ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Δημάρχων ανάκρισις…

Οι δημοτικές εκλογές πλησιάζουν. Οι πολίτες θα εκφέρουν την αυτόνομη πολιτική
τους κρίση. Αντί όμως να εκθειάζουμε συνεχώς την αναγκαιότητα της ενεργού
λειτουργίας των τοπικών κοινωνιών, θα ήταν προτιμότερο να ακολουθήσουμε τη
μέθοδο του Μπρεχτ. Δηλαδή, θα ήταν προτιμότερο να ανιχνεύσουμε πώς μπορούν,
από ουσιαστική άποψη, να φανούν χρήσιμες οι συλλογικές αυτές κοινότητες.

Αν, λοιπόν, οι τοπικές κοινωνίες θέλουν να λειτουργήσουν ορθολογικά στις
δημοτικές εκλογές του Οκτωβρίου, πρέπει επιτέλους να ξυπνήσουν. Πρέπει,
λοιπόν, «να εξαναγκάσουν» τους υποψήφιους δημάρχους να απαντήσουν ανοιχτά σε
διάφορα πολιτικά ζητήματα. Απ’ αυτά τα ζητήματα θα επηρεαστεί, όχι μόνο ο
πολιτικός πολιτισμός της χώρας μας, αλλά και το μέλλον της Ευρώπης. Είναι
αδύνατο λ.χ. να μη γνωρίζουμε την τοποθέτηση των υποψήφιων δημάρχων στο
δίπτυχο «ασφάλεια-ανασφάλεια». Άρα, οι εκλογές αυτές δεν θα αναδείξουν μόνο
δημοτικές αρχές. Θα σηματοδοτήσουν ταυτόχρονα τη δεξιά και την αριστερή
προσέγγιση στα καυτά ζητήματα που έφερε στο προσκήνιο η σαρωτική άνοδος της
ακροδεξιάς στην Ευρώπη.

Υπ’ αυτήν την έννοια πρέπει να «απαντήσουν» οι υποψήφιοι δημοτικοί άρχοντες
πάνω στο σοβαρό πρόβλημα των «ξένων». Η στάση του ηγέτη μιας τοπικής κοινωνίας
για το ζήτημα τούτο εκκολάπτει αναμφίβολα μια «πολιτισμική ατμόσφαιρα», που
διεγείρει ή καθησυχάζει τους φόβους των απλών πολιτών για τους αλλοδαπούς
(Αλβανούς κ.λπ.). Είναι γνωστό άλλωστε, ότι στους γαλλικούς δήμους της Toulon
και της Orange, στους οποίους το κόμμα του Λεπέν είχε εκλέξει δημάρχους, οι
δήμαρχοι αυτοί υιοθέτησαν μια απίστευτη ξενοφοβική στάση: έκλεισαν τα
πολιτιστικά κέντρα των αλλοδαπών, αρνήθηκαν να ενισχύσουν οικονομικά τα
σχολεία των μουσουλμάνων κ.λπ. (Guardian, 24.4.2002). Επομένως, οι δημοτικές
αρχές μπορούν να εξουδετερώσουν με τη στάση τους τη ρατσιστική αντίληψη που
θεωρεί κάθε ξένο ως «εχθρό». (Σήμερα ιδίως που οι πρόσφατες δημοσκοπήσεις
αποκαλύπτουν μια – μάλλον – ξενοφοβική ελληνική κοινωνία). Λέμε λοιπόν: Ναι
στην ευρωπαϊκή πρωτοβουλία για τον έλεγχο της μετανάστευσης. Όχι στα γκέτο
αλλοδαπών που προτείνει ο Μπλερ (Ν. York Times, 19.5.2002).

Επιπλέον, οι υποψήφιοι δήμαρχοι πρέπει να «ανακριθούν» από τους πολίτες πάνω
στο ζήτημα της διαφθοράς των δημόσιων υπηρεσιών (πολεοδομία, εφορία κ.λπ.). Με
άλλα λόγια πώς μπορούν να συμβάλουν στην ανατροπή μιας αναμφισβήτητης
κατάστασης, στην οποία αναφέρεται και η Γαλλίδα ανακρίτρια Ε. Ζολί (που
ασχολήθηκε με το σκάνδαλο της Elf ): δηλαδή, ότι ο «νόμος εφαρμόζεται σε
όλους, πλην εκείνων που κατέχουν πολιτική ή οικονομική εξουσία».

Η καταπολέμηση της διαφθοράς προϋποθέτει, βέβαια, την ενεργοποίηση όλης της
κοινωνίας των πολιτών, ώστε να δημιουργείται μια ελεγκτική δυναμική, που θα
οδηγεί σταθερά στην εφαρμογή της αρχής της νομιμότητας. Μην ξεχνάμε άλλωστε
και το εξής στοιχείο: Τον σπινθήρα για την κινητοποίηση της επιχείρησης
«καθαρά χέρια» στην Ιταλία, αποτέλεσε η καταγγελία ενός υπεργολάβου που είχε
αρνηθεί να «λαδώσει» τον πρόεδρο μιας δημόσιας επιχείρησης.

Ακόμα, πρέπει οι υποψήφιοι δήμαρχοι να δεσμευτούν, ότι θα συμβάλουν με όλα τα
απαραίτητα μέτρα στην καταπολέμηση της διάδοσης των ναρκωτικών. Κάτω απ’ αυτό
το πρίσμα είναι ειλικρινά απαράδεκτη η στάση του σημερινού δημάρχου της
Θεσσαλονίκης, που αρνήθηκε να δεχθεί την εγκατάσταση μιας διοικητικής μονάδας
του ΚΕΘΕΑ (κέντρο θεραπείας εξαρτημένων) στα Λαδάδικα.

Βέβαια, πρέπει να τονίσουμε ότι οι δημοτικές εκλογές έχουν για την κάθε πόλη
ένα ιδιαίτερο χαρακτήρα. Τι εννοώ; Στο τέλος του 2004 η Αθήνα θα είναι μια
πόλη με μεγάλες υποδομές. Αντίθετα, η Θεσσαλονίκη και η υπόλοιπη Ελλάδα θα
είναι ακόμα «γυμνές και ελλειμματικές». Αυτό υποδηλώνει την ύπαρξη ενός άνισου
μοντέλου οικονομικής ανάπτυξης που ευνοεί αφόρητα ένα κέντρο. Επομένως, πρέπει
να υποστηρίξουμε δημάρχους που θα είναι διεκδικητικοί απέναντι στην κεντρική
εξουσία.

Αυτά είναι τα σημαντικά ζητήματα που πρέπει να συζητηθούν πριν από τις
δημοτικές εκλογές και όχι αν η Ν. Λουλέ θα πάει στο ψηφοδέλτιο της Ντ.
Μπακογιάννη. Η ενασχόληση μ’ αυτά τα δευτερογενή θέματα αποδεικνύει ένα
πράγμα: «Ότι οι σύγχρονοι επαγγελματίες της πολιτικής απασχολούνται μόνο με
εικονικά ζητήματα» (Μποντριγιάρ).

Ο Γρηγόρης Καλφέλης είναι καθηγητής της Νομικής Σχολής του ΑΠΘ