Πρόσωπα Καλημέρα μοναξιά

Φταίει η ζήλεια κάποιων; Μήπως άραγε πληρώνει την προστασία του Μιτεράν ή
το ότι είναι η τελευταία υπαρξίστρια; Μετά την καταδίκη της, η Φρανσουάζ
Σαγκάν είναι πολύ μόνη.

Φρανσουάζ Σαγκάν. Η μυθιστοριογράφος σε φωτογραφία του 1987

Η συγγραφέας τού «Καλημέρα θλίψη» έχει πια αποκάμει. Στα τέσσερα τελευταία
χρόνια την έδιωξαν από το σπίτι της στο Εκμωβίλ, κατέσχεσαν τα έπιπλά της, δεν
έχει χρήματα, είναι αναγκασμένη να ζει από τη φιλανθρωπία των τελευταίων φίλων
της – «οι περισσότεροι έχουν πεθάνει», λέει. Ακόμη είναι άρρωστη, τα κόκαλά
της σπάζουν, κι έτσι δεν ήταν παρούσα στο δικαστήριο που την καταδίκασε στις
26 Φεβρουαρίου σε έναν χρόνο φυλακή με αναστολή για φοροδιαφυγή. Το 1995,
φέρεται να έκρυψε από την εφορία ένα χρηματικό ποσό που είχε πάρει για να
μεσολαβήσει στον φίλο της Φρανσουά Μιτεράν υπέρ της πετρελαϊκής εταιρείας Elf.
Εκείνη το αρνείται, θα κάνει έφεση, στις 4 Απριλίου θα μιλήσει και στην
τηλεόραση για το θέμα.

Εξήντα έξι χρόνων σήμερα, η Φρανσουάζ Σαγκάν, το κατά Φρανσουά Μωριάκ
«γοητευτικό τερατάκι», είχε προοιωνισθή ήδη από το 1954 τα ελεύθερα ήθη της
δεκαετίας του 1960. Ήταν μόλις 18 χρόνων και η ζωή της ήταν ουίσκι, τσιγάρα,
μπι-μποπ, ξέφρενες κούρσες με την Τζάγκουαρ και ήλιος στο Σαιν Τροπέ. Οι
κριτικές για τα μυθιστορήματα και τα θεατρικά της καταλάμβαναν πάντα λιγότερο
χώρο από τα δημοσιεύματα για τα καζίνο, τα τροχαία, τις νίκες του αλόγου της,
τους γάμους της, τις δίκες της, τις θέσεις της υπέρ της νομιμοποίησης των
αμβλώσεων, τις τρέλες με την Γκρεκό και τον Σαρτρ, τη καταγγελία του Φεστιβάλ
Καννών ως «στημένου», τα ναρκωτικά. Μέχρι την υπόθεση Elf, που η εκμετάλλευσή
της από τα ΜΜΕ απειλεί να την εξουθενώσει.

Εντάξει, η Σαγκάν δεν είναι βεβαίως υπεράνω των νόμων, ωστόσο τιμά τη Γαλλία
και θα έπρεπε να μην ήταν τόσο μόνη αυτή την εποχή, να είχαν κινητοποιηθεί οι
εκδότες της για να τη βοηθήσουν, λέει στο «Νουβέλ Ομπσερβατέρ» ο Τζόζεφ
Φίτσετ. Σύμφωνα με τον αρθρογράφο τής «Νιου Γιορκ Χέραλντ Τρίμπιουν», η Σαγκάν
πληρώνει τη ζήλεια μερικών, καθώς και το γεγονός ότι την προστάτευε πολύ ο
Μιτεράν – «έτσι η Δεξιά δεν την αγαπάει γιατί είναι αριστερή και η Αριστερά
θεωρεί ότι τη βλάπτει εξαιτίας του Μιτεράν». Η Σαγκάν τιμωρείται εδώ και
σχεδόν μισό αιώνα, προσθέτει ο Ζερόμ Γκαρσέν του γαλλικού περιοδικού, επειδή
είναι η τελευταία υπαρξίστρια, επιμένει να μη δίνει αξία στον εαυτό της και να
μην παίρνει τη ζωή της στα σοβαρά – την ώρα που οι σύγχρονοί της έχουν
απαρνηθεί τη νιότη και τις αυταπάτες τους, έκοψαν το κάπνισμα και επιζητούν
τιμές και παράσημα που κάποτε περιγελούσαν.