«Ριάλιτι» πολιτικής επικοινωνίας

Οι επισκέψεις πολιτικών σε τόπους όπου η ανθρώπινη δυστυχία και η εγκατάλειψη προσφέρουν θεαματικές εικόνες αξιοποιούνται θαυμάσια από την τηλεόραση των ριάλιτι σόου, η πολιτική ωστόσο απαιτεί ταυτοχρόνως και προτάσεις για την επίλυση αυτών των προβλημάτων. Αλλιώς ταυτίζεται με την τηλεοπτική σκηνοθεσία

Μια διακαναλική, πολυδιαφημισμένη πρωθυπουργική συνέντευξη ή μια επίσκεψη του
αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης σε χώρους όπου κυριαρχεί ο ανθρώπινος
πόνος, όπως τα νοσοκομεία, για να αξιοποιηθεί τηλεοπτικώς η εικόνα της
συμπάθειας προς το ανθρώπινο δράμα, είναι επικοινωνιακά πυροτεχνήματα ή
ανταποκρίνονται στην ουσία των αναγκών ενός λαού, που δεν είναι μόνον
τηλεθεατής, αλλά έχει δουλειές να κάνει και απαιτεί συνθήκες που θα του
επιτρέψουν να τις κάνει;

Το θέμα απασχόλησε το βράδυ της περασμένης Παρασκευής την εκπομπή «Επίλογος»
του Χρήστου Μαχαίρα στη ΝΕΤ (22.00) με καλεσμένους στο στούντιο τη Μιλένα
Αποστολάκη από το ΠΑΣΟΚ και τον Κώστα Χατζηδάκη από τη Ν.Δ., ενώ σε απευθείας
σύνδεση με το στούντιο βρέθηκαν ο Γιώργος Κύρτσος του «Ελεύθερου Τύπου», ο
Γιάννης Βλαστάρης της «Ελευθεροτυπίας» και ο επικοινωνιολόγος Γιώργος
Σεφερτζής.

Καμία επικοινωνιακή πολιτική δεν μπορεί να καλύψει το κενό της
πολιτικής, αν υπάρχει, τόνισε η κ. Αποστολάκη, ενώ την επικοινωνιακή τακτική
του κ. Καραμανλή υπερασπίστηκε ο κ. Χατζηδάκης: «Αναγνωρίζει», είπε, «την
παντοδυναμία της τηλεόρασης και αξιοποιεί την κάμερα για να φέρει στην
επιφάνεια σημαντικές πλευρές της καθημερινότητας».

Ήρθε ωστόσο η απάντηση του κ. Κύρτσου, που διακρίνοντας τον κίνδυνο της
υπερβολής ενός τηλεοπτικού περιβάλλοντος, το οποίο διογκώνει μέχρις εξοντώσεως
τα γαστριμαργικά στοιχεία της πολιτικής, τόνισε: «Με αυτές τις επιλογές ο κ.
Καραμανλής κινδυνεύει από δύο πράγματα, το ένα είναι να γίνει καταναλωτικό
προϊόν ο ίδιος, καθώς θα τον δει μια φορά ο πολίτης, θα τον δει δύο, μετά θα
βαρεθεί. Και το άλλο είναι ότι μπορεί όταν γίνει κυβέρνηση να χρησιμοποιηθούν
οι ίδιες εικόνες εναντίον του αν δεν δώσει λύση σε όλα αυτά».

Για τον Γιάννη Βλαστάρη είναι λάθος η επικοινωνιακή επιλογή να οδηγείται ο
Πρωθυπουργός στο «πεζοδρόμιο» για να του πει ο πολίτης «φτιάξε μου αυτό».

Η συζήτηση, αν και περιορίστηκε στη σύγκριση των επικοινωνιακών
πολιτικών των δύο κομμάτων, ανέδειξε ένα κομβικό ζήτημα των μιντιακών εποχών
μας. Είναι το γεγονός ότι παραγνωρίζεται πως η πολιτική η ίδια είναι από τη
φύση της «επικοινωνιακή», όλα τα υπόλοιπα είναι συνδυασμός μιας εξουσίας με
αυταρχικές τάσεις, μηδέ εξαιρουμένης και της τηλεοπτικής, και προπαγάνδας. Όσο
για τον κεντρικό ρόλο της τηλεόρασης, είναι αναμφισβήτητος, αλλά η αξιοποίησή
του δεν είναι ανεξάρτητη από τις πολιτικές και πολιτισμικές επιλογές ενός
πολιτικού.

Για την αμερικανική πολιτική σκηνή, που αποτελεί και το πρότυπο των
επικοινωνιολόγων, η τηλεόραση αντιμετωπίζεται ως ο κύριος μοχλός ενός
πολιτισμού που χρειάστηκε τους όρους της για να αποκτήσει την απαραίτητη
ομοιομορφία. Με άλλα λόγια, όχι μόνο καλούνται οι πολιτικοί να συμβαδίσουν με
τους κανόνες ενός θεάματος που ενώνει το κοινό στον χαμηλότερο πολιτισμικό
παρονομαστή, αλλά επιλέγονται κιόλας με βάση αυτό το στοιχείο.

Αν, λοιπόν, για το μιντιακό θέαμα ο πόνος και η έκφραση αγανάκτησης «πουλάνε»,
για τον πολιτικό που αξιοποιεί αυτά τα στοιχεία ριάλιτι σόου του εγχώριου
τηλεοπτικού θεάματος και κολακεύει την τάση αυτής της συμπεριφοράς του λαού
δεν αποτελεί απλώς επικοινωνιακή επιλογή, αλλά και πολιτική στάση.

Και αν αποδειχθεί παγίδα η τακτική, καθώς θα κληθεί να ικανοποιήσει προσωπικές
και αποσπασματικές αναμονές, παράλληλα ευνοεί ένα ευρύ πεδίο μιντιακών
θεαμάτων, περιορίζοντας αυτό της πολιτικής, που μετατρέπεται όλο και
περισσότερο σε αίνιγμα, σε δράση πίσω από κλειστές πόρτες