Πρόσωπα Το έπος του παλαιστινιακού λαού

«Ο Σαμί μιλούσε χωρίς σταματημό για το όνειρό του, να γράψει ένα βιβλίο που
δεν θα είχε ούτε αρχή ούτε τέλος. Ένα έπος, έλεγε. Το έπος του παλαιστινιακού
λαού».

Ελίας Χούρι. Οι ιστορίες του, όπως εκείνες της Σεχραζάντ, μπορούν να σώσουν τη ζωή

Ο Ελίας Χούρι γεννήθηκε το 1948 στη Βηρυτό και είναι σήμερα αρχισυντάκτης του
πολιτιστικού ενθέτου της εφημερίδας «Αν-Ναχάρ». Έχει γράψει οκτώ μυθιστορήματα
(«Το Μικρό Βουνό», «Άρωμα Παραδείσου», «Ο Ανθρωπάκος και ο Πόλεμος»…)· το
τελευταίο του, «Η Πόρτα του Ήλιου», τιμήθηκε με το μεγαλύτερο παλαιστινιακό
λογοτεχνικό βραβείο, μεταφράστηκε στα εβραϊκά και τώρα κυκλοφορεί και στα
γαλλικά (Εκδ. Actes Sud/Sindbad). Πρόκειται για ένα μεγάλο μυθιστόρημα χωρίς
αρχή και τέλος, πιστό στην παράδοση της Ανατολής με τις Χίλιες και Μια Νύχτες
– μόνο που εδώ οι ιστορίες δεν σώζουν τη ζωή του αφηγητή, αλλά του ακροατή
τους.

Ένας γέρος Παλαιστίνιος μαχητής, ο Γιούνις, είναι ετοιμοθάνατος, βυθισμένος σε
κώμα σ’ ένα ερειπωμένο νοσοκομείο του προσφυγικού καταυλισμού Σατίλα, στα
προάστια της Βηρυτού. Στο προσκεφάλι του αγρυπνά ο Χαλίλ, ένας νοσοκόμος που
κάνει και χρέη γιατρού και μιλάει, μιλάει, προσπαθώντας να κρατήσει έτσι τον
σύντροφό του στη ζωή. Ο λόγος γίνεται θεραπεία: ο Χαλίλ μιλάει για τον εαυτό
του, για τον φίλο του, τη νιότη τους, τις γυναίκες που αγάπησαν, τα παιδιά που
έχασαν, τον εμφύλιο του Λιβάνου, τις μάχες τους εναντίον των Ισραηλινών που
τους έδιωξαν από την Παλαιστίνη ή εναντίον του συριακού στρατού. Ο Χαλίλ
μιλάει για τον καταραμένο, μαρτυρικό λαό του, καταδικασμένο σε μια εξορία την
οποία αρνείται να δεχτεί ως οριστική. Κι έτσι, όχι μόνο γλιτώνει προσωρινά τον
παλιό του φίλο από τον θάνατο, αλλά φτιάχνει και τη μυθιστορία της
παλαιστινιακής διασποράς. Ωστόσο, ο Ελίας Χούρι δεν γράφει ένα πολιτικό
βιβλίο, και έτσι δεν διατυπώνει καμιά γενικότητα, δεν επιτρέπει στον εαυτό του
κανένα ανάθεμα, η φυγή προς το αφηρημένο είναι γι’ αυτόν η δειλία, ακόμη και η
παραίτηση του λογοτέχνη.

Ο Ελίας Χούρι ζωντανεύει έναν ολόκληρο λαό σ’ αυτό το μυθιστόρημα των 630
σελίδων, που θεωρείται ομοφώνως, σύμφωνα με τη «Μοντ Ντιπλοματίκ», «η κατ’
εξοχήν αφήγηση της παλαιστινιακής εξόδου». Ο συγγραφέας, ο οποίος έχει
σπουδάσει Φιλολογία και Κοινωνιολογία και έχει διδάξει στον Λίβανο και τις
Ηνωμένες Πολιτείες, άνοιξε την «Πόρτα του Ήλιου», η οποία μπορεί να μην
ξανακλείσει ποτέ, γράφει ο Φρεντερίκ Βιτού στον «Νουβέλ Ομπσερβατέρ»: «Γιατί
πώς να αποφασίσεις να κλείσεις αυτό το βιβλίο χωρίς αρχή ούτε τέλος, πώς
δηλαδή να κάνεις να σωπάσει τούτος ο λαός, στον οποίο ο Ελίας Χούρι έδωσε φωνή
σ’ αυτό το μυθιστόρημα ποταμό;».