Λυθρίνια και αστακοί για… καλή ψαριά στο εξωτερικό

Αξιολογώντας τα προβλήματα που αντιμετώπισαν από τις αρχές του 1980, οι
ελληνικές ιχθυοκαλλιέργειες αντιλήφθηκαν ότι είναι πλέον μονόδρομος η ανάπτυξή
τους σε αγορές του εξωτερικού, αλλά και η ανταγωνιστικότητά τους στις τιμές,
στα είδη των προϊόντων και στις μεθόδους προσέγγισης των αγορών. Μόνο οι πέντε
εισηγμένες εταιρείες του κλάδου πραγματοποίησαν το 2001 συνολικές πωλήσεις
ύψους 119,5 δισεκατομμυρίων ευρώ και, όπως εκτιμούν οι επιχειρηματίες, αν και
η Ελλάδα είναι ήδη η μεγαλύτερη παραγωγός χώρα της Μεσογείου, υπάρχουν ακόμα
μεγάλα περιθώρια διείσδυσης σε ξένες αγορές ­ και μάλιστα ανεπτυγμένες.

Οι εισηγμένες στο ΧΑΑ επιχειρήσεις έχουν ήδη εντάξει στα επενδυτικά τους
προγράμματα τόσο την ανάπτυξη των εμπορικών τους δικτύων ­ μέσω και εξαγορών
εταιρειών στο εξωτερικό ­ όσο και την έρευνα για την καλλιέργεια νέων ειδών,
σε μια προσπάθεια προσέγγισης των διατροφικών συνηθειών των ξένων καταναλωτών.
Νέα είδη, όπως το φαγκρί και η χιόνα, έχουν βγει στη βιομηχανική παραγωγή, ενώ
σημαντικά βήματα έχουν γίνει και στην καλλιέργεια γλώσσας. Μάλιστα, οι
επιχειρήσεις συνεργάζονται με ερευνητικά ιδρύματα της Ελλάδας και του
εξωτερικού, με στόχο την ανάπτυξη της τεχνογνωσίας για την καλλιέργεια νέων
ειδών.

Σύντομα, οι ελληνικές εταιρείες θα είναι σε θέση να παρουσιάσουν νέα προϊόντα,
όπως λυθρίνια και αστακούς του γλυκού νερού, είδη που προσδοκάται να τύχουν
ιδιαίτερης ανταπόκρισης στις ξένες αγορές. Η Ελλάδα ήδη κατέχει, σύμφωνα με
στοιχεία του Συνδέσμου Ελληνικών Θαλασσοκαλλιεργειών, περίπου το 46% της
παραγωγής γόνου στην Ε.Ε., ελέγχοντας ένα μεγάλο μέρος των αγορών. Το 1990, η
παραγωγή από τις ιχθυοκαλλιέργειες έφθανε μόλις τους 1.600 τόνους. Έξι χρόνια
μετά, αυξήθηκε 61,6% και ξεπέρασε τους 24.000 τόνους ψαριών, ενώ το 1997 τους
40.000 τόνους.

Στην Ελλάδα εκτρέφονται κυρίως τσιπούρες και λαβράκια. Η τσιπούρα καλύπτει το
40% της συνολικής παραγωγής, τα τελευταία χρόνια, όμως, γίνονται προσπάθειες
ώστε οι επιχειρήσεις να προχωρήσουν στη μαζική παραγωγή και νέων, συγγενών με
την τσιπούρα και το λαβράκι ειδών, όπως η συναγρίδα, το μυτάκι, ο σαργός, ο
κέφαλος και το φαγκρί.

Στις αγορές της Ευρώπης

Οι αυξημένες επιδόσεις στον παραγωγικό τομέα είχαν αντίκτυπο και στα
οικονομικά αποτελέσματα. Όπως αναφέρεται στην έρευνα της ICAP, τα συνολικά
καθαρά κέρδη των πέντε πιο κερδοφόρων επιχειρήσεων του κλάδου ήταν, για το
1996, περίπου 11.738.811 ευρώ (4 δισ. δραχμές), ενώ οι τρεις πρώτες
επιχειρήσεις αποκόμισαν το μεγαλύτερο κομμάτι των κερδών ­ περίπου 9.391.049
ευρώ (3,2 δισ. δραχμές). Την ίδια χρονιά, ο συνολικός τζίρος του κλάδου
ξεπέρασε τα 117.388.114 ευρώ (40 δισ. δραχμές). Το 1997, τα καθαρά κέρδη
έφθασαν τα 29.347.028 ευρώ (10 δισ. δραχμές ), αυξάνοντας τις προσδοκίες των
επιχειρήσεων για το 1998. Κυριότερος πελάτης των ελληνικών επιχειρήσεων ήταν ­
και παραμένει ­ η Ιταλία, ενώ τα τελευταία χρόνια έγιναν προσπάθειες, οι
οποίες βρίσκονται σε καλό δρόμο, για το άνοιγμα και άλλων αγορών, σε χώρες της
Ευρώπης και της Ασίας.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις, τα επόμενα δύο χρόνια, η παραγωγή τσιπούρας και
λαβρακίου θα παρουσιάσει αύξηση με μέσο ετήσιο ρυθμό 10% -15%, ενώ, όπως
εκτιμάται από την Παγκόσμια Τράπεζα, το ποσοστό των αλιευμάτων που θα
διοχετευθεί στην αγορά από τις ιχθυοκαλλιέργειες θα φτάσει το 40%, από 22% που
ήταν το 1997.

Οι επενδύσεις που έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια από τις μεγάλες
επιχειρήσεις, καθώς και οι συνεργασίες και εξαγορές που έχουν επιτευχθεί,
δημιουργούν άλλες προοπτικές ανάπτυξης και προσδίδουν στον κλάδο νέα δυναμική.
Από το σύνολο της ελληνικής παραγωγής, το 70% των ψαριών εξάγεται, ενώ μόλις
το 30% καταναλώνεται στην εγχώρια αγορά. Αν, μάλιστα, οι ελληνικές
επιχειρήσεις προχωρήσουν και στην καλλιέργεια νέων ειδών, κάτι που είναι στα
άμεσα σχέδια των περισσοτέρων, το 40% της ευρωπαϊκής αγοράς, που κατέχουν
σήμερα οι Έλληνες επιχειρηματίες, θα αυξηθεί σημαντικά.

Όπως προκύπτει από την τελευταία μελέτη του ΙΟΒΕ, ο μέσος ετήσιος ρυθμός
αύξησης των εξαγωγών, στο διάστημα 1990 – 2000, έφθασε το 49,6%. Μάλιστα, το
2000 οι εξαγωγές ανήλθαν σε 39.000 τόνους, καλύπτοντας το 66,2% της συνολικής
παραγωγής. Σημαντική ανάπτυξη, πάντως, προβλέπεται να έχει ο κλάδος στην
πενταετία 2001 – 2005. Ο προβλεπόμενος μέσος ετήσιος ρυθμός αύξησης της
εγχώριας ζήτησης εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί στο 14,6%, στο διάστημα αυτό,
και η εγχώρια ζήτηση θα ξεπεράσει τους 40 χιλιάδες τόνους το 2005, ενώ οι
εξαγωγές θα προσεγγίσουν, την ίδια χρονιά, τους 67 χιλιάδες τόνους, με ετήσιο
ρυθμό αύξησης 10,3%. Η συνολική ζήτηση προβλέπεται, για το ίδιο διάστημα, να
αυξηθεί με ρυθμό 11,9% ετησίως.

Ο έντονος ανταγωνισμός, όμως, και τα μειωμένα κέρδη που εμφάνισαν το 2001 οι
εταιρείες του κλάδου (21,8% λιγότερα σε σχέση με το 2000) αποτελούν σημαντικό
παράγοντα που οδηγεί τις επιχειρήσεις στην αναζήτηση τρόπων μείωσης των εξόδων
τους. Έτσι, ένας νέος κύκλος εξαγορών φαίνεται ότι ανοίγει στις
ιχθυοκαλλιέργειες. Στόχος, αυτήν τη φορά, φαίνεται να είναι και η προσέγγιση
συμμάχων, ώστε να βρουν οι ελληνικές επιχειρήσεις κανάλια διανομής που θα
βοηθήσουν στην αύξηση των πωλήσεων στο εξωτερικό.

Η Seafarm Ιοnian

Μετά την ολοκλήρωση της σύναψης κοινοπρακτικού δανείου 15.000.000 ευρώ, η
διοίκηση της Seafarm Ιοnian Α.Ε. προxωρεί με γρήγορους ρυθμούς στην
αναxρηματοδότηση του επενδυτικού της προγράμματος και του υφιστάμενου
βραxυπρόθεσμου δανεισμού. Στις άμεσες προτεραιότητες της εταιρείας είναι η
αναδιάρθρωση και ενοποίηση των θυγατρικών του ομίλου, με στόxο τη μείωση του
κόστους και την αύξηση της αποτελεσματικότητας. Η επίτευξη οικονομιών κλίμακας
και η μείωση του κόστους παραγωγής έxουν στόxο τη διατήρηση των περιθωρίων
κέρδους, τα οποία την τελευταία xρονιά συμπιέστηκαν από τον ισxυρό
ανταγωνισμό. Το επενδυτικό πρόγραμμα της Seafarm Ionian περιλαμβάνει την
ανάπτυξη νέων ειδών, που θα προσφέρουν μεγαλύτερα περιθώρια κέρδους. Για την
τρέxουσα οικονομική xρήση, η διοίκηση εκτιμά ότι θα πραγματοποιήσει αύξηση
πωλήσεων κατά 20% και κερδών προ φόρων κατά 15%, γεγονός που αποδίδουν τα
στελέχη της εταιρείας στην πολιτική αναδιάρθρωσης του ομίλου, που θα ξεκινήσει
άμεσα.

Ελληνικές Ιχθυοκαλλιέργειες

Με την υλοποίηση σειράς επενδύσεων ύψους 10 εκατ. ευρώ, η εταιρεία Ελληνικές
Ιχθυοκαλλιέργειες ενίσχυσε, τη χρονιά που πέρασε, την παραγωγική της
δυναμικότητα και, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της, τα πρώτα αποτελέσματα θα
φανούν στο πρώτο εξάμηνο του 2002. Ιδιαίτερη βαρύτητα εξακολουθεί να δίνει η
εταιρεία στη διατήρηση του εξαγωγικού της προσανατολισμού (αποφέρει το 75% των
εσόδων της), με κύριο προορισμό τις αγορές της Ισπανίας, της Γαλλίας και της
Ιταλίας.

Η Νηρεύς

Αύξηση κατά 71% παρουσίασαν οι πωλήσεις, σε επίπεδο ομίλου, της Νηρεύς Α.Ε.
ξεπερνώντας τα 111.518.708 ευρώ (38 δισ. δρχ.) το 2001, έναντι πωλήσεων
65.443.873 ευρώ (22,3 δισ. δραχμών) το 2000. Τα κέρδη του Νηρέα παρουσίασαν
αύξηση 21,3%, αν και επιβαρύνθηκαν με 360.968 ευρώ (123 εκατ. δρχ. ) για
προβλέψεις αποζημιώσεων προσωπικού. Το 2001 πραγματοποιήθηκαν από τη μητρική
εταιρεία νέες επενδύσεις ύψους 3.815.113 ευρώ (1,3 δισ. δραχμών). Η εταιρεία
αύξησε, επίσης, την παραγωγή του γόνου, που αποτελεί την πλέον κερδοφόρο
δραστηριότητά της. Στους στόχους της περιλαμβάνεται η βελτίωση των
αποτελεσμάτων των θυγατρικών της. Μάλιστα, η θυγατρική εταιρεία του ομίλου,
Οινούσσες Ιχθυοκαλλιεργητική Α.Ε., η οποία παράγει και εκτρέφει τσιπούρα και
λαβράκι, πρόσφατα δραστηριοποιήθηκε και στην παραγωγή νέων ειδών, όπως το
μυτάκι, το φαγκρί και η συναγρίδα.