Η Επανάσταση του ’21 και οι ήρωές της

Ποιος ήταν ο χαρακτήρας του Αγώνα του ’21; Με αφορμή τον πρόσφατο εορτασμό
της επετείου της 25ης Μαρτίου, ο κ. Παναγιώτης Ήφαιστος σημειώνει μεταξύ
άλλων:

«Μιλούσε καλά ελληνικά ο Κολοκοτρώνης; Ήταν… ερωτομανής η Μπουμπουλίνα; Το
κρυφό σχολειό υπήρξε ή αποτελεί επινόημα του Γύζη; Αυτά και πολλά, λοιπόν,
αποτελούν το μέγα θέμα πολυσέλιδων “αναλύσεων” την παραμονή της επετείου του
αγώνα ελευθερίας – ανεξαρτησίας των Ελλήνων. Με περισσή σοφιστεία, επίσης, μας
πληροφορούν πως ο αγώνας για συλλογική ελευθερία των Ελλήνων ήταν περίπου
σύμπραξη αλητών που ήσαν αγαπημένα παιδιά των ιμπεριαλιστικών μεγάλων δυνάμεων
και πως όλοι αυτοί οι άθλιοι συνωμότησαν κατά του αγαθού οθωμανικού κράτους
που αγαθοεργά μοίραζε σε Έλληνες προνόμια και ωφελήματα στους άθλιους
εξεγερμένους Έλληνες. Γιατί εξάλλου να απορούμε για το παιδομάζωμα; Οι αγαθοί
Τούρκοι απλώς στρατολογούσαν λόγω κάποιου ανατολίτικου εθίμου παιδιά από τα
Βαλκάνια.

Πρώτον, ακόμη και γυμνασιόπαιδες γνωρίζουν πως το κονσέρτο των μεγάλων
δυνάμεων δεν ευνοούσε τις επαναστάσεις υπόδουλων λαών του 18ου αιώνα.
Γνωρίζουν επίσης πως η σταδιακή αλλαγή στάσης των μεγάλων δυνάμεων απέναντι
στην ελληνική επανάσταση ήταν αποτέλεσμα πολλών παραγόντων, μεταξύ άλλων, της
μετεξέλιξης της ίδιας της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, των τετελεσμένων που
δημιουργούσε ο αγώνας ελευθερίας των ίδιων των Ελλήνων, οι πιέσεις
διανοουμένων του Διαφωτισμού, ανακατανομές ισχύος μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων
και αλλαγές στρατηγικών, ιδιαίτερα της Μεγάλης Βρετανίας. Δεύτερον, ακόμη και
γυμνασιόπαιδες γνωρίζουν πως η έκρηξη της ελληνικής επανάστασης ήταν
αποτέλεσμα δυναμικής σύμμειξης 1) στρατηγικού σχεδιασμού πολλών επιφανών
Ελλήνων της ελληνικής Διασποράς, 2) ξεσηκωμού αναρίθμητων αφανών Ελλήνων που
επιβίωσαν των αφομοιωτικών πρακτικών των Οθωμανών και 3) σύμπραξης τοπικών
οπλαρχηγών, αρματολών και κλεφτών. Οι γυμνασιόπαιδες γνωρίζουν, επίσης, πως οι
συντελεστές του αγώνα, λόγω ακριβώς μακρόχρονης υποδούλωσης, υποτέλειας και
έξυπνων οθωμανικών πολιτικών του τύπου “διαίρει και βασίλευε”, αντιμετώπισαν
προβλήματα ιδεολογικής συνοχής, πολιτικού συντονισμού, προδοσίες, υπερβολές,
ατομικές στρατηγικές και ιδιοτελείς ενέργειες. Αναμενόμενα δεν είναι όλα αυτά;
Σε ποια επανάσταση δεν εμφανίζονται τέτοια προβλήματα; Μήπως, εν τέλει, στο
ίδιο πνεύμα μαζοχιστικού αυτομαστιγώματος θα πρέπει να δεχτούμε την προπαγάνδα
των Βρετανών αποικιοκρατών που ισχυρίζονται πως οι Αυξεντίου, Μάτσης και
Καραολής στην Κύπρο ήταν τρομοκράτες και μανιακοί εθνικιστές;

Τέλος, γιατί αυτός ο ρατσισμός; Όπως εύστοχα παρατήρησε ο Κώστας
Γεωργουσόπουλος, οι επαναστάτες δεν ήταν απλοί άνθρωποι όπως ο καθένας μας;
Γιατί λοιπόν να μην ήσαν – αν ήσαν, όπως η “νέα ιστορία” θέλει να τονίζει – η
Μπουμπουλίνα… “ερωτιάρα” ή “ερωτομανής” και ταυτόχρονα ηρωίδα; Δηλαδή όσες
ερωτεύονται συχνά δεν δικαιούνται να είναι ηρωίδες; Γιατί επίσης ο
Κολοκοτρώνης έπρεπε να γνωρίζει καλά ελληνικά όταν αυτός και οι προπάπποι του
ήταν υπόδουλοι; Ενοχοποιείται μήπως επειδή μολαταύτα επιβίωσε η ελληνική του
συνείδηση; Ίσως το πρόβλημα τελικά εντοπίζεται στο τελευταίο σημείο: Πολλά
πλέον βιβλία – που παραπέμπονται επιτήδεια, στα οποία προσφέρονται ολοσέλιδες
βιβλιοκριτικές σε έγκριτα έντυπα, στα οποία με επιπολαιότητα παραπέμπουν ακόμη
και επιφανείς στοχαστές και τα οποία δηλητηριάζουν χιλιάδες φοιτητές ελληνικών
πανεπιστημίων – μετατρέπονται σε αιχμή του δόρατος μιας “νέας ιστορίας” που
για ποικίλους λόγους αποσκοπεί στην ακύρωση των αποτελεσμάτων της ελληνικής
επανάστασης».