Ζουν ανάμεσα στα πτώματα

Η κόλαση του προσφυγικού καταυλισμού της Τζενίν ήλθε χθες στο φως της
δημοσιότητας – μία ημέρα αφού επετράπη η είσοδος εκπροσώπων των ΜΜΕ στον
καταυλισμό. Ολόκληρος ο παγκόσμιος Τύπος γέμισε χθες μαρτυρίες δημοσιογράφων
που εξέφραζαν τον αποτροπιασμό τους για τα όσα είδαν.

Φωνές απόγνωσης. Ισοπεδωμένα σπίτια, μυρωδιά θανάτου, οργή όσων επέζησαν της καταστροφής της Τζενίν

Σε ολόκληρο τον καταυλισμό, που οι Ισραηλινοί αποκαλούσαν «φυτώριο
τρομοκρατών», κυριαρχεί η φρικτή οσμή του θανάτου, η οσμή πτωμάτων που επί
μέρες αποσυντίθενται κάτω από τον ήλιο. Όλοι όσοι επιβίωσαν εδώ έχουν ο
καθένας τους μια τρομακτική ιστορία να αφηγηθούν. Σε παίρνουν από το χέρι και
σε πάνε στα σπίτια τους, περνώντας από ισοπεδωμένους σωρούς ερειπίων. Εκεί
βρίσκεις και άλλα πτώματα καμένα ή παραμορφωμένα ανθρώπων που αιφνιδιάστηκαν
από τον ξαφνικό θάνατο. Τίποτα δεν σε προετοιμάζει για το πόσο μικρό είναι ένα
νεκρό σώμα. Οι νεκροί είναι παντού. Ο Καμάλ Ανίς, εργάτης σε αγροτικές
καλλιέργειες, μας οδηγεί σε μια περιοχή που ονομάζεται Χαράτ αλ-Χαουάσιμ, ένας
σωρός ερειπίων έκτασης ίσης με τέσσερα ποδοσφαιρικά γήπεδα όπου κάποτε
υψώνονταν 200 σπίτια. Λέει πως οι Ισραηλινοί ισοπέδωσαν την περιοχή. Τους είδε
να στοιβάζουν πτώματα σε ομαδικό τάφο, να ρίχνουν από πάνω χώμα και μετά να
περνούν μπουλντόζες και άρματα μάχης για να ισοπεδώσουν το ύψωμα που είχε
σχηματιστεί. Οι μπουλντόζες και τα τανκς συνέχιζαν να δουλεύουν κι εμείς
καταφύγαμε στα κατεστραμμένα κτίρια. Ακούγονταν κλάματα παιδιών. Άνθρωποι
έψαχναν για επιζώντες κάτω από τα ερείπια.

“Περάσαμε μαύρες μέρες”, λέει η Αϊσά, το σπίτι της οποίας μετατράπηκε σε φωλιά
ελεύθερων σκοπευτών και βάση για 50 στρατιώτες. “Αυτά που περάσαμε, δεν μπορώ
να σας τα περιγράψω, αλλά θα τα θυμάμαι σ’ όλη μου τη ζωή”.

“Ο γιος μου μου είπε πως, όταν αυτός κι οι φίλοι του μεγαλώσουν, θα
αντισταθούν στην κατοχή επειδή είδαν όσα είδαν”, λέει ακόμη η Αϊσά, που είναι
μητέρα πέντε παιδιών. Επί πέντε ημέρες αφότου παραδόθηκαν και οι τελευταίοι
Παλαιστίνιοι μαχητές, οι Ισραηλινοί μάς εμπόδιζαν να μπούμε στον καταυλισμό,
λέγοντας πως υπάρχουν βόμβες-παγίδες. Την περασμένη εβδομάδα, δεκατρείς
Ισραηλινοί στρατιώτες σκοτώθηκαν στα στενά δρομάκια του.

Ο στρατός εξακολουθεί να προσπαθεί να μας κρατήσει μακριά. Γράφω την
ανταπόκριση αυτή προσπαθώντας να κρυφτώ από ένα ισραηλινό άρμα μάχης που
βρίσκεται 50 μέτρα μακρύτερα. Βρίσκομαι μέσα στο σπίτι ενός άνδρα ονόματι
Τζαμάλ, ο οποίος σε κατάσταση σοκ μού δείχνει την καταστροφή του σπιτιού του.
“Οι Ισραηλινοί έριξαν αυτό τον τοίχο για να μπορούν να πυροβολούν από εδώ”,
εξηγεί. Αγγίζει το κεφάλι του μικρού του γιου. “Δεν θέλω να σκέφτομαι ότι θα
ζήσει με αυτές τις μνήμες”.

Ο Γιόνι Βολφ, 26 χρόνων, ένας Ισραηλινός υπολοχαγός που πέρασε εβδομάδες εδώ,
μου λέει ότι δεν έγιναν εσκεμμένα καταστροφές και ότι οι στρατιώτες σκότωσαν
μόνο τρομοκράτες. Αλλά οι εκατοντάδες που πιστεύεται πως είναι θαμμένοι εδώ
δεν ήταν όλοι μαχητές. Θαμμένα κάτω από τα ερείπια είναι τα πτώματα γυναικών
και παιδιών, που τα σπίτια τους κατέρρευσαν επάνω τους.

«Στην Τζενίν πεθαίνεις χίλιες φορές»

Η κόλαση του προσφυγικού καταυλισμού της Τζενίν ήρθε χθες στο φως της
δημοσιότητας ­ μία ημέρα αφού επετράπη η είσοδος εκπροσώπων των ΜΜΕ στον
καταυλισμό. Ολόκληρος ο παγκόσμιος Τύπος ήταν χθες γεμάτος από μαρτυρίες
δημοσιογράφων, οι οποίοι εξέφραζαν τον αποτροπιασμό τους για τα όσα είδαν.

«Σε ολόκληρο τον καταυλισμό που οι Ισραηλινοί αποκαλούσαν “φυτώριο
τρομοκρατών” υπάρχει η φρικτή οσμή του θανάτου, η οσμή πτωμάτων που επί μέρες
αποσυντίθενται στον ήλιο», γράφει η Τζανίν ντι Τζιοβάνι, απεσταλμένη των
«Times» στον προσφυγικό καταυλισμό. «Όλοι όσοι επιβίωσαν εδώ έχουν ο καθένας
τους μια τρομακτική ιστορία να αφηγηθούν. Σε παίρνουν από το χέρι και σε πάνε
στα σπίτια τους, περνώντας πάνω από ισοπεδωμένες σωρούς ερειπίων. Εκεί,
υπάρχουν και άλλα πτώματα, καμένα ή παραμορφωμένα, ανθρώπων που αιφνιδιάστηκαν
από τον ξαφνικό θάνατο. Τίποτα δεν σε προετοιμάζει για το πόσο μικρό είναι ένα
νεκρό σώμα. Οι νεκροί είναι παντού…». Και συνεχίζει, μνημονεύοντας τα όσα
της είπε, μέσα στον καταυλισμό, η Αΐσα, μητέρα πέντε παιδιών: «Αυτό που μου
είπε ο γιος μου είναι ότι, όταν αυτός και τα άλλα παιδιά που ζουν στον
καταυλισμό μεγαλώσουν, θα αντισταθούν στην ισραηλινή κατοχή επειδή θα έχουν
ζήσει αυτά»…

Τις ίδιες εικόνες ολοσχερούς καταστροφής καταγράφει και ο απεσταλμένος της
«Liberation», Κριστόφ Αγιάντ. Όπως γράφει, «ο προσφυγικός καταυλισμός της
Τζενίν ήταν ένα ηφαίστειο. Τώρα απομένει μονάχα ένας κρατήρας. Στο κέντρο του
καταυλισμού δεν υπάρχει πια τίποτε. Ακόμα και οι ίδιοι οι κάτοικοι
δυσκολεύονται να βρούνε το πού ήταν τα σπίτια τους.

Το σπίτι του Τζαγουάντ δεν καταστράφηκε, αλλά αυτό του αδερφού του Ιγιάντ, δεν
υπάρχει πια. “Δεν ξέρω γιατί το έκαναν αυτό”, λέει ο Ιγιάντ, “δεν ανήκω στην
Αντίσταση, δεν έχω όπλα, κανένας δεν κρυβόταν στο σπίτι μου. Υποθέτω ότι το
έκαναν για να ανοίξουν δρόμο για τα άρματα μάχης, για την επόμενη φορά. Στην
Τζενίν δεν πεθαίνεις μια φορά: πεθαίνεις εκατό φορές, χίλιες φορές…”».

Η Janine di Giovanni είναι απεσταλμένη των «Τάιμς» στη Μέση Ανατολή.