Δρόμοι

Όταν οι καλύτεροι…

… δεν έχουν ούτε την παραμικρή πεποίθηση, οι χειρότεροι πλημμυρίζουν από
παθιασμένη σφοδρότητα, έγραψε ο ποιητής Γητς. Αν τώρα ο Άντριαν Χάμιλτον
αισθάνεται υποχρεωμένος να μας το υπενθυμίσει στην «Ιντιπέντεντ», είναι με την
ευκαιρία των πληκτικών γαλλικών εκλογών: το μοναδικό πράγμα που τους έδωσε
ενδιαφέρον, ήταν η άνοδος του ακροδεξιού Λεπέν. Η ειρωνεία βέβαια για τον
ηττημένο σοσιαλιστή Ζοσπέν είναι πως ο λεπενισμός θα μπορούσε να θεωρηθεί
δημιούργημα ενός άλλου σοσιαλιστή, του Μιτεράν. Εκείνος είχε «πειράξει» το
εκλογικό σύστημα, δίνοντας περισσότερη εκλογική δύναμη στην Ακροδεξιά, ώστε να
διασπαστεί η Δεξιά.

Μελανοχίτωνες…

… μπορεί να μην έχουμε σήμερα στην Ευρώπη, έχουμε όμως τουλάχιστον μία
προϋπόθεση για τη δημιουργία τους: ολοένα και μεγαλύτερη αποχή των πολιτών από
τις εκλογές. Ο Λεπέν, ο Χάιντερ, οι Γερμανοί νεοναζιστές και οι Ιταλοί
νεοφασίστες δεν θα υπήρχαν σήμερα, αν δεν είχε καταρρεύσει τόσο απογοητευτικά
το ενδιαφέρον για την πολιτική. Μερικοί, μάλιστα, όπως οι Ολλανδοί
σοσιαλιστές, ξεθάβουν ακόμη και τα πτώματα του γιουγκοσλαβικού πολέμου στη
Σρεμπρένιτσα σε μια απεγνωσμένη προσπάθεια να συγκινήσουν το κοινό τους. Ο
πολιτικός διάλογος τόσο πολύ είναι ευτελισμένος και αδιάφορος, που για να
συγκινηθούν τα μέσα ενημέρωσης και ο λαός, πρέπει να μάθουν αν ο καγκελάριος
Σρέντερ βάφει ή όχι τα μαλλιά του.

Το πρόβλημα…

… με την ευρωπαϊκή πολιτική, όπως νομίζει ο Χάμιλτον, είναι πως δεν θίγει
πια ζητήματα που βλέπει μπροστά του ο πολίτης στην καθημερινή του ζωή. Η
ευρωπαϊκή διεύρυνση, η διαδικασία λήψεως των ευρωπαϊκών αποφάσεων, η
παγκοσμιοποίηση, μολονότι είναι προβλήματα σοβαρά, δεν αντιμετωπίζονται πια σε
εθνικό αλλά σε υπερεθνικό επίπεδο. Στο μεταξύ, κάθε πρωί που ανοίγει την πόρτα
του, ο μέσος πολίτης πέφτει πάντα στις ίδιες λακκούβες στον δρόμο και κάθε
βράδυ που επιστρέφει στο σπίτι του κινδυνεύει να ληστευθεί από τους ίδιους
ληστές της διπλανής πόρτας. Έτσι, ο οποιοσδήποτε ακροδεξιός δημαγωγός που
έρχεται να υποσχεθεί τάξη και ασφάλεια, κερδίζει την εμπιστοσύνη του.

Το αντιφασιστικό…

… μένος που προκαλεί, ακόμη και αυτό, είναι από ορισμένες πλευρές ύποπτο.
Γιατί αν οι «δημοκρατικές δυνάμεις» συσπειρώνονται πίσω από αόριστα και
ανέξοδα αντιφασιστικά συνθήματα, κάθε φορά που θα επανέρχονται στην εξουσία θα
δημιουργούν πάλι τις ίδιες προϋποθέσεις που κάθε τόσο ξεγεννούν τους φασίστες.
Στη Βρετανία ήδη ετοιμάζονται να υποδεχτούν τους νεοναζί στην τοπική
αυτοδιοίκηση. Από τις 5.878 έδρες στις τοπικές εκλογές που θα γίνουν τον Μάιο,
τις 68 αναμένεται να τις καταλάβουν οι υποψήφιοι του Βρετανικού Εθνικού
Κόμματος. Οι άλλοι πολιτικοί συγκεντρώνουν από τώρα τα πυρά τους εναντίον
τους: η απειλή του νεοφασισμού είναι ένα καλό επιχείρημα για να δικαιολογήσουν
την ύπαρξή τους. Θα μπορούσαν να την είχαν δικαιολογήσει καλύτερα, αν είχαν
κάνει όσα έπρεπε για να αποτρέψουν την εμφάνισή του.