Τα διαμάντια χάνουν τη λάμψη τους

Εμπνέουν έρωτες και πάθη. Προκαλούν πολέμους. Φέρνουν ευτυχία, αλλά και
κακοδαιμονία. Είναι η τροφή των θρύλων και των παραμυθιών. Το απωθημένο και η
– περισσότερο ή λιγότερο κρυφή – φαντασίωση κάθε γυναίκας. Μιλάμε, φυσικά, για
τα διαμάντια. Που τώρα, μας λένε ότι… δεν είναι παντοτινά.

Μοντέλο από την Ινδία παρουσιάζει διαμαντένια κοσμήματα. Η Ινδία είναι μία από τις βασικές χώρες, όπου γίνεται η κοπή και η επεξεργασία διαμαντιών

Μπορεί, μέχρι σήμερα τουλάχιστον, τα διαμάντια να βρίσκονταν πάνω απ’ όλους
τους πολύτιμους λίθους και τα μέταλλα, τόσο σε εμπορική όσο και σε
συναισθηματική αξία, αλλά γεγονός είναι ότι τα διαμάντια βρίσκονται ανάμεσά
μας λόγω της… πτώσης τους. Της πτώσης τους από πολύ ψηλά: από τον ουρανό.

Τα διαμάντια αποτελούνται από ενώσεις άνθρακα και ο άνθρακας είναι ένα από τα
στοιχεία που πιο συχνά απαντώνται στο Σύμπαν. Σύμφωνα με έναν Βρετανό
επιστήμονα, τον Μάθιου Χαρτ, συγγραφέα του πολυσυζητημένου βιβλίου «Diamond»
το οποίο πρόσφατα κυκλοφόρησε στην Αγγλία, τα διαμάντια που οι ειδικοί
ανασκαφείς τώρα βγάζουν μέσα από τη γη μπορεί κάλλιστα, πριν από εκατοντάδες
χιλιάδες χρόνια, να αιωρούνταν στο Διάστημα κλεισμένα μέσα σε μετεωρίτες οι
οποίοι, κάποια στιγμή, προσέκρουσαν στη Γη.

Οι λίθοι αυτοί, λοιπόν, οι οποίοι κυριολεκτικά έπεσαν από τον ουρανό,
κατέκτησαν αμέσως την κορυφή τόσο των προτιμήσεων των ισχυρών και πλουσίων της
Γης, όσο και των ευσεβών πόθων των απλών θνητών. Παρ’ όλη όμως τη μοναδικότητα
και την – συχνά αιματοβαμμένη – ιστορία που τα ακολουθεί, τα διαμάντια δεν
βρίσκονται σήμερα στην κορυφή των προτιμήσεών μας. Η ασύγκριτη λάμψη τους έχει
θαμπώσει.

Η ακτινοβολία τους έχει μικρύνει. Τα διαμάντια επισκιάζονται πλέον από άλλους
πολύτιμους λίθους που, με τα χρόνια, έφτασαν να έχουν μεγαλύτερη αξία. Στις
βιτρίνες των μεγαλύτερων κοσμηματοπωλείων του κόσμου, τα διαμάντια δίνουν τη
θέση τους στα ζαφείρια και τις ακουαμαρίνες. Και την πτώση αυτή των διαμαντιών
καταγράφει και ο Μάθιου Χαρτ στο βιβλίο του. Παραθέτει και τα αντίστοιχα
στοιχεία: τα τελευταία χρόνια έχουν πέσει αισθητά οι πωλήσεις των ακατέργαστων
διαμαντιών από την Diamond Group – πρόκειται για τον εμπορικό κλάδο της
εταιρείας De Beers, η οποία έχει ταυτίσει το όνομά της με την ιστορία των
διαμαντιών, από τις αρχές του 19ου αιώνα. Μονάχα πέρυσι έπεσε κατά 25,5% ο
συνολικός τζίρος των πωλήσεων ακατέργαστων διαμαντιών, σε σύγκριση με τον
περασμένο χρόνο. Υπάρχουν αρκετοί λόγοι γι’ αυτήν την πτώση της αξίας και της
ακτινοβολίας των διαμαντιών. Κατ’ αρχήν, ολοένα και περισσότερες χώρες κάνουν
ολοένα και περισσότερες εξορύξεις διαμαντιών και, άρα, περισσότερα διαμάντια
είναι διαθέσιμα πλέον – πράγμα που ρίχνει την τιμή τους στην αγορά. Πριν από
λίγο καιρό γνωρίζαμε ότι διαμάντια υπήρχαν μονάχα στη γη της Ινδίας, της
Βραζιλίας και της Νότιας Αφρικής.

Οι Ρώσοι. Τα τελευταία χρόνια, όμως, ανακαλύφθηκαν διαμάντια στη
Σιβηρία, την Αυστραλία και τον Καναδά. Μόλις αποκαλύφθηκε, λοιπόν, ότι και
αυτές οι χώρες είχαν κοιτάσματα διαμαντιών, όλοι πίστεψαν ότι θα γέμιζε η
αγορά διαμάντια και οι τιμές θα έπεφταν. Αλλά η De Beers κατόρθωσε να κρατήσει
τις τιμές σε υψηλό επίπεδο και την προσφορά σε σταθερά επίπεδα. Πρόσφατα,
όμως, η κατάσταση αυτή άρχισε να ανατρέπεται. «Η αγορά άρχισε να αλλάζει
περίπου πριν από δέκα χρόνια», σημειώνει ο Μάθιου Χαρτ. «Τότε, λοιπόν, οι
Ρώσοι, οι οποίοι πρωτύτερα είχαν να κάνουν μονάχα με την De Beers, άρχισαν να
γίνονται ανήσυχοι και ήθελαν να πάρουν πίσω τον έλεγχο της αγοράς διαμαντιών.

Τα αφρικανικά αδαμαντωρυχεία (αριστερά) έχουν πλέον να ανταγωνιστούν τους Ρώσους

Πιο πρόσφατα επίσης, ο Καναδάς έκανε την εμφάνισή του ως χώρα-παραγωγός.
Σήμερα πια, ο Καναδάς παράγει περίπου τέσσερα εκατομμύρια καράτια τον χρόνο
και το μεγαλύτερο μέρος αυτής της παραγωγής δεν ελέγχεται από την De Beers. Η
εταιρεία αυτή μπορεί, ακόμα και σήμερα, να παραμένει η υπερδύναμη στον τομέα
των διαμαντιών, αλλά δεν ελέγχει πλέον – όπως έκανε πρωτύτερα – όλη την αγορά,
αλλά μονάχα το 65% της αγοράς. Και άρα δεν μπορεί να κάνει τα “παιχνίδια” που
παλαιότερα έκανε».

Συνθετικά και φθηνότερα

Μια άλλη αιτία της πτώσης των πωλήσεων και της αξίας των διαμαντιών που
παρατηρείται τον τελευταίο καιρό είναι – πάντα σύμφωνα με το πρωτότυπο βιβλίο
τού Χαρτ – η ανάδειξη της Ινδίας ως μίας από τις βασικές χώρες κοπής και
επεξεργασίας διαμαντιών. Η διαφορά ανάμεσα σε εκείνους που επεξεργάζονται τα
διαμάντια στην Ινδία και σε εκείνους που τα επεξεργάζονται στη Νέα Υόρκη και
το Τελ Αβίβ είναι ότι οι εργάτες στην Ινδία είναι διατεθειμένοι να κόψουν
πέτρες όλων των μεγεθών και έχουν, επίσης, τελειοποιήσει την τέχνη τού να
επεξεργάζονται και να γυαλίζουν ακόμα και διαμαντάκια λιλλιπούτειου μεγέθους.
Οπότε, παρότι τα ίδια τα διαμάντια μπορεί (τουλάχιστον ακόμα) να μην είναι
φθηνότερα στην Ινδία, υπάρχουν ωστόσο εκεί διαθέσιμα πολλά, πολύ φθηνότερα
διαμάντια. Αν προσθέσουμε σε αυτούς τους παράγοντες την ανάπτυξη της
βιομηχανίας συνθετικών διαμαντιών – η Gemesis σκοπεύει το καλοκαίρι να ανοίξει
ένα εργοστάσιο κατασκευής διαμαντιών, αξίας 25 εκατομμυρίων δολαρίων –
αυξάνονται πολύ οι πιθανότητες, πολύ σύντομα να κατακλυσθεί η αγορά από
διαμάντια.