Πρόσωπα «Η ομορφιά του καπιταλισμού»

Για τον Τζωρτζ Μπους το Ιράκ του Σαντάμ Χουσέιν ανήκει στον «άξονα του
κακού». Όταν όμως μπαίνουν στη μέση τα δολάρια, δεν μπορεί να πείσει γι’ αυτό
ούτε τον αντιπρόεδρό του.

Ντικ Τσέινυ. Τα χρήματά του έχουν τις ρίζες τους στον… «άξονα του κακού»

Πράγματι, είναι φανερό ότι ο Ντικ Τσέινυ δεν θεωρούσε μεγάλο πρόβλημα ούτε το
Ιράκ ούτε τον Σαντάμ, τουλάχιστον μέχρι πριν από λίγα χρόνια, τον καιρό που
έβγαζε δισεκατομμύρια για την πετρελαϊκή εταιρεία Halliburton Inc. και για τον
εαυτό του. Ο υπό τον Τσέινυ ρόλος της Halliburton είχε εκτεθεί για πρώτη φορά
από τον Μάρτιν Λη της εφημερίδας «Σαν Φρανσίσκο Μπέυ Γκάρντιαν» κατά την
προεκλογική εκστρατεία για τις προεδρικές του 2000. Κατά την πενταετή θητεία
του Ρίτσαρντ Τσέινυ, πρώην υπουργού Άμυνας τότε, ως γενικού διευθυντή της
Halliburton, έγραφε ο Λη, η εταιρεία αποκόμισε πακτωλό χρημάτων από ύποπτες
εμπορικές συμφωνίες με το Ιράκ. Και όταν ο Τσέινυ αποχώρησε από την
Halliburton, το «εφάπαξ» του έφθασε τα 34 εκατομμύρια δολάρια. Βέβαια οι
αμερικανικές εταιρείες δεν επιτρεπόταν να κάνουν δουλειές με τον Σαντάμ. Χάρη
όμως σε «παραθυράκια αρκετά μεγάλα για να μπορεί να περάσει ώς και
πετρελαιοφόρο», όπως σχολίαζε ο Λη, η Halliburton αποκόμισε τεράστια κέρδη από
συμφωνίες που συνήψε με την ιρακινή δικτατορία. Οι συναλλαγές αυτές, οι οποίες
έγιναν διακριτικά μέσω θυγατρικών εταιρειών στην Ευρώπη, βοήθησαν τον Σαντάμ
να διατηρηθεί στην εξουσία. Η Halliburton, εξηγούσε ακόμη ο Λη, είναι μία από
τις τουλάχιστον δώδεκα αμερικανικές εταιρείες που προμήθευαν με ανταλλακτικά
την πετρελαϊκή βιομηχανία του Ιράκ και τη βοήθησαν να λειτουργήσει ξανά τα
γεωτρύπανά της μετά τον Πόλεμο του Κόλπου και αφού χαλάρωσαν οι κυρώσεις του
ΟΗΕ το 1998.

Οι «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς» του Λονδίνου υπολόγισαν πως, από τον Σεπτέμβριο του 1998
έως τον χειμώνα του 1999-2000, ο Τσέινυ επέβλεψε τη σύναψη συμβολαίων ύψους
23,8 εκατομμυρίων δολαρίων για την πώληση πετρελαϊκού εξοπλισμού και υπηρεσιών
στο Ιράκ. Χάρη στις δουλειές με το Ιράκ, η Halliburton έγινε επί των ημερών
του νυν αντιπροέδρου η μεγαλύτερη αμερικανική εταιρεία πετρελαϊκών υπηρεσιών
και ο πέμπτος μεγαλύτερος εργολήπτης στρατιωτικών έργων. Όταν τα χρήματα είναι
πολλά, ποιος νοιάζεται για «άξονες του κακού»; Προφανώς όχι ο αντιπρόεδρος των
Ηνωμένων Πολιτειών.

Αλλά μετά την αποχώρηση του Τσέινυ για να μπει στο ψηφοδέλτιο του Μπους και
την αποζημίωση-πακτωλό που πήρε, η εταιρεία δεν πήγε καλά. Πρόσφατα έγιναν
αγωγές εναντίον της για αποζημιώσεις υπαλλήλων που αρρώστησαν από αμίαντο –
αγωγές που ο Τσέινυ, λένε οικονομολόγοι, όφειλε να είχε προβλέψει. Η εταιρεία
ανακοίνωσε πως απολύει 10.000 εργαζομένους. Άλλο ένα παράδειγμα της «ομορφιάς
του καπιταλισμού», όπως είχε πει ο υπουργός Οικονομικών Πωλ Ο’Νηλ για την
κατάρρευση της Enron.