Ρυθμίσεις ασυνέπειας

Ο υφυπουργός Οικονομικών κ. Απόστολος Φωτιάδης ανακοίνωσε την περασμένη
εβδομάδα με ικανοποίηση την απόφασή του για το κλείσιμο των εκκρεμών
φορολογικών υποθέσεων της εξαετίας 1993-1999, που αφορά, υποτίθεται, 750.000
ελεύθερους επαγγελματίες, βιοτέχνες και εμπόρους.

Μας πληροφόρησε, μάλιστα, η ανακοίνωση του υπουργείου ότι η απόφαση
χαρακτηρίζεται από «ισχυρό στοιχείο επιείκειας», αφού δεν επιβάλλονται
πρόστιμα και προσαυξήσεις.

Το ερώτημα είναι για ποιους είναι επιεικής η ρύθμιση. ‘Όχι, βεβαίως, γι’
αυτούς που όλα αυτά τα χρόνια, όλη την εξαετία, πλήρωναν κανονικά τους φόρους
τους, χωρίς να κρύβουν ή να κλέβουν το Δημόσιο. Γι’ αυτούς, η υπαγωγή στη
ρύθμιση δεν είναι παρά ένα ακόμη «χαράτσι». Ενώ έχουν ήδη εκπληρώσει κανονικά
και ενίοτε και με το παραπάνω τις φορολογικές τους υποχρεώσεις, τώρα το κράτος
τους κλείνει το μάτι, καλώντας σε μια συμφωνία κατεργαραίων για να θεωρήσει τα
χρόνια που πέρασαν «περασμένα, ξεχασμένα».

Μπορεί η ρύθμιση να είναι επιεικής με την έννοια που τη θέτει ο κ. Φωτιάδης.
Δηλαδή, τα ποσά είναι σχετικά χαμηλά και δεν επιβάλλονται πρόστιμα και
προσαυξήσεις. Η λογική, όμως, της ρύθμισης είναι απαράδεκτη και προσβλητική
για τους συνεπείς φορολογούμενους, όσο λίγοι κι αν είναι ­ ή θεωρεί το κράτος
ότι είναι.

Υπάρχουν επαγγελματίες που φορολογήθηκαν με βάση τα λεγόμενα αντικειμενικά
κριτήρια. Ορισμένοι, στην αρχή της σταδιοδρομίας τους και με ελάχιστα έσοδα,
πλήρωσαν, μάλιστα και παραπάνω απ’ όσο πραγματικά έπρεπε με βάση τα έσοδά
τους.

Τώρα, διαπιστώνουν ότι τα αντικειμενικά κριτήρια ήταν τελικώς υποκειμενικά. Κι
αυτό γιατί το κράτος δεν αρκείται στον φόρο που τους είχε τότε επιβάλλει και
τους ζητά να ξαναπληρώσουν, αυτήν τη φορά με βάση τα εισοδήματά τους.

Στη χειρότερη περίπτωση, υπολογίζει το κράτος, θα πάρει από τον κάθε
φορολογούμενο 360.000 δραχμές (60.000 τον χρόνο επί μία εξαετία που
ρυθμίζεται). Κέρδος είναι κι αυτό.

Άλλοι πάλι επαγγελματίες είχαν την ευσυνειδησία να δηλώνουν κανονικά τα έσοδά
τους και να φορολογούνται επ’ αυτών, έστω κι αν ήταν υψηλά. Ούτε κι αυτούς
τους αναγνωρίζει το κράτος.

Το κράτος δέχεται ότι υπάρχουν μόνο ανέντιμοι και φοροφυγάδες και
συμπεριφέρεται ανάλογα. Πρόκειται, όπως μας επεσήμανε πολύ σωστά αναγνώστης,
για μια σχέση μεταξύ απατεώνων, που αφήνει απ’ έξω και καθιστά μονίμως θύματα
τους συνεπείς και έντιμους πολίτες.

Γιατί εδώ πρέπει να πούμε ότι οι ρυθμίσεις αυτές δεν γίνονται ούτε εν αγνοία,
ούτε με αντίθετη γνώμη των εκπροσώπων των επαγγελματιών. Αντίθετα, οι
συνδικαλιστές συμμετέχουν κανονικά στο συγκεκριμένο παιχνίδι,
διαπραγματευόμενοι απλώς τα ποσά, αλλά χωρίς ποτέ να αμφισβητούν τη λογική των
αποφάσεων.

Η ρύθμιση, βεβαίως, είναι προαιρετική, θα μας πει το υπουργείο Οικονομικών,
θέλοντας να αποσείσει την κατηγορία περί «χαρατσίου». Όμως, στην
πραγματικότητα χρειάζεται μεγάλη «αρετή και τόλμη» για να αποφασίσει κανείς να
μην υπαχθεί στη ρύθμιση. Γιατί τότε δεν θα κλείσει τα βιβλία του και θα είναι
υπό την διαρκή απειλή ενός μη καλοπροαίρετου ελέγχου, ο οποίος θα πιαστεί από
οποιοδήποτε τυπικό λάθος για να επιβάλει πολύ βαρύ, ίσως, πρόστιμο. Σ’ αυτόν
τον φόβο βασίζεται, έστω κι αν δεν το ομολογεί, το κράτος για να εκτιμά ότι θα
προσέλθουν για να ρυθμίσουν τις υποθέσεις τους και οι 750.000 επαγγελματίες
και θα μπορέσει έτσι να εξασφαλίσει έσοδα 150 δισ. δραχμών, χωρίς να κουνήσει
το δαχτυλάκι του, δηλαδή χωρίς να κάνει ούτε έναν έλεγχο με τον μηχανισμό του.

Φαίνεται, πάντως, ότι η ανταπόκριση στην πρόσκληση αυτή ίσως να μην είναι
αυτήν τη φορά τόσο μεγάλη, όσο θα ήθελε το κράτος.

Φαίνεται πως υπάρχουν όλο και περισσότερες φωνές που λένε «ελάτε να μας
ελέγξετε» και αμφισβητούν τη λογική τού «ας πληρώσουμε όσο είναι για να
ξεμπερδεύουμε, να μην έχουμε αύριο μπλεξίματα».

Αυτό θα ήταν ευχής έργον. Άλλωστε, και στην περίπτωση του ΦΠΑ η προσέλευση για
τη «συνάφεια» δεν δικαιώνει τις προσδοκίες των κρατούντων. Φαίνεται πως κάτι
έχει αρχίσει να αλλάζει, έστω και σε περιορισμένη κλίμακα.

Το κράτος θα έπρεπε όχι απλώς να πιάσει το μήνυμα αυτό, αλλά να το κάνει
σημαία του, να πρωταγωνιστήσει. Άλλωστε, όταν παίρνει τέτοιου είδους αποφάσεις
υπονομεύει από μόνο όλη την προσπάθεια που κάνει για την αναμόρφωση του
φορολογικού συστήματος σε σύγχρονες και δικαιότερες βάσεις.

Τι νόημα έχει να επιστρατεύονται οι καλύτεροι επιστήμονες και οι εκπρόσωποι
των κοινωνικών και επαγγελματικών τάξεων για μια σοβαρή προσπάθεια
εκσυγχρονισμού της φορολογίας στην Ελλάδα, όταν την ίδια ώρα το κράτος
υιοθετεί την πλέον οπισθοδρομική αντίληψη, ρυθμίζοντας με ισοπεδωτικό τρόπο
και χωρίς ελέγχους τις υποθέσεις των φορολογουμένων. Είναι σαν να μας λέει,
ότι οι νόμοι αποφασίζονται για το θεαθήναι και στην πράξη… «θα τα βρούμε».