Ψήφος «συμπάθειας» σε Φορτάουν

Λίγες ώρες μετά την ολοκλήρωση της ψηφοφορίας στην Ολλανδία, τα πρώτα
επίσημα αποτελέματα επιβεβαίωσαν ότι: νικητής είναι το αντιπολιτευόμενο
Χριστιανοδημοκρατικό Κόμμα. Και… μεγάλος νικητής ο δολοφονηθείς ακροδεξιός
πολιτικός, Πιμ Φορτάουν. Οι ηγέτες των Εργατικών Βιμ Κοκ και Αντ Μέλκερτ
ανακοίνωσαν ότι παραιτούνται.

Κοκ και Μέλκερτ. Το διπλό αντίο των Εργατικών μετά τις χθεσινές εκλογές

Το κόμμα Λίστα Πιμ Φορτάουν (LPF), που αριθμεί μόλις τρεις μήνες ζωής και
κατέβηκε στις εκλογές ουσιαστικά ακέφαλο, εξασφαλίζει 26 από τις 150 έδρες του
ολλανδικού Κοινοβουλίου και αναδεικνύεται σε δεύτερη πολιτική δύναμη, πίσω από
τους Χριστιανοδημοκράτες (CDA), οι οποίοι εξασφαλίζουν 43 έδρες. Στην τρίτη
θέση, με 23 έδρες, φέρονται να ισοβαθμούν το Εργατικό Κόμμα του Ολλανδού
πρωθυπουργού Βιμ Κοκ και ο βασικός του εταίρος στον κυβερνητικό συνασπισμό τα
τελευταία οκτώ χρόνια, το φιλελεύθερο VVD.

Λίγο μετά την ήττα του κυβερνώντος κόμματος, ήττα που χαρακτηρίζεται η
χειρότερη για τους Εργατικούς από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, ο ηγέτης τους,
Αντ Μέλκερτ, ανακοίνωσε ότι παραιτείται. Ο Μέλκερτ εθεωρείτο διάδοχος του Βιμ
Κοκ, ο οποίος είχε προαναγγείλει επίσης ότι θα παραιτηθεί μετά τις εκλογές.
Για «δύσκολους καιρούς για τη σοσιαλδημοκρατία, όχι μόνο στην Ολλανδία αλλά
και αλλού στην Ευρώπη», μίλησε ο Κοκ, αμέσως μετά την ανακοίνωση των exit
polls.

Ο ηγέτης των Χριστιανοδημοκρατών, Γιαν Πέτερ Μπαλκενέντε, πρώην καθηγητής
Οικονομικών, αναμένεται να αντικαταστήσει τον Βιμ Κοκ στην πρωθυπουργία.

Η ήττα

Έπειτα, λοιπόν, από την Ιταλία, τη Γαλλία, τη Δανία και την Πορτογαλία, η
ευρωπαϊκή Κεντροαριστερά υφίσταται, στην Ολλανδία, ακόμη μία μεγάλη ήττα. Και
οι προβλέψεις θέλουν τώρα την επόμενη κυβέρνηση της χώρας αυτής να προκύπτει
πιθανώς από έναν συνασπισμό του CDA με το LPF αν και πολλοί αμφιβάλλουν για το
κατά πόσον μία τέτοια συμμαχία θα μπορέσει να αντέξει στις εσωτερικές έριδες,
καθώς και τον ερασιτεχνισμό των περισσοτέρων μελών του LPF για περισσότερο από
έξι μήνες.

Η πρόσφατη δολοφονία του Φορτάουν νίκησε την απάθεια των Ολλανδών, οι οποίοι
προσήλθαν χθες στις κάλπες με ανανεωμένο ενδιαφέρον για τα κοινά. Όπως
ανέφεραν επίσημες πηγές, η συμμετοχή των ψηφοφόρων ήταν πολύ μεγαλύτερη από
αυτή των εκλογών του 1998, οι οποίες είχαν επαναφέρει για δεύτερη φορά στην
εξουσία τον τρικομματικό συνασπισμό του Κοκ.

Πρέπει να αποκατασταθεί η επικοινωνία με τους πολίτες

Ένας ψυχρός άνεμος μοιάζει να πνέει επάνω στο πολιτικό κατεστημένο της
Ευρώπης. Από την Κοπεγχάγη έως τη Βιέννη, οι ψηφοφόροι τιμωρούν τα κυρίαρχα
κόμματα για την αποτυχία τους να συμμεριστούν τους φόβους τους και αναζητούν
ανακούφιση σε κάθε λογής δεξιούς λαϊκιστές. Οι αναλυτές εντοπίζουν τα αίτια
και υποδεικνύουν τις λύσεις.

Σύμφωνα με τον Πίτερ Ζερβάκη, ερευνητή του Κέντρου Σπουδών για την Ευρωπαϊκή
Ολοκλήρωση (ΖΕΙ), της Βιέννης, το τέλος του Ψυχρού Πολέμου και οι αβεβαιότητες
που συνοδεύουν την ταχεία παγκοσμιοποίηση κάνουν τους Ευρωπαίους να νιώθουν
αποπροσανατολισμένοι και ανασφαλείς.

«Οι άνθρωποι στερούνται μιας ιδεολογίας με την οποία να νιώθουν άνετα», λέει ο
Ζερβάκης. «Η παλαιά ιδεολογική διαμάχη της Αριστεράς και της Δεξιάς δεν έχει
αντικατασταθεί από κάτι καινούργιο. Πολλοί βλέπουν την παγκοσμιοποίηση ως
αμερικανοποίηση και νιώθουν πως το εθνικό τους σπίτι, οι συναισθηματικές τους
παραδόσεις κινδυνεύουν».

Όπως σημειώνει ο Ζερβάκης, εθνικιστές όπως ο Λεπέν ή ο Φορτάουν, οι οποίοι
έχουν μετατρέψει τους μετανάστες σε εξιλαστήρια θύματα για πιο πολύπλοκα
κοινωνικά προβλήματα, σπεύδουν να εκμεταλλευτούν αυτά τα συναισθήματα.
«Κοιτάξτε την Ολλανδία – η οικονομία ακμάζει, η ανεργία βρίσκεται σε χαμηλά
επίπεδα, και εν τούτοις οι άνθρωποι εξακολουθούν να νιώθουν μόνοι».

Ποια είναι, λοιπόν, η λύση; Τόσο ο Ζερβάκης όσο και η Χέδερ Γκραμπ, αναλύτρια
στο Κέντρο Ευρωπαϊκής Μεταρρύθμισης του Λονδίνου, πιστεύουν πως η ευρωπαϊκή
πολιτική ελίτ οφείλει να αναζητήσει νέους, δημιουργικότερους, τρόπους
επικοινωνίας με τους ψηφοφόρους. Να «διαφημίσει» αποτελεσματικότερα τα
πλεονεκτήματα της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Και να μην αποκλείει την ένταξη των
ακροδεξιών κομμάτων στους κυβερνητικούς συνασπισμούς: η εμπειρία από την
Ιταλία και την Αυστρία δείχνει ότι τα κόμματα αυτά είναι πρόθυμα να
υιοθετήσουν πιο μετριοπαθείς απόψεις σε αντάλλαγμα για ένα μερίδιο της
εξουσίας.

«Ο διάλογος και η συνεργασία είναι προτιμότερα από το να υποκρίνονται ότι δεν
υπάρχουν μετατρέποντάς τους σε μάρτυρες», επισημαίνει η Γκραμπ.