Τόκοι υπό το μηδέν και μεγάλες χρεώσεις

Σε αδιέξοδο βρίσκονται πλέον οι καταθέτες, καθώς είναι αντιμέτωποι με τα
μηδενικά επιτόκια που προσφέρουν πολλές τράπεζες στους λογαριασμούς
ταμιευτηρίου, τις επιβαρύνσεις που χρεώνονται για συνηθισμένες τραπεζικές
συναλλαγές, αλλά και τις μηδενικές αποδόσεις των επενδυτικών προϊόντων χαμηλού ρίσκου.

Τα στοιχεία είναι αποκαλυπτικά. Οι περισσότερες τράπεζες «τιμωρούν» τους
λογαριασμούς ταμιευτηρίου με υπόλοιπο που δεν ξεπερνά τα 1.000 (340.750
δραχμές) προσφέροντας είτε συμβολικό ή μηδενικό επιτόκιο. Για παράδειγμα,
πρόσφατα η Εθνική Τράπεζα μείωσε τα επιτόκια ταμιευτηρίου, με αποτέλεσμα οι
καταθέτες που διαθέτουν στον λογαριασμό τους λιγότερα από 1.000 ευρώ να μην
παίρνουν καθόλου τόκο. Ανάλογη κίνηση έκανε και η δεύτερη μεγαλύτερη ελληνική
τράπεζα, η Alpha Bank, η οποία από την ερχόμενη Δευτέρα θα προσφέρει το
συμβολικό επιτόκιο 0,25% σε λογαριασμούς ταμιευτηρίου που το υπόλοιπό τους δεν
ξεπερνά τα 1.000 ευρώ, ενώ είναι χαρακτηριστικό ότι με τα κλιμακούμενα
επιτόκια που εφαρμόζουν οι τράπεζες στο ταμιευτήριο μόνο ο καταθέτης με
υπόλοιπο άνω των 60.000 ευρώ (περίπου 20 εκατομμύρια δραχμές) καρπώνεται
επιτόκιο που φθάνει το 2%.

Το χειρότερο, πάντως, για τους καταθέτες είναι ότι αυτά τα μηδαμινά ή μηδενικά
επιτόκια δεν επαρκούν για να καλύψουν τις απώλειες της αξίας του χρήματος λόγω
του πληθωρισμού. Ο πληθωρισμός διαμορφώθηκε τον Απρίλιο στο 3,8% σε ετήσια
βάση. Έτσι, οι λογαριασμοί ταμιευτηρίου «προσφέρουν» στους καταθέτες αρνητικές
αποδόσεις. Αρνητικές πραγματικές αποδόσεις, ωστόσο, παίρνουν και οι καταθέτες,
οι οποίοι επέλεξαν να τοποθετήσουν τα χρήματά τους σε αμοιβαία κεφάλαια
χαμηλού ρίσκου, όπως είναι τα ομολογιακά ή τα λεγόμενα «εισοδήματος».

Εκτός από τα χαμηλά επιτόκια οι καταθέτες είναι αντιμέτωποι και με μια σειρά
προμηθειών που χρεώνουν οι τράπεζες για διάφορες εργασίες. Όσοι κάνουν
αναλήψεις μετρητών από ΑΤΜ άλλης τράπεζας από αυτήν που τους έχει χορηγήσει
την κάρτα αναλήψεων συνήθως επιβαρύνονται με προμήθεια που κυμαίνεται από 0,88
έως 3 ευρώ, ανάλογα με το ποσό της ανάληψης. Παράλληλα, οι τράπεζες,
προκειμένου να δεχθούν επιταγή που έχει εκδοθεί από πελάτη άλλης τράπεζας,
χρεώνουν τον δικαιούχο της με άτοκη περίοδο του ποσού της επιταγής (valeur)
συνήθως 4 έως και 7 εργάσιμων ημερών.

Αντίδοτα στις χαμηλές αποδόσεις

Η καλύτερη λύση για τους καταθέτες, σύμφωνα με ειδικούς της τραπεζικής αγοράς,
είναι κατ’ αρχήν να ενημερώνονται για τα επιτόκια που προσφέρουν όλες οι
τράπεζες και ειδικά πιστωτικά ιδρύματα, όπως το Ταμείο Παρακαταθηκών και
Δανείων, στις προθεσμιακές καταθέσεις και στη συνέχεια να επιλέγουν την πιο
συμφέρουσα λύση. Παράλληλα, μία άλλη λύση για τους καταθέτες είναι η
τοποθέτηση των χρημάτων τους σε επενδυτικά προϊόντα με μεσοπρόθεσμο ή
μακροπρόθεσμο επενδυτικό ορίζοντα παράλληλα με την ανάληψη επενδυτικού
κινδύνου (μεικτά ή μετοχικά αμοιβαία κεφάλαια).

Πάντως με τα στοιχεία της Ένωσης Θεσμικών Επενδυτών τα ομολογιακά αμοιβαία
κεφάλαια εσωτερικού είχαν προσφέρει από την αρχή του χρόνου έως και τις 10
Μαΐου μηδενική μέση απόδοση και συγκεκριμένα 0,01%. Οι ειδικοί της τραπεζικής
αγοράς εξηγούν ότι η πτώση των επιτοκίων λόγω της ένταξης της Ελλάδας στη ζώνη
του κοινού ευρωπαϊκού νομίσματος σε συνδυασμό με την επιτάχυνση του
πληθωρισμού στη χώρα μας κατά τη διάρκεια των τελευταίων δώδεκα μηνών έχει ως
αποτέλεσμα οι πραγματικές αποδόσεις των καταθετικών προϊόντων να έχουν γίνει αρνητικές.