ΣΕΖΑΡ ΠΕΛΙ «Δεν θα σταματήσουμε να χτίζουμε ψηλά»

![]() |
![]() |
|
Ο Αργεντινός αρχιτέκτονας Σέζαρ Πέλι σχεδίασε τους Δίδυμους Πύργους της |
Είναι ο άνθρωπος στον οποίο εμπιστεύονται τον σχεδιασμό υψηλών κτιρίων. Ή,
καλύτερα, ο ψηλός άνθρωπος που σχεδιάζει ψηλά κτίρια. Το ύψος του Σέζαρ Πέλι
(1,86 μ.) δεν φαίνεται να είναι καθόλου άσχετο με την αρχιτεκτονική του
επιλογή να σχεδιάζει ουρανοξύστες. Γιατί, για τον Σέζαρ Πέλι, το να κοιτά προς
τον ουρανό φαίνεται φυσιολογικό. Θεωρεί πως τα ψηλά κτίρια είναι μέρος του
πολιτισμού μας.
Ο άνθρωπος έχει κάθετη «δομή», με τα μάτια στο πάνω μέρος του άξονά του, ώστε
να κοιτάζει προς τον ουρανό. Έναν ουρανό που γίνεται όλο και ψηλότερος… αν
κρίνει κανείς από τα κτίρια που σχεδιάζει ο κ. Πέλι. Έναν ουρανό που ο ίδιος
επιθυμεί να πλησιάζει όλο και περισσότερο με σεβασμό και με αγάπη: «Βλέπω τα
κτίρια σαν ανθρώπους. Σαν εκλεπτυσμένους πολίτες», λέει στα «ΝΕΑ» ο
πολυβραβευμένος αρχιτέκτονας.
Ο γεννημένος το 1926 στην Αργεντινή Σέζαρ Πέλι, εγκαταστάθηκε στις ΗΠΑ
το 1952. Το 1977 έγινε πρύτανης της Αρχιτεκτονικής Σχολής του Πανεπιστημίου
του Γέιλ. Σχεδίασε ουρανοξύστες σε όλο τον κόσμο. Το 1991 αναγνωρίστηκε ως
ένας από τους δέκα κορυφαίους εν ζωή αρχιτέκτονες από το Αμερικανικό
Ινστιτούτο Αρχιτεκτόνων (ΑΙΑ), έχει λάβει περίπου 100 βραβεία και διακρίσεις
για τα σχέδιά του και το 1998 έχτισε το πιο ψηλό κτίριο του κόσμου: Τους
Δίδυμους Πύργους της Κουάλα Λουμπούρ (Petronas Towers) στη Μαλαισία, ύψους 452
μέτρων. Σήμερα, κάνει τις αρχιτεκτονικές του προτάσεις μέσα από την εταιρεία
που ίδρυσε, την «Cesar Pelli & Assos.», με έδρα το Νιού Χέιβεν.
Τον φόβο που προκάλεσαν οι επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου θα τον ξεπεράσουμε
σύντομα και θα συνεχίσουμε να χτίζουμε ουρανοξύστες, λέει. «Ψηλά κτίρια
σχεδιάζονται και χτίζονται αυτή τη στιγμή. Αναμφίβολα οι επιθέσεις της 11ης
Σεπτεμβρίου θα κάνουν πολλούς υποψήφιους ιδιοκτήτες να ξανασκεφθούν την ιδέα
τού να χτίσουν πολύ ψηλά κτίρια, κυρίως επειδή κάποιοι ένοικοι μπορεί να έχουν
ενδοιασμούς να μείνουν στα τελευταία πατώματα. Επίσης, επειδή έχουν αυξηθεί τα
ασφάλιστρα. Όμως, έπειτα από λίγο, οι άνθρωποι θα επαναπροσαρμοστούν και η
επιθυμία να χτίζουμε ψηλά θα επανέλθει».
Απόδειξη ότι ο ίδιος δεν αναθεωρεί τα σχέδιά του. Ο νέος ουρανοξύστης του που
χτίζεται στο Χονγκ Κονγκ προχωρά όπως πριν: Βρισκόταν στον 20ό όροφο την 11η
Σεπτεμβρίου και συνεχίζει να… ανεβαίνει όπως είχε προγραμματιστεί.
Πάντως, τους Δίδυμους Πύργους δεν τους εκτιμούσε ιδιαίτερα από αρχιτεκτονική
άποψη, «πάντα πίστευα ότι ήταν υπερβολικά μεγάλοι και ασύνδετοι με το κέντρο
του Μανχάταν», επισημαίνει.
Γιατί όμως διάλεξε να σχεδιάζει ουρανοξύστες; Τι συναισθήματα θέλει να
προκαλέσει; «Ένας όμορφος ουρανοξύστης μπορεί να κάνει τους ανθρώπους να
αισθάνονται περήφανοι για την πόλη τους», απαντά. Δεν αντιπροσωπεύουν όμως και
την εξουσία; «Δεν νομίζω. Οι ουρανοξύστες είναι πρωταρχικά τόποι εργασίας που
οργανώνονται κατακόρυφα. Δεν αντιπροσωπεύουν την εξουσία, όπως ένα κάστρο (το
Πεντάγωνο), ένας Καθεδρικός ναός ή η Ακρόπολη».
Κι αφού αναφέρεται στην Ακρόπολη, δεν κρύβει την επιθυμία του να σχεδιάσει ένα
κτίριο και για την Αθήνα. Αλήθεια, τι θα σχεδίαζε στην ελληνική πρωτεύουσα;
Πάλι ένα ψηλό κτίριο; «Δεν με πειράζει. Ψηλό ή χαμηλό…».
Μήπως οι ουρανοξύστες δεν είναι τίποτε άλλο από την επιθυμία του να ξεχωρίσει;
«Δεν είμαι εγώ αυτός που αποφασίζει να χτίσει έναν ουρανοξύστη. Οι πελάτες το
κάνουν. Συχνά μου ζητούν να τους σχεδιάσω γιατί πιστεύουν ότι “καταλαβαίνω”
τους ουρανοξύστες καλά κι ότι θα τους φτιάξω ένα αποτελεσματικό, οικονομικό
και όμορφο κτίριο».
Ο Σέζαρ Πέλι έχει σχεδιάσει κτίρια για τις ΗΠΑ (World Financial Center,
Νέα Υόρκη, 1985), την Ευρώπη (Canary Wharf, Λονδίνο, 1991), την Ασία (Petronas
Towers, Κουάλα Λουμπούρ, 1998). «Κάθε τόπος έχει τα δικά του χαρακτηριστικά.
Κι εγώ ως αρχιτέκτονας προσπαθώ να καταλάβω και να σεβαστώ τις τοπικές αξίες.
Μετά σχεδιάζω σύμφωνα με αυτές», λέει.
Το χαρακτηριστικό ενός κτιρίου πρέπει να βρίσκεται στο εξωτερικό του; «Όχι,
βέβαια. Το εσωτερικό είναι μερικές φορές πιο σημαντικό… Όμως οι πιο
πολυδημοσιευμένες φωτογραφίες είναι του εξωτερικού…», λέει. Όσο για το ποιο
κτίριο θα ήθελε να έχει χτίσει με τα ίδια του τα χέρια, «οποιοδήποτε από τα
κτίρια που έχω σχεδιάσει…».
Πυκνότητα αντί εξάπλωσης
Κι αν οι ουρανοξύστες συμβάλλουν στην έντονη πυκνότητα των πόλεων, ο Σέζαρ
Πέλι φαίνεται να προτιμά τη γειτνίαση από τη διάχυση και την αποκέντρωση: «Αν
ο πληθυσμός στις πόλεις συνεχίζει ν’ αυξάνεται και οι άνθρωποι συνεχίζουν να
τραβιούνται στις πόλεις, η επιλογή που έχουμε να κάνουμε είναι ανάμεσα στην
πυκνότητα και στην εξάπλωση. Νομίζω ότι πρέπει να προτιμήσουμε την πυκνότητα».
Πάντως, οι πρωτοπόρες σχολές (Le Corbusier, Bauhaus) δεν ενδιαφέρονταν για
τους ουρανοξύστες. Γιατί; «Δεν ξέρω. Ίσως επειδή τα πολύ ψηλά κτίρια δεν ήταν
μέσα στην γκάμα σχεδίων που σχεδίαζαν ή ήλπιζαν να σχεδιάσουν».
«Δεν έχει σημασία το ύψος»
Οι Δίδυμοι Πύργοι της Κουάλα Λουμπούρ βρίσκονται στο κέντρο της πόλης. Σε
ποιο βαθμό τα 452 μέτρα ύψος υποστηρίζουν την αστική συνέχεια; «Το ύψος των
πύργων υπήρξε πηγή περηφάνιας για τους ανθρώπους της Κουάλα Λουμπούρ και της
Μαλαισίας. Τώρα, όσον αφορά τους όρους αστικής συνέχειας, το γεγονός ότι είναι
τα ψηλότερα κτίρια στον κόσμο δεν έχει καμιά σημασία».
Οι Πύργοι εγκαινιάστηκαν το 1999 και έχουν καταγραφεί ως αρχιτεκτονικό
φαινόμενο, σπάζοντας το ρεκόρ του ψηλότερου κτιρίου στον κόσμο που έως τότε
κατείχε το Sears Tower του Σικάγου (443 μέτρα). Ήταν η απάντηση του Σέζαρ Πέλι
στην απαίτηση να συνδυαστεί η ανάπτυξη της πόλης με την κουλτούρα και την
κληρονομιά της Μαλαισίας. Επαναλαμβανόμενα γεωμετρικά στοιχεία, χαρακτηριστικά
της μουσουλμανικής αρχιτεκτονικής, το οκτάγωνο αστέρι που σχηματίζεται από
διατεμνόμενες γωνίες και αποτελεί καθαρή αναφορά στο ισλαμικό σχέδιο, το
ιλιγγιώδες ύψος, εκφράζουν τον συμβολισμό του κτιρίου: την ανάδυση μιας νέας Ασίας.













