Διαστάσεις Πάνω απ’ όλα, διαφάνεια

Λέγεται Ιρένε Χαν. Είναι η πρώτη γυναίκα, η πρώτη Ασιάτισσα και η πρώτη
Μουσουλμάνα που διευθύνει τη Διεθνή Αμνηστία. Αλλά ανέλαβε κακή εποχή. Πολλές
οι κρίσεις, δύσκολη η συνεννόηση. Η παρακάτω εξομολόγηση είναι από τους
Φαϊνάνσιαλ Τάιμς.

Ιρένε Χαν: η πρώτη γυναίκα που διευθύνει τη Διεθνή Αμνηστία

«Γεννήθηκα στην Ντάκα πριν από 45 χρόνια. Ο πατέρας μου ήταν γιατρός, ο
παππούς μου δικηγόρος. Και καθώς η μητέρα μου έκανε μόνο κορίτσια, αποφάσισε
πως έπρεπε να έχουν τις ίδιες ακριβώς ευκαιρίες που θα είχαν τα αγόρια. Φύγαμε
έτσι και οι τρεις νωρίς από το σπίτι, πράγμα ασυνήθιστο για Μουσουλμάνες. Το
1973, με το εκπαιδευτικό σύστημα στο Μπανγκλαντές να έχει καταρρεύσει, πήγα
σχολείο στη Βόρεια Ιρλανδία. Από τον έναν εμφύλιο, βρέθηκα έτσι στον άλλον.
Και ήταν για μένα ένα πολιτιστικό σοκ, ακόμη και για στοιχειώδη πράγματα όπως
η χρήση μαχαιροπίρουνων, αφού στην πατρίδα μου τρώμε με τα χέρια. Αλλά η
ιρλανδική κοινωνία είναι ζεστή και φιλόξενη, με αγκάλιασε αμέσως.

Την πρώτη μου επαφή με τα ανθρώπινα δικαιώματα την είχα στα δεκατέσσερα, τον
καιρό του εμφυλίου στο Μπανγκλαντές. Ήταν μια συνταρακτική εμπειρία. Έβλεπες
ωμότητες στον δρόμο για το σχολείο, ανθρώπους να σκοτώνονται, τον στρατό στον
δρόμο. Πολλά από τα αγόρια της γειτονιάς είχαν πάει στο μέτωπο και είχαν
γυρίσει μεταμορφωμένα από τη βία. Θυμάμαι έναν άνδρα να τον λυντσάρει το
πλήθος επειδή τον θεώρησε συνεργάτη του στρατού, και τον πατέρα μου να
επεμβαίνει για να τον σώσει. Αυτό που με ανησυχεί περισσότερο μετά τις 11
Σεπτεμβρίου είναι η ευκολία με την οποία οι κυβερνήσεις, και πολλές φορές οι
λαοί, δέχονται τη λογική της ανταλλαγής των ανθρωπίνων δικαιωμάτων με την
ασφάλεια. Αν όμως επιχειρήσεις να προσεγγίσεις συγκρούσεις όπως της Μέσης
Ανατολής ή του Κασμίρ αποκλειστικά από τη σκοπιά της ασφάλειας, και ανεξάρτητα
από τα ανθρώπινα δικαιώματα, δεν θα φτάσεις μακριά. Η απειλή της τρομοκρατίας
είναι υπαρκτή. Αλλά πρέπει να αντιμετωπίζεται με διαφάνεια. Αυτήν τη στιγμή
κρατούνται στις Ηνωμένες Πολιτείες εκατοντάδες άνθρωποι χωρίς να είναι γνωστό
ποιοι είναι, πού κρατούνται, ποιοι απ’ αυτούς έχουν απελαθεί και ποιοι έχουν
αποφυλακιστεί με εγγύηση. Στα δημοκρατικά κράτη, όμως, πρέπει να υπάρχουν άλλα
συστήματα για την αντιμετώπιση του εγκλήματος ή της βίας.

Πολλά μέλη της Αμνηστίας υποστηρίζουν ότι ο μόνος τρόπος να αντιμετωπίσεις τη
στάση των επιχειρήσεων στον Τρίτο Κόσμο είναι να βγεις στα οδοφράγματα. Στο
τελευταίο Διεθνές Οικονομικό Φόρουμ είχα την ευκαιρία να μιλήσω σε διευθυντές
επιχειρήσεων για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Την ίδια ώρα, έξω από το κτίριο
γίνονταν διαδηλώσεις, όπου μετείχαν και άνθρωποι της Αμνηστίας. Δεν νομίζω πως
υπάρχει αντίφαση ανάμεσα σ’ αυτά τα δύο. Αυτό που έχει σημασία είναι να
λειτουργείς με διαφάνεια. Την ίδια διαφάνεια που περιμένεις να έχουν και οι κυβερνήσεις».