Σύστημα-κλέφτης της ψυχής

Στα εφιαλτικά ερείπια της «Ρικομέξ» δεν θάφτηκαν μόνον ζωές και όνειρα, αλλά και αξίες και δικαιώματα, απαραβίαστα ως χθες. Που τώρα παραβιάστηκαν με τον ίδιο τρόπο που ο ογκώδης τηλεπολτός όλα τα θρυμματίζει, τα παραβιάζει καθημερινώς, με την αποπνικτική γοητεία του

Υπάρχει εφιάλτης μεγαλύτερος και από τον φόβο του σεισμού, υπάρχει στα σύντομα
ρεπορτάζ των δελτίων ειδήσεων από τη δίκη που γίνεται για την τραγωδία της
«Ρικομέξ», τον αισθανόμαστε να απλώνεται γύρω μας, να πλησιάζει απειλητικός
και να εγκαθίσταται με τρόπους ύπουλους, ένας εφιάλτης-κλέφτης της ψυχής μας.

Το πιο θεαματικό του στοιχείο είναι αυτές οι σκηνές του αίσχους με τους
διαπληκτισμούς μεταξύ εργαζομένων στη «Ρικομέξ» και συγγενών των θυμάτων,
καθώς οι πρώτοι παρεμβαίνουν υπέρ της εργοδοσίας και ζητούν να μην αποδοθούν
οι οφειλόμενες αποζημιώσεις για τα θύματα που θάφτηκαν στα ερείπια του
εργοστασίου, γιατί έτσι θα πέσει έξω η εταιρεία, δήθεν, και θα χάσουν τη
δουλειά τους και φυσικά οι δεύτεροι, οι συγγενείς, εξαγριώνονται με αυτή την
απάνθρωπη συμπεριφορά.

Είχαμε την ευκαιρία να ακούσουμε εκπροσώπους των συγγενών στην εκπομπή
της Άννας Παναγιωταρέα, χθες το πρωί, τον Χρήστο Βασιλόπουλο, σύζυγο της Εύης
Σοφίλου, της οποίας τη δραματική προσπάθεια ανάσυρσης από τα ερείπια είχαμε
όλοι παρακολουθήσει με κομμένη την ανάσα, και ακόμη έναν σύζυγο θύματος, που
έχει μείνει να μεγαλώνει μόνος τα δύο παιδιά του. Άνθρωποι αξιοπρεπείς, με
φιλότιμο, που ο πόνος τους το ενίσχυσε αντί να το διαλύσει, δεν ζητούν παρά
δικαίωση. Στα χέρια τους αδιάσειστα στοιχεία για τις παράνομες παρεμβάσεις
στον σκελετό του κτιρίου που κατέρρευσε. Απέναντί τους, εναντίον τους,
εργαζόμενοι στην ίδια μοίρα με τα θύματα, που, όμως, προτιμούν να ξεχνούν όσα
πολύχρονοι αγώνες ομοίων τους έχουν κερδίσει.

Στη συγκίνηση έδωσε βάρος η εκπομπή, δίνοντας βήμα στον πόνο και το
δίκιο. Η δυστυχία-θέαμα είναι άλλωστε πολύ φωτογενής, πολύ συγκινητική – και
είναι αλήθεια πως με πολλή συγκίνηση την παρουσίασε και η κ. Παναγιωταρέα –
αλλά είναι ταυτοχρόνως και ένα μέσο εκτόνωσης του άλγους, του προσωπικού αυτών
των ανθρώπων, αλλά κυρίως του κοινωνικού, του δικού μας.

Στην πραγματικότητα οι άνθρωποι αυτοί έχουν απέναντί τους ένα ολόκληρο
σύστημα-κλέφτη, αυτό που κλέβει την αξιοπρέπεια και το φιλότιμο, αυτό που
φέρνει απελπισμένους αντιμέτωπους με άλλους απελπισμένους, άλλοτε χάριν
γούστου και δήθεν παιδειάς όπως στα μπιγκμπραδερικά παιχνίδια, άλλοτε χάριν
μιας μικροζωούλας, ταπεινωμένης για οικονομικά μικροοφέλη. Γιατί αυτό που
συμβαίνει δεν είναι παρά μια εκδοχή του μπιγκμπραδερισμού, του «κάρφωσε» για
να μη σε «καρφώσουν», του «ο θάνατός σου η ζωή μου», μια εκδοχή του συστήματος
που διαβρώνει συνειδήσεις χάριν της κερδοσκοπίας. «Φτωχαίνουμε κάθε μέρα»,
γράφει ο Καρλ Κορς στο «Μαρξισμός και Φιλοσοφία», «όχι μόνο γιατί μας κλέβουν,
αλλά γιατί αυτό που κλέβουν το στρέφουν εναντίον μας».

Όσο συγκινητική κι αν προσπαθεί να είναι μια εκπομπή που προβάλλει το
δίκιο, με τους πρωταγωνιστές κάθε τραγωδίας σαν κι αυτή της «Ρικομέξ»,
παραμένει μέρος του θεάματος της απελπισίας, του ίδιου θεάματος που καλλιεργεί
τις νέες «αξίες» τού με βλέπουν άρα υπάρχω, άρα μπορώ να λύσω τα προβλήματά
μου, αυτές άλλωστε που οδηγούν παιδιά στα μπιγκμπραδερικά τηλεπαιχνίδια και
τους γονείς τους στα τηλεπαράθυρα να αλληλοσφάζονται. Άλλωστε η συγκεκριμένη
εκπομπή δεν έχει παραλείψει να προβάλει ακόμη και αυτά τα «παιχνίδια», σαν να
είναι αστείο, και μαζί προβάλλει όλες τις μιντιοκανακεμένες προσωπικότητες, με
τα καπρίτσια τους, στηρίζοντας τον ογκώδη τηλεπολτό που θρυμματίζει σιγά σιγά
κάθε αίσθηση της πραγματικότητας. Και αν η τραγωδία των συγγενών των θυμάτων
της «Ρικομέξ» είναι μια σκληρή πραγματικότητα, όπως και η ταπεινωτική οργή των
εργαζόμενων που μάχονται εναντίον τους, τότε σίγουρα είναι εκτός αυτής όποιος
δεν μπορεί να καταλάβει το γιατί συμβαίνει αυτό ή παριστάνει πως δεν το καταλαβαίνει.