Διαστάσεις Τα κορίτσια του Μανάρα

«Όταν μια γυναίκα είναι ερωτική δεν είναι ποτέ χυδαία, και αντιστρόφως…»
Μίλο Μανάρα

Κάμα Σούτρα: μια εικόνα από το ομώνυμο άλμπουμ του Μίλο Μανάρα

Οι ηρωίδες του Μανάρα δεν είναι σταρ, δεν αντιπροσωπεύουν ντίβες του σινεμά,
αλλά κορίτσια της διπλανής πόρτας, ίσως ακόμη και φίλες μας. Μιλάω, ας πούμε,
με μια γνωστή μου περί πολιτικής, χωρίς βέβαια να τολμώ να παραδεχτώ ότι αυτή
η συζήτηση μού είναι παντελώς αδιάφορη, αυτό που κατά βάθος θα ήθελα είναι να
κοιμηθώ μαζί της, ή τουλάχιστον να την παρατηρώ όταν γδύνεται για να κοιμηθεί.
Κι όταν κάνει να φύγει, συμβαίνει ένα από εκείνα τα γοητευτικά ατυχήματα, ένα
ξαφνικό αεράκι που της σηκώνει τη φούστα, ένα κακοβαλμένο καρφί που της πιάνει
την μπλούζα, ένα τραπέζι στη μέση του πουθενά που θα την έριχνε κάτω αν δεν
προλάβαινα να την πιάσω. Καθημερινά πράγματα. Αλλά υπάρχει τίποτα καλύτερο από
τον ερωτισμό της καθημερινότητας;

Τα κορίτσια του Μανάρα έχουν μυαλό, δεν είναι ηλίθια μοντέλα. Ο 56χρονος
Ιταλός κομίστας, που την περασμένη εβδομάδα κυκλοφόρησε το τελευταίο του
άλμπουμ με τίτλο «Pin-up Art» (εκδ. Einaudi), δίνει πάντα έμφαση στο βλέμμα,
στην έκφραση, στα μάτια. Για εκείνον, το πρόσωπο έχει μεγαλύτερη σημασία από
τους γλουτούς. Η σαγήνη, λέει στη Ρεπούμπλικα, προέρχεται πάντα από τον
εγκέφαλο, τόσο αυτού που σαγηνεύει όσο και εκείνου που σαγηνεύεται. Η επίγνωση
και η συναίνεση είναι άλλωστε βασικά στοιχεία του σύγχρονου ερωτισμού. Οι
εικόνες παραπλανημένων και τρομοκρατημένων γυναικών, όπως εκείνες που
περιγράφει ο μαρκήσιος ντε Σαντ στη «Ζυστίν» του, ανήκουν σε ένα ερωτικό
φαντασιακό που δεν αφορά πια κανέναν.

Ο Μίλο Μανάρα αφιερώνει το βιβλίο του στους φορτηγατζήδες και στους φαντάρους,
κι ας ξέρει ότι εκείνοι προτιμούν κορίτσια με ακόμη λιγότερα ρούχα, πιο
«εύκολα», πράγμα που δεν σημαίνει κατ’ ανάγκην πιο χαζά. Η ιδέα των πιν-απ,
όμως, πιστεύει πως ξεκινά από τους ζωγράφους της Αναγέννησης, που
τροφοδοτούσαν τη φαντασία των συγχρόνων τους με τις ιστορίες και τις φιγούρες
που ζωγράφιζαν. Απόγονος δικός τους είναι (ή θα ήθελε να είναι) ο Μανάρα. Και
δεν ντρέπεται να διεκδικεί μια θέση στον πολιτισμό των μαζών, δίπλα στην
τηλεόραση και στον κινηματογράφο, μακριά από τους εγκεφαλικούς διανοούμενους
που ζουν εξόριστοι στο νησάκι της κουλτούρας, χωρίς καμιά επαφή με τη σύγχρονη
κοινωνία…

Ίσως γι’ αυτό να έχει γίνει φανατικός οπαδός του Νάνι Μορέτι, που άφησε για
λίγο το σινεμά για να πάρει την ντουντούκα και να βγει στους δρόμους και στις
πλατείες. Μα οι πραγματικοί «γκουρού» του Μίλο Μανάρα είναι ο Ούγκο Πρατ και ο
Φεντερίκο Φελίνι, άνθρωποι μοναδικοί και αναντικατάστατοι. Αν ζούσε, ο Φελίνι
θα ήταν σήμερα (μόλις) 82 ετών. Φαντάζεστε τι παρέα θα έκανε με τον Μανάρα,
τον Μορέτι και τους άλλους εξεγερμένους;