Διαστάσεις Τακτική της καμένης γης

Ο Πάντυ Ασντάουν υπήρξε ένας πολιτικός που τίμησε το αξίωμά του. Προφανώς,
γι’ αυτό δεν έγινε ποτέ πρωθυπουργός.

Ο Μιλόσεβιτς έπαθε γρίπη και η δίκη του αναβλήθηκε για μερικές ημέρες. Κι έτσι
δεν θα έχουμε την ευκαιρία να τον δούμε να «σφυροκοπά» τους μάρτυρες, να
αποκρούει με οργή τις καταθέσεις τους, να αποδεικνύει τις δεινές ρητορικές του
ικανότητες. Τα μέσα ενημέρωσης μετά βίας κρύβουν τον θαυμασμό τους γι’αυτόν
τον άνθρωπο. Τον ίδιο θαυμασμό έδειχναν και στα χρόνια της παντοδυναμίας του,
όταν με την ανοχή της Δύσης καθάριζε τη Γιουγκοσλαβία από διάφορους
ενοχλητικούς τρομοκράτες. Ο «Σλόμπο» είναι λοιπόν καταπληκτικός ΚΑΙ στη θέση
του συνηγόρου του εαυτού του. Οι Αλβανοί αγρότες που κατέθεσαν τον πρώτο μήνα
της δίκης βγήκαν νοκ άουτ: άλλοι ξέσπασαν σε κλάματα, άλλοι υπέπεσαν σε
αντιφάσεις ή αρνήθηκαν να συνεχίσουν. Προφανώς έλεγαν ψέματα: το ίδιο δεν θα
έτεινε να υποστηρίξει κανείς και για μια φοβισμένη γυναίκα που την εξετάζει
στο δικαστήριο ο βιαστής της;

Την περασμένη Πέμπτη, όμως, κατέθεσε στη Χάγη ένας μάρτυρας διαφορετικής
εμβέλειας. Ο Πάντυ Ασντάουν δεν δίσταζε να καταγγέλλει επί χρόνια τη
βαρβαρότητα στα Βαλκάνια. Πρώην επικεφαλής των Φιλελευθέρων Δημοκρατών της
Βρετανίας και αυριανός ύπατος αρμοστής του ΟΗΕ για τη Βοσνία, είχε δει τις
ακρότητες που διέπραξαν οι σερβικές δυνάμεις στο Κόσοβο. Και τον Σεπτέμβριο
του 1998, έξι μήνες πριν από την επέμβαση του ΝΑΤΟ, είχε προειδοποιήσει τον
Μιλόσεβιτς ότι μια μέρα θα βρισκόταν στο εδώλιο του κατηγορουμένου.
«Επισκεφθήκατε τα Βαλκάνια στο πλαίσιο συνωμοσίας της Δύσης να καταλάβει τη
Γιουγκοσλαβία», του πέταξε στο δικαστήριο ο Μιλόσεβιτς. «Έχω ακούσει όλων των
ειδών τις θεωρίες συνωμοσίας από εσάς, αλλά αυτή ξεπερνά κάθε όριο. Ούτε εσείς
δεν την πιστεύετε», απάντησε ο Ασντάουν.

Όταν ο Μιλόσεβιτς προσπάθησε να αποδώσει τον εκτοπισμό χιλιάδων Αλβανών το
1998 και το 1999 στη δράση του UCK, ο μάρτυρας απάντησε ότι δεν αμφισβήτησε
ποτέ το δικαίωμα των γιουγκοσλαβικών δυνάμεων να λάβουν μέτρα κατά της
τρομοκρατίας. «Και τότε ποιο είναι το πρόβλημα;» ρώτησε ο Μιλόσεβιτς. Για να
λάβει μια απάντηση που θα μείνει στην ιστορία: «Η δύναμη που χρησιμοποιήθηκε
ήταν υπέρμετρη και αντίθετη προς τους διεθνείς κανόνες. Μπορεί να λέτε, κύριε
Μιλόσεβιτς, ότι το να σκοτώνετε ζώα, να καίτε σπίτια, να καταστρέφετε τους
φούρνους σε αυτά τα σπίτια, να ουρείτε σ’ αυτά τα σπίτια, ήταν μέρος μιας
στρατιωτικής εκστρατείας κατά του εχθρού. Για μένα, ήταν μέρος μιας τακτικής
της καμένης γης, που όμοιά της είχαμε να δούμε από τις ημέρες της γερμανικής κατοχής».