Διαστάσεις Μια σπηλιά του 19ου αιώνα

Στην Μπολώνια. Συγκέντρωση των ιταλικών συνδικάτων κατά της τρομοκρατίας

«Σ’αυτή την κοινωνία υπάρχουν κομμάτια, υπάρχουν κουλτούρες, που
στριφογυρίζουν γύρω από τον εαυτό τους. Αυτό που με αναστατώνει και με πονάει,
αυτό που με πλήττει προσωπικά, είναι η αβελτηρία. Η αβελτηρία αυτού του
εξαναγκασμού σε μια επανάληψη διά του αίματος, η προσπάθεια να ξαναρχίσουν
πολιτικές διαδικασίες που η Ιστορία έχει οδηγήσει σε ήττα».

Ο Σέρτζο Σέτζο είναι ένας πρώην «τρομοκράτης». Ιδρυτής της οργάνωσης Prima
Linea (Πρώτη Γραμμή), ενός αριστερού κινήματος που είχε αντιταχθεί στις
μεθόδους των Ερυθρών Ταξιαρχιών, συνελήφθη το 1983 μαζί με τη γυναίκα του και
κλείστηκε στη φυλακή. Εδώ και μερικά χρόνια έχει πάρει άδεια να συμμετέχει
στις δραστηριότητες της Ομάδας Αμπέλε, που βοηθά τους τοξικομανείς και τους
περιθωριοποιημένους. Θα έλεγε λοιπόν κανείς ότι ο άνθρωπος αυτός δεν
δικαιούται να εκφέρει ηθικές κρίσεις, δεν μπορεί να μιλά για την τρομοκρατία,
αφού μια εποχή την είχε υπηρετήσει. «Είναι αλήθεια πως ο πειρασμός της σιωπής
είναι ισχυρός», λέει στη Ρεπούμπλικα.«Μα εγώ πιστεύω ότι κάποιος σαν κι εμένα,
που έχει βαριές και σοβαρές ευθύνες, έχει καθήκον να μην παραμένει σιωπηλός».

Όταν οι Ερυθρές Ταξιαρχίες είχαν σκοτώσει, πριν από τρία χρόνια, έναν άλλο
σύμβουλο του τότε υπουργού Εργασίας, τον Μάσιμο Ντ’ Αντόνα, η χήρα του είχε
αναρωτηθεί από ποιες σπηλιές είχαν βγει οι δολοφόνοι. Η εικόνα αυτή είναι
ακριβής, λέει ο Σέτζο. Οι δολοφόνοι δεν είναι αρειανοί, δεν έρχονται από το
φεγγάρι. Προέρχονται πολιτισμικά από τη σπηλιά του 19ου αιώνα: υπάρχει μια
ανάγνωση των κοινωνικών δυναμικών, του κόσμου της εργασίας, που παραπέμπει σε
μια ιδέα κομμουνισμού και απελευθέρωσης, η οποία δεν υπάρχει πια. Κι όμως οι
άνθρωποι αυτοί έχουν τη θέληση και, δυστυχώς, την ικανότητα να επιβληθούν ως
πολιτικοί συνομιλητές. Η συζήτηση που πρέπει να γίνει σήμερα αφορά τα
προβλήματα των εργαζομένων, το ασφαλιστικό και τις συνθήκες απασχόλησης, το
Πόρτο Αλέγκρε και την παγκοσμιοποίηση. Αν, αντί για όλα αυτά, συζητάμε μόνο
για τους τρομοκράτες των Ερυθρών Ταξιαρχιών, οι άνθρωποι αυτοί θα έχουν
καταφέρει να αποτελέσουν πολιτικούς συνομιλητές.

Σε σύγκριση με τα «μολυβένια χρόνια» και τη δολοφονία του Άλντο Μόρο, έχουν
αλλάξει τα πάντα: οι συνθήκες, οι πρωταγωνιστές, η σύνθεση της κοινωνίας. Η
λογική των τρομοκρατών όμως, σημειώνει ο Σέτζο, παραμένει η ίδια: να τεθεί στη
γωνία το κίνημα, ο διάλογος να υποκατασταθεί από τη βία. Η καταδίκη της
τρομοκρατίας πρέπει, λοιπόν, να είναι ομόφωνη. Χωρίς αυτό να σημαίνει και
εξαφάνιση των διαφορών. Αν ο κόσμος της εργασίας γίνει μια ζούγκλα, χωρίς
δικαιώματα και χωρίς κανόνες, τότε σ’ αυτήν τη ζούγκλα οι «Γιαπωνέζοι» των
Ερυθρών Ταξιαρχιών θα κινούνται όπως το ψάρι στο νερό.