ΡΟΜΑΝ ΠΟΛΑΝΣΚΙ Αναμνήσεις από το γκέτο

«Ο σκηνοθέτης εξαντλείται από τη γραφειοκρατία, τα νυχτερινά τηλεφωνήματα και τους παραγωγούς. Η δημιουργία είναι χαρά. Το οικονομικό και γραφειοκρατικό μέρος είναι σπατάλη δυνάμεων και φθορά», λέει ο Ρομάν Πολάνσκι

Αναμενόμενο. Η τελευταία Παρασκευή του Φεστιβάλ των Καννών είναι η μέρα του
Φοίνικα. Τετάρτη προβλήθηκε ο «Οδυσσέας» του Αγγελόπουλου, Παρασκευή το
«Underground» του Κουστουρίτσα. Η φετινή αναμέτρηση μυρίζει επανάληψη του
ίδιου σκηνικού. Τετάρτη προβλήθηκε η ταινία του Καουρισμάκι, Παρασκευή (χθες)
«Ο πιανίστας» του Πολάνσκι. Άρα – το πιθανότερο – ο Χρυσός Φοίνικας
κατευθύνεται προς Πολάνσκι και το Μεγάλο Ειδικό Βραβείο της Επιτροπής (το
δεύτερο τη τάξει) στον «Άνθρωπο δίχως παρελθόν». Μακάρι να πέσω έξω…

Θα λέγατε πως «Ο πιανίστας» είναι ό,τι καλύτερο έχετε κάνει μέχρι σήμερα;

«Πάντα η τελευταία ταινία είναι η πιο αγαπητή, αλλά χρειάζομαι περισσότερο
χρόνο για να καταλήξω σε ένα τέτοιο συμπέρασμα».

Η απόσταση που κρατάτε από τα γεγονότα δηλώνει την κινηματογραφική σας
ιδιότητα;

«Αυτή είναι μια από τις ερωτήσεις που πρέπει να υποβάλετε στον προσωπικό σας
ψυχίατρο»!

Τι είναι για σας ο «Πιανίστας»;

«Μια εσωτερική ανάγκη να εκφράσω επιτέλους ύστερα από τόσα χρόνια τις παιδικές
μου αναμνήσεις από το γκέτο της Κρακοβίας. Το αυτοβιογραφικό βιβλίο του
Σπίλμαν ήταν το καταλληλότερο και ταυτόχρονα το πιο αισιόδοξο υλικό.
Επιτέλους, κάποιος Εβραίος που έγραψε πως αν πρόκειται να πεθάνουμε, ας το
κάνουμε με αξιοπρέπεια».

Ο Μπρόντι μοιάζει φυσιογνωμικά με τον Σπίλμαν;

«Για μένα δεν έχει την παραμικρή σημασία. Για τον ρόλο του μπήκε σε
βασανιστική νηστεία για να χάσει βάρος και έμαθε να “διαβάζει” και να παίζει
Σοπέν στο πιάνο».

Είναι εντυπωσιακό που δείχνετε πως υπήρξαν αρκετοί άθλιοι Εβραίοι στο
γκέτο.

«Μα είναι αλήθεια. Η ταινία μου δεν είναι χολιγουντιανό παραμύθι. Υπήρξαν
καλοί και κακοί Εβραίοι, Πολωνοί, Γερμανοί. Υπάρχουν παντού και είναι εντελώς
ανθρώπινο».

Εξαντληθήκατε από τα γυρίσματα;

«Ο σκηνοθέτης εξαντλείται από τη γραφειοκρατία, τα νυχτερινά τηλεφωνήματα και
τους παραγωγούς. Συνήθως 80% της ενέργειας καταναλώνεται στα δευτερεύοντα. Η
δημιουργία είναι χαρά. Το οικονομικό και γραφειοκρατικό μέρος είναι σπατάλη
δυνάμεων και φθορά».

Εντυπωσιακό που δεχτήκατε να μπείτε στην κούρσα του ανταγωνισμού των
Καννών.

«Το σκέφτηκα πολύ και κατέληξα σε μια τίμια απόφαση. Αφού αποφασίστηκε να
προβληθεί η ταινία στις Κάννες, ε, τότε να μπει στον διαγωνισμό. Μ’ αρέσει να
παίζω με ανοιχτά χαρτιά. Οι καλοί λογαριασμοί κάνουν τους καλούς φίλους».

Βέλη κατά Ρούζβελτ

«Ο πιανίστας» είναι κομμένος στα μέτρα του Φοίνικα. Μεγάλη ευρωπαϊκή παραγωγή,
με Νεοϋορκέζο πρωταγωνιστή (Έντριεν Μπρόντι), θέμα τη χιτλερική εξόντωση των
Πολωνοεβραίων και σκηνοθέτη τον Ρομάν Πολάνσκι, ίσως τον πιο παγκοσμιοποιημένο
καλλιτέχνη του πλανήτη. Και Πολωνός και Γάλλος και Αμερικανός και Άγγλος και
(το κυριότερο) Εβραίος. Κατώτερη από τη «Λίστα του Σίντλερ», αλλά με τρεις
καινοτομίες. Πρώτον, αποκαλύπτει την αντιστασιακή σελίδα των Πολωνοεβραίων του
γκέτο της Βαρσοβίας και παρακολουθεί τα γεγονότα μέσα από τη ματιά του
πιανίστα Βλαντισλάβ Σπίλμαν, που γλίτωσε από τους φούρνους του Άουσβιτς
εξαιτίας ενός ευαίσθητου Γερμανού αξιωματικού. Όμως το καλύτερο, ο Πολάνσκι το
επιφύλαξε για τις ΗΠΑ. Για την… εξαέρωση φταίει και ο Ρούζβελτ. «Ένας
Πολωνός “ταχυδρόμος” ονόματι Κράσκι με κίνδυνο της ζωής του μπήκε και βγήκε
πέντε φορές από την Πολωνία. Σε μία από αυτές κατόρθωσε να δει αυτοπροσώπως
τον Ρούζβελτ, πριν ακόμα η Αμερική μπει στον πόλεμο. Σ’ αυτή τη συνάντηση που
διήρκεσε μία ώρα, περιέγραψε στον Πρόεδρο των ΗΠΑ την κόλαση των
Πολωνοεβραίων. Εκείνος όμως έστρεψε την κουβέντα αλλού και τον ρώτησε το εξής
απίστευτο: “Και με τους Πολωνούς χωρικούς τι γίνεται;”. Εξωφρενικό».