Η κρίση του Σεπτεμβρίου πούλησε 36.000 χρυσές λίρες

Όσοι ασχολούνται με την αγορά χρυσού σημειώνουν ότι οι τιμές του παρουσιάζουν
κάμψη διαχρονικά, αν και – τους τελευταίους μήνες – παρατηρείται σταθεροποίησή
τους. Αυτό όμως δεν φαίνεται να αποθαρρύνει όσους πιστεύουν ότι η αξία του
πολυτίμου αυτού μετάλλου αποτελεί ασπίδα προστασίας των επενδύσεων, ιδιαίτερα
σε περιόδους οικονομικών κρίσεων. Και ιδού η απόδειξη: τον Αύγουστο του 2001 η
Τράπεζα της Ελλάδος πούλησε μόλις 3.000 χρυσές λίρες, ενώ μετά τα γεγονότα της
11ης Σεπτεμβρίου του ιδίου έτους και την κρίση που ακολούθησε, οι πωλήσεις
εκτινάχθηκαν στις 15.000 χρυσές λίρες τον Σεπτέμβριο και στις 21.000 τον
Οκτώβριο.

Αν κάποιος επιθυμεί να επενδύσει σε χρυσό, στις διεθνείς αγορές, έχει να
επιλέξει ανάμεσα στις ράβδους χρυσού, στις χρυσές λίρες αλλά και σε
πιστοποιητικά διεθνών οργανισμών, που αντιπροσωπεύουν συγκεκριμένο αριθμό
ράβδων χρυσού, πληρώνοντας επιπλέον για έξοδα φύλαξης και ασφάλισης. Επίσης,
μπορεί να αγοράσει παράγωγα προϊόντα με βάση τον χρυσό (futures) και μετοχές
εταιρειών εξόρυξης πολυτίμων μετάλλων.

Στην Ελλάδα

Αυτοί είναι οι συνήθεις τρόποι επένδυσης στις αγορές του εξωτερικού. Στην
Ελλάδα, τα πράγματα είναι λίγο διαφορετικά. Η ελληνική αγορά χρυσού, αν και
είναι απελευθερωμένη, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά τις χρυσές λίρες (από τις
αρχές του 2000), παραμένει σε εμβρυακή κατάσταση. Έτσι, οι επενδυτές μπορούν
να αγοράσουν χρυσές λίρες μέσω της Τράπεζας της Ελλάδος. Το 2000 αγοράστηκαν
στην Ελλάδα μόλις 22.600 χρυσές λίρες, ενώ το 2001 ο αντίστοιχος αριθμός
έφτασε τις 88.000. Πάντως, μετά την απελευθέρωση της αγοραπωλησίας χρυσών
λιρών, οι Έλληνες πούλησαν συνολικά περίπου 300.000 λίρες το 2000 και 162.000
λίρες το 2001, πολύ περισσότερες από αυτές που αγόρασαν στο ίδιο διάστημα.

Αντίθετα, η διακίνηση και εμπορία ράβδων χρυσού φαίνεται να αφορά μόνον όσους
ενδιαφέρονται για επαγγελματική χρήση, καθώς γίνεται εισαγωγή από το εξωτερικό
και δεν υπάρχει δυνατότητα αγοράς από ιδιώτες στη χώρα μας.

Πάντως, όποιος ιδιώτης θα ήθελε να επενδύσει σε ράβδους χρυσού, μπορεί να το
κάνει αγοράζοντας από άλλες χώρες και εισάγοντας τον χρυσό στην Ελλάδα,
καταβάλλοντας όμως τον ΦΠΑ που αναλογεί στα πολύτιμα μέταλλα.

Όσο για τη δυνατότητα επενδύσεων μέσω προθεσμιακών συμβολαίων χρυσού ή αγοράς
μετοχών εταιρειών εξόρυξης πολυτίμων μέταλλων, υπάρχει μόνο μέσω ξένων
χρηματιστηρίων, όπως του Λονδίνου, καθώς στο ελληνικό Χρηματιστήριο Αξιών
Αθηνών αλλά και στο Χρηματιστήριο Παραγώγων δεν διαπραγματεύονται τέτοια
επενδυτικά προϊόντα.

«Φταίει» η σταθερότητα

Όπως εκτιμούν στελέχη της Τράπεζας της Ελλάδος αλλά και εμπορικών τραπεζών, ο
χρυσός, ως επένδυση, έχει χάσει, τις τελευταίες δεκαετίες, την αίγλη του.

Αυτό το αποδίδουν και στο γεγονός ότι η διεθνής οικονομία διανύει μια μακρά
περίοδο σταθερότητας και, παρά τις κρίσεις που εκδηλώνονται κατά διαστήματα, η
ομαλότητα σύντομα επανακάμπτει.

Η κατάργηση του «κανόνα του χρυσού», στις αρχές της δεκαετίας του ’70, και η
αποσύνδεση της κυκλοφορίας των εθνικών νομισμάτων από την αξία αυτή, είχε
αποτέλεσμα να αντιμετωπίζεται σήμερα ο χρυσός ως πολύτιμο μέταλλο κυρίως για
το εμπόριο και τη βιομηχανία και λιγότερο ως βάση για τις οικονομίες των
χωρών.

Τα περιθώρια κέρδους

Εκπρόσωπος της Διεύθυνσης Συναλλάγματος της Τράπεζας της Ελλάδος επισημαίνει
ότι το ενδιαφέρον για επενδύσεις σε χρυσό στην Ελλάδα είναι σχεδόν ανύπαρκτο,
με εξαίρεση την αγορά χρυσών λιρών, η οποία όμως είναι περιορισμένη, παρά την
απελευθέρωσή της. Και αυτό, διότι, όπως τονίζει, «η διαφορά ανάμεσα στην τιμή
κτήσης (από την Τράπεζα της Ελλάδος) και στην τιμή πώλησης, δεν αφήνει
περιθώρια κέρδους στον υποψήφιο επενδυτή».

Στην άποψη αυτή συνηγορούν και οι εκτιμήσεις εκπροσώπων εμπορικών τραπεζών,
είτε αυτές προσφέρουν δυνατότητες επενδύσεων σε χρυσό είτε όχι. «Θα έλεγα ότι
στην Ελλάδα δεν υπάρχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για επενδύσεις σε χρυσό», λέει ο
κ. Ευάγγελος Δουνιάς, γενικός διευθυντής του Private Banking της Citigroup.
«Τις προηγούμενες δεκαετίες ο χρυσός αποτελούσε μέσο διακράτησης αξίας, κυρίως
πριν από το 1971.

Οι άνθρωποι επένδυαν σε χρυσό με όλους τους δυνατούς τρόπους. Σήμερα, τα
πράγματα είναι διαφορετικά.

Εμείς προσφέρουμε τη δυνατότητα σε πελάτες μας να επενδύσουν στην αγορά χρυσού
στο εξωτερικό, είτε σε μετοχές εταιρειών εξόρυξης πολύτιμων μετάλλων είτε σε
προθεσμιακά συμβόλαια.

Όμως, το ενδιαφέρον είναι περιορισμένο. Μάλιστα, τις τελευταίες δεκαετίες
υπάρχει μια πτωτική πορεία στην τιμή του χρυσού διεθνώς», συμπληρώνει.

Στην Ελλάδα η μοναδική από τις εμπορικές τράπεζες που εισάγει και διαθέτει
ράβδους χρυσού είναι η Τράπεζα Πειραιώς. Ωστόσο, οι πελάτες της είναι μόνο
χονδρέμποροι ή όσοι χρησιμοποιούν τον χρυσό για επαγγελματική χρήση. Όπως
επισημαίνει στέλεχος της τράπεζας, δεν προσφέρονται άλλου είδους επενδυτικά
προϊόντα σε χρυσό.

Δηλώνουν αποχή

Αποχή από ανάλογα προϊόντα, λόγω έλλειψης ενδιαφέροντος, δηλώνουν εκπρόσωποι
και άλλων εμπορικών τραπεζών, οι οποίες δεν κάνουν χρήση ούτε της δυνατότητας
που τους έχει παραχωρήσει η Τράπεζα της Ελλάδος να πωλούν και να αγοράζουν
χρυσές λίρες. Η έλλειψη επενδυτικού ενδιαφέροντος, σύμφωνα με τον κ. Πέτρο
Χριστοδούλου, επικεφαλής του τμήματος Διαχείρισης Διαθεσίμων της Εθνικής
Τράπεζας, οφείλεται και στο γεγονός ότι «το εύρος διακύμανσης της τιμής του
χρυσού δεν ξεπέρασε, την τελευταία δεκαετία, το 10%, για να σταθεροποιηθεί
σήμερα στα 300 δολάρια ανά ουγκιά». Και αυτό, όπως σημειώνει, «λαμβανομένου
υπόψη του γεγονότος ότι στο ίδιο διάστημα υπήρξαν επενδύσεις άλλων μορφών με
μεγαλύτερες αποδόσεις».

Στελέχη της Τράπεζας της Ελλάδος εκτιμούν ότι σημαντικό ρόλο στη μείωση της
διεθνούς τιμής του χρυσού έπαιξαν τόσο η εντατικοποίηση των διαδικασιών
εξόρυξης, που αύξησε την παραγωγή, όσο και η διάθεση, από την Κεντρική Τράπεζα
της Ρωσίας, μεγάλων ποσοτήτων χρυσού στη διεθνή αγορά τα τελευταία χρόνια.

Ενδεικτική τού ότι οι ελληνικές εμπορικές τράπεζες δεν ενδιαφέρονται να
προσφέρουν στους πελάτες τους, ούτε στο άμεσο μέλλον, επενδυτικά προϊόντα που
οι αποδόσεις τους είναι συνδεδεμένες με την αξία του χρυσού, είναι και η
επισήμανση του κ. Νίκου Σικιαρίδη, διευθυντή Διαχείρισης Διαθεσίμων της NOVA
ΒΑΝΚ.

Όπως λέει, «αντιμετωπίζουμε με σκεπτικισμό αυτής της μορφής την επένδυση»,
διευκρινίζοντας ταυτόχρονα ότι «η αγορά αυτή είναι υψηλού ρίσκου, διότι είναι
μια πολύπλοκη αγορά».

Και όμως, δεν είναι λίγοι όσοι υποστηρίζουν ότι οι λάτρεις του χρυσού
εξακολουθούν να είναι αρκετοί, ακόμα και αν οι αγορές που πραγματοποιούν δεν
έχουν μοναδικό σκοπό τους την επένδυση.

Ο πρόεδρος του Συνδέσμου Βιοτεχνών Αργυροχρυσοχόων Αττικής, κ. Μίνως
Πυργαρούσης, λέει ότι «μία αγορά χρυσών κοσμημάτων που συνοδεύονται από
πολύτιμους λίθους αποτελεί μια διαχρονική αξία για τον κάτοχό τους – άρα και επένδυση».