Αντίο με συστάσεις

Ένα αντίο με πλήθος υποδείξεων για τολμηρές μεταρρυθμίσεις στο ασφαλιστικό
και το φορολογικό σύστημα, αλλά και με έμμεσες αιχμές ότι ο γνώμονας των
αλλαγών πρέπει να είναι η ανταγωνιστικότητα της οικονομίας και όχι το
βραχυπρόθεσμο πολιτικό όφελος, απηύθυνε χθες ο κ. Λουκάς Παπαδήμος.

Τολμηρά και άμεσα μέτρα για την ασφαλιστική και τη φορολογική μεταρρύθμιση
υπέδειξε προς την κυβέρνηση ο διοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος κ. Λουκάς
Παπαδήμος, χτυπώντας παράλληλα καμπανάκι για το υψηλό δημόσιο χρέος, καθώς και
για τον πληθωρισμό, που απειλεί την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας.

Στην πιο ξεκάθαρη τοποθέτησή του μέχρι τώρα, ο απερχόμενος διοικητής δεν άφησε
καμία αμφιβολία ότι η οικονομία θα συνεχίσει να βελτιώνεται. Απαιτούνται
«ριζικές μεταβολές στη διάρθρωση και τη λειτουργία της οικονομίας, καθώς και
στη συμπεριφορά και τη νοοτροπία όλων», τόνισε. Και πρόσθεσε ότι η βελτίωση
της ανταγωνιστικότητας και η μείωση του δημοσίου χρέους είναι προϋποθέσεις για
την πλήρη απασχόληση και την πραγματική σύγκλιση.

Παρακαταθήκη

Η χθεσινή ομιλία του κ. Παπαδήμου στη γενική συνέλευση των μετόχων της
Τραπέζης της Ελλάδος, όπως και η έκθεσή του συνολικά, ήταν μιας μορφής
παρακαταθήκη του επόμενου αντιπροέδρου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, αφού
έθετε επί τάπητος τη μεσοπρόθεσμη προοπτική της ελληνικής οικονομίας. Ο κ.
Παπαδήμος δεν δίστασε να τονίσει ότι οι ευνοϊκές προϋποθέσεις που επιτρέπουν
τους υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης σήμερα, όπως είναι το Κοινοτικό Πλαίσιο
Στήριξης, οι Ολυμπιακοί Αγώνες και οι υψηλοί ρυθμοί πιστωτικής επέκτασης δεν
θα ισχύουν επ’ άπειρον. Από ένα σημείο και πέρα, η Ελλάδα θα πρέπει να σταθεί
στα πόδια της με ανταγωνιστική οικονομία.

Το υψηλό επίπεδο της ανεργίας και του ελλείμματος του ισοζυγίου τρεχουσών
συναλλαγών, τόνισε, είναι οι δύο πληγές της οικονομίας σήμερα, οι οποίες
αντανακλούν ακριβώς τη χαμηλή ανταγωνιστικότητά της.

Πληθωρισμός – φορομεταρρύθμιση

Ειδικότερα, ο κ. Παπαδήμος τόνισε:

* Ο πληθωρισμός θα διαμορφωθεί γύρω στο 3,5% το 2002 (σ.σ.: έναντι
πρόβλεψης της κυβέρνησης για περίπου 3%), δηλαδή θα είναι υψηλότερος από τον
πληθωρισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, περισσότερο από 1,5 μονάδα. Αυτό συνεπάγεται
υποχώρηση της διεθνούς ανταγωνιστικότητας της οικονομίας. «Εάν αποκλίσεις
αυτού του μεγέθους προσλάβουν μονιμότερο χαρακτήρα, η σωρευτική επίπτωσή τους
στην ανταγωνιστικότητα θα είναι σοβαρή με αρνητικές επιδράσεις στα πραγματικά
εισοδήματα και την απασχόληση». Ο κ. Παπαδήμος κάλεσε τους κοινωνικούς
εταίρους να συμβάλουν με μια συνετή τιμολογιακή πολιτική και με συγκρατημένες
μισθολογικές αυξήσεις.

Η ανάπτυξη προέβλεψε ότι θα επιβραδυνθεί στο 3,5% το 2002 (σ.σ.: έναντι 3,8%
της πρόβλεψης της κυβέρνησης).

* Η φορολογική μεταρρύθμιση δεν μπορεί να έχει ως άμεσο στόχο τη
συνολική ελάφρυνση, αφού κάτι τέτοιο θα οδηγούσε στην επιβάρυνση του δημοσίου
χρέους. Στόχος της, είπε, πρέπει να είναι η απλοποίηση, η άρση των
αντικινήτρων για την επιχειρηματικότητα και την απασχόληση και ο περιορισμός
της φοροδιαφυγής.

Ο κ. Παπαδήμος υποστήριξε ότι πρέπει να μειωθούν οι συντελεστές των φόρων επί
των κερδών και να περιορισθούν οι εργοδοτικές εισφορές στην κοινωνική
ασφάλιση. Επίσης, τόνισε πως «ο δραστικός περιορισμός της φοροδιαφυγής
αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για τη δικαιότερη κατανομή του φορολογικού
βάρους, αλλά και για την απλοποίηση του φορολογικού συστήματος».

Ηλικία συνταξιοδότησης

* Για τη βιωσιμότητα της ασφαλιστικής μεταρρύθμισης απαιτούνται
παρεμβάσεις στην ηλικία συνταξιοδότησης, τη βάση υπολογισμού της σύνταξης και
το ποσοστό αναπλήρωσης των αποδοχών, όπως και στην οργανωτική διάρθρωση του
συστήματος κατά κατηγορία ασφαλισμένων και κλάδο οικονομικής δραστηριότητας.
Έθιξε, δηλαδή, εμμέσως ο κ. Παπαδήμος θέμα αύξησης των ορίων ηλικίας
συνταξιοδότησης, καθώς και μείωσης των συντάξεων. Και τόνισε ότι η
χρηματοδότηση του συστήματος υπόκειται στους περιορισμούς που απορρέουν από
την ανάγκη μείωσης του δημοσίου χρέους.

* Η δημοσιονομική εξυγίανση πρέπει να συνεχισθεί, αφού έως τώρα
βασίσθηκε κυρίως στη μείωση των δαπανών για τόκους. Στο εξής, προκειμένου να
αποκτήσει η εξυγίανση μονιμότερο χαρακτήρα, θα πρέπει να μπει πλαφόν στις
δαπάνες. Μάλιστα, από τα στοιχεία προκύπτει ότι το χρέος δεν μειώθηκε τόσο όσο
οι πρωτογενείς δαπάνες.

* Μεταρρύθμιση, και μάλιστα γρήγορα, απαιτείται και στη Δημόσια
Διοίκηση και την αγορά εργασίας. Επιπλέον χρειάζεται ταχύτερη απελευθέρωση
αγορών προϊόντων και ενίσχυση της αποτελεσματικότητας και της ευρωστίας των
τραπεζών.

* Τα ελληνικά νοικοκυριά δεν είναι σήμερα υπερχρεωμένα, αλλά υπάρχει
κίνδυνος να συμβεί αυτό αν συνεχισθούν οι σημερινές τάσεις πιστωτικής
επέκτασης. Κάτι τέτοιο θα επηρέαζε αρνητικά την καταναλωτική δαπάνη και την
οικονομική δραστηριότητα.

* Με την έκθεση του διοικητού επιβεβαιώνεται πως «οι διαρθρωτικές
μεταρρυθμίσεις έχουν λιμνάσει, όπως αποδεικνύει και η παρωδία του
ασφαλιστικού, του φορολογικού και των αποκρατικοποιήσεων», σημειώνει ο κ. Γ.
Σουφλιάς, ενώ ο κ. Γ. Αλογοσκούφης παρατηρεί ότι «η κυβέρνηση καλά θα κάνει να
ακούσει τον διοικητή και να αλλάξει τακτική».