Διαστάσεις Η οσμή του χρήματος

Βρετανικός Τύπος: το πιο διεφθαρμένο κομμάτι της δημόσιας ζωής

Το συνέδριο στο πολυτελές ξενοδοχείο της Γενεύης ήταν άρτια οργανωμένο και
απολύτως στημένο. Ανάμεσα σε πλουσιοπάροχα γεύματα, διάφοροι «ειδικοί»
διαφήμιζαν το καινούργιο φάρμακο κατά του στρες χάριν του οποίου η εταιρεία
που το εμπορεύεται είχε καλέσει δημοσιογράφους απ’ όλο τον κόσμο. Άπειρος και
ανυποψίαστος, ο Έλληνας απεσταλμένος αρχικά εξεπλάγη. Έπειτα θύμωσε: θύμωσε με
την εταιρεία, με τον εαυτό του, με τους ξένους συναδέλφους του που τα
θεωρούσαν όλα αυτά φυσιολογικά. Και στο τέλος έκανε το μόνο που μπορούσε να
κάνει: έστειλε μια σειρά ανταποκρίσεων που έλεγαν την αλήθεια, όπως
τουλάχιστον την αντιλαμβανόταν αυτός. Ότι το στρες δεν είναι αρρώστια και ότι
τα φάρμακα αυτού του είδους πρέπει να αντιμετωπίζονται με επιφύλαξη και
προσοχή. Όταν ο δημοσιογράφος επέστρεψε στην έδρα του, τον κάλεσε η εταιρεία
και του έκανε, με διακριτικό τρόπο είναι αλήθεια, κάποια παράπονα. Δεν γνώριζε
λοιπόν την άγραφη συμφωνία; Δεν καταλαβαίνει πως όταν του πληρώνουν ένα τέτοιο
ταξίδι, έχει και κάποιες υποχρεώσεις;

Η εμπειρία αυτή, που είχε ο υπογράφων πριν ακόμη προσληφθεί σε αυτή την
εφημερίδα, δεν επαναλήφθηκε. Και θα έλεγε κανείς – ή θα ήθελε να πιστέψει –
ότι τα κατευθυνόμενα ρεπορτάζ δεν είναι πολύ διαδεδομένα στον ελληνικό Τύπο.
Δεν συμβαίνει όμως το ίδιο στην Αγγλία. Η έντυπη δημοσιογραφία στη χώρα αυτή
αποτελεί σήμερα το πιο διεφθαρμένο κομμάτι της δημόσιας ζωής, γράφει ο Άντονι
Μπράουνι στο τελευταίο τεύχος του Νιου Στέιτσμαν. Η άμεση διαφθορά
είναι σπάνια: ένα πρόσφατο παράδειγμα είναι ο Ρότζερ Σκρούτον, που παραδέχθηκε
ότι πληρωνόταν από μια καπνοβιομηχανία για να γράφει κολακευτικά ρεπορτάζ σε
διάφορα έντυπα, μεταξύ των οποίων και το Νιου Στέιτσμαν (όπου συνεχίζει
να γράφει για άλλα θέματα – αυτά τα πράγματα μόνο στην Αγγλία μπορεί να
συμβαίνουν!). Η έμμεση διαφθορά όμως, με τη μορφή βραβείων, δωρεάν ταξιδιών ή
εισιτηρίων σε αθλητικές εκδηλώσεις, είναι καθημερινό φαινόμενο.

Όταν στις Ηνωμένες Πολιτείες οι δημοσιογράφοι αρνούνται ακόμη κι ένα δωρεάν
γεύμα προκειμένου να μην αμφισβητηθεί η ακεραιότητά τους, στη Βρετανία τα
ταξιδιωτικά ρεπορτάζ επιβιώνουν χάρις στις δωρεάν διακοπές που εξασφαλίζουν οι
συντάκτες τους από εκείνες ακριβώς τις υπηρεσίες (αεροπορικές εταιρείες,
εστιατόρια, ξενοδοχεία) για τις οποίες γράφουν. Η British Airways έστειλε την
αφρόκρεμα των δημοσιογράφων του επιχειρηματικού ρεπορτάζ στην Ιαπωνία για το
Παγκόσμιο Κύπελλο, υπολογίζοντάς στην «εύνοιά» τους αυτή την κρίσιμη περίοδο.
Όσοι γράφουν για αυτοκίνητα ή κινητά τηλέφωνα έχουν πάντα εξασφαλισμένο
(δωρεάν) το τελευταίο μοντέλο. Από τη «νόμιμη» αυτή διαφθορά, ένα πράγμα μόνο
είναι χειρότερο: η υποκρισία. Όταν εσύ τα παίρνεις από παντού, με ποιο
δικαίωμα κατηγορείς τον (εξίσου γελοίο) πρωθυπουργό σου ότι πήγε διακοπές
πληρωμένες από την αιγυπτιακή κυβέρνηση;