Ζούμε με δανεικά

Τα χρέη πνίγουν εκατοντάδες χιλιάδες νοικοκυριά, πολλά από τα οποία
κινδυνεύουν να χάσουν Ι.Χ., ακίνητα και άλλα περιουσιακά στοιχεία, για τα
οποία δανείστηκαν προκειμένου να τα αποκτήσουν.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τραπέζης της Ελλάδος, οι Έλληνες χρωστούν αυτή τη
στιγμή στις τράπεζες 8,5 τρισ. δραχμές (25 δισ. ευρώ) από στεγαστικά,
καταναλωτικά δάνεια και πιστωτικές κάρτες και πολλοί από αυτούς δουλεύουν για
να ξεχρεώσουν τα δανεικά. Μόνο για δόσεις στεγαστικών δανείων, κατά τους πιο
μετριοπαθείς υπολογισμούς, θα πρέπει να καταβάλλουν τουλάχιστον 40 δισ.
δραχμές τον μήνα. Αυτό σημαίνει ότι σε κάθε ελληνικό νοικοκυριό αναλογεί χρέος
περίπου 1,8 εκατ. δραχμών. Ενδεικτικό του ιλιγγιώδους ρυθμού αύξησης δανεισμού
των Ελλήνων είναι το γεγονός ότι το 1996 τα δανεικά ήταν 1,61 τρισ. δραχμές.
Δηλαδή στο διάστημα αυτό καταγράφηκε υπερπενταπλασιασμός του δανεισμού.

Όλα αυτά έχουν θορυβήσει και τους τραπεζίτες, οι οποίοι δεν αποκλείουν το
ενδεχόμενο στα επόμενα χρόνια χιλιάδες νοικοκυριά να βρεθούν σε αδυναμία να
ξεπληρώσουν τα δάνειά τους προς τις τράπεζες. Πάντως, οι τράπεζες και οι
υπόλοιποι χρηματοπιστωτικοί φορείς δεν δίνουν στοιχεία για το ύψος των δανείων
που δεν εξυπηρετούνται κανονικά. Εντούτοις, υπάρχουν πληροφορίες ότι το
ποσοστό αυτό έχει αυξηθεί τους τελευταίους μήνες και κινείται μεταξύ του 2%
και 8%, ανάλογα με την τράπεζα και την κατηγορία του δανείου.

Προκειμένου μάλιστα να αποφύγουν ένα μελλοντικό κύμα αδυναμίας εκπλήρωσης των
υποχρεώσεων από δανειολήπτες, οι τράπεζες προσπαθούν να επεκτείνουν τη
λειτουργία του συστήματος ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ, ώστε να μπορούν να παίρνουν πληροφορίες
για το σύνολο του δανεισμού που έχει κάθε καταναλωτής προς τις τράπεζες.
Σημειώνεται ότι αυτή τη στιγμή υπάρχει αδυναμία συνολικής πληροφόρησης για το
ύψος του χρέους που έχει κάθε καταναλωτής.

Σήμερα, τα δάνεια που έχουν πάρει επιχειρήσεις και καταναλωτές έχουν
«υποθηκεύσει» το 55% του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος. Ειδικότερα, τα
στεγαστικά δάνεια καλύπτουν περίπου το 12% του ΑΕΠ, ενώ τα καταναλωτικά και οι
κάρτες το 6%. Ενδεικτικό του αδιεξόδου στο οποίο έχουν περιέλθει πολλά
νοικοκυριά μπορεί να θεωρηθεί το γεγονός ότι πολλά ακίνητα βγαίνουν κάθε μήνα
στο σφυρί, καθώς οι ιδιοκτήτες τους αδυνατούν να αποπληρώσουν τις δόσεις.

Μικρή υποχώρηση

Η εξέλιξη αυτή, ίσως, δικαιολογεί εν μέρει το γεγονός ότι το τελευταίο τρίμηνο
καταγράφεται μια οριακή επιβράδυνση στον ρυθμό αύξησης των καταναλωτικών
δανείων και των πιστωτικών καρτών. Αντίθετα, στη χορήγηση στεγαστικών δανείων
σημειώνεται αύξηση με σχετικά υψηλότερους ρυθμούς. Τον Μάρτιο, το σύνολο των
χρεών των νοικοκυριών από στεγαστικά δάνεια ανήλθε σε 16,8 δισ. ευρώ (5,7
τρισ. δρχ.), παρουσιάζοντας αύξηση 40% σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα πέρυσι.
Σε σχέση με τον Φεβρουάριο – οπότε σημειώθηκε ρυθμός αύξησης 39,4% – ο ρυθμός
αύξησης των χρεών από στεγαστικά δάνεια επιταχύνθηκε.

Στο πρώτο τρίμηνο, το σύνολο των χρεών από καταναλωτικά δάνεια και από αγορές
με πιστωτικές κάρτες έφθασε τα 8,129 δισ. ευρώ (2,8 τρισ. δρχ.),
παρουσιάζοντας αύξηση 36,1%. Τον Φεβρουάριο ο ρυθμός αύξησης ήταν 39%. Τα
καταναλωτικά δάνεια με δικαιολογητικά τον Μάρτιο αυξήθηκαν με ετήσιο ρυθμό
36,9%, έναντι 38,1% και ανήλθαν στα 2,048 δισ. ευρώ. Τα χρέη από προσωπικά
δάνεια παρουσίασαν ετήσιο ρυθμό αύξησης 12,2%, έναντι 15,1% τον προηγούμενο
μήνα, και ανήλθαν στα 2,164 δισ. ευρώ. Τα χρέη από αγορές με πιστωτικές κάρτες
ανήλθαν σε 3,917 δισ. ευρώ.

Προβληματίζει ο υπερδανεισμός

Το ύψος των χρεών των νοικοκυριών στις τράπεζες, αλλά και ο ρυθμός αύξησης των
δανείων, τόσο στα στεγαστικά δάνεια όσο και στα καταναλωτικά, εξακολουθούν να
είναι ιδιαίτερα υψηλά. Το γεγονός αυτό προβληματίζει την κυβέρνηση και την
Τράπεζα της Ελλάδος, καθώς ο υπερδανεισμός είναι επικίνδυνος, τόσο για τα
νοικοκυριά όσο και για τη λειτουργία του τραπεζικού συστήματος.

Παρ’ όλα αυτά, οι τράπεζες πιστεύουν ότι έχουν ακόμη μεγάλα περιθώρια αύξησης
στη χορήγηση δανείων. Η εκτίμησή τους αυτή στηρίζεται στο γεγονός ότι ο
δανεισμός στην Ελλάδα κυμαίνεται σε πολύ μικρότερα επίπεδα από εκείνα στην
ευρωζώνη. Το συμπέρασμα αυτό προκύπτει εάν συγκριθεί ο δανεισμός με το ΑΕΠ.
Σύμφωνα με στοιχεία, τα στεγαστικά δάνεια στην Ελλάδα ανέρχονται στο 12% του
ΑΕΠ, όταν το αντίστοιχο ποσοστό στην ευρωζώνη ανέρχεται σε 29,6%. Στην
καταναλωτική πίστη τα δάνεια στην Ελλάδα αντιστοιχούν στο 6% του ΑΕΠ. Στην
ευρωζώνη το αντίστοιχο ποσοστό ανέρχεται σε 16,1%.