Υψηλότεροι φόροι στα καύσιμα

Οι αυξημένες ανάγκες χρηματοδότησης του ασφαλιστικού συστήματος τα επόμενα
χρόνια και η δέσμευση της χώρας απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση για δραστική
μείωση του δημόσιου χρέους, βάζουν φρένο στις φοροελαφρύνσεις που θα προβλέπει
η ασφαλιστική μεταρρύθμιση. Αυτές, τώρα, θα είναι πιο συγκρατημένες σε σχέση
με τις προσδοκίες που είχαν δημιουργηθεί από τις αρχικές εξαγγελίες. Μάλιστα,
λαμβάνοντας υπόψη το δημοσιονομικό βάρος που δημιουργούν αυτοί οι δύο
παράγοντες, αλλά και την ανάγκη να μην υπάρξουν απώλειες εσόδων στον
προϋπολογισμό από τις αλλαγές στη φορολογία, η Επιτροπή για την αναμόρφωση του
ασφαλιστικού συστήματος εξετάζει να προτείνει στην κυβέρνηση δύο μέτρα:

* Την αύξηση του ειδικού φόρου κατανάλωσης στη βενζίνη και στο πετρέλαιο, με
παράλληλη μείωσή του στο πετρέλαιο-μαζούτ που χρησιμοποιείται στη βιομηχανία.
Η αναπροσαρμογή αυτή θα έχει στόχο να αυξηθεί η ανταγωνιστικότητα των
επιχειρήσεων και παράλληλα να αναπληρωθούν οι απώλειες εσόδων που θα υπάρξουν
από το μέτρο αυτό.

* Την αναπροσαρμογή του συντελεστή ΦΠΑ σε ορισμένα εμπορεύματα που
φορολογούνται σήμερα με τον χαμηλότερο συντελεστή (8%).

Νέο τοπίο στην έμμεση φορολογία

Τα πορίσματα της Επιτροπής για τη φορολογική αναμόρφωση ­ ένα για κάθε τομέα
της φορολογίας ­ αναμένεται να υποβληθούν στον υπουργό Οικονομίας και
Οικονομικών κ. Νίκο Χριστοδουλάκη στο τέλος Μαρτίου. Τα πορίσματα αυτά θα
κατατεθούν στο τραπέζι του διαλόγου με τους κοινωνικούς φορείς, που θα
ξεκινήσει αμέσως μετά, ώστε μέχρι το φθινόπωρο να έχουν ληφθεί οι οριστικές
αποφάσεις που θα εφαρμοσθούν από την 1.1.2003. Όπως σε όλα τα πορίσματα (για
τη φορολογία εισοδήματος, ακινήτων κ.α.), έτσι και στο πόρισμα για την έμμεση
φορολογία οι αλλαγές που θα προτείνονται θα είναι ευρύτερες.

Αυτές θα αφορούν, εκτός από την αναπροσαρμογή των ειδικών φόρων κατανάλωσης
στα καύσιμα, αλλαγές στους φόρους υπέρ τρίτων, καθώς και σε άλλες κατηγορίες,
όπως ο φόρος κύκλου εργασιών, που εξακολουθεί να ισχύσει σήμερα στη φορολογία
των ασφαλιστικών εταιρειών. Σύμφωνα με πληροφορίες, η Επιτροπή προτίθεται να
προτείνει την κατάργηση του φόρου κύκλου εργασιών και την αντικατάστασή του με
άλλο σύστημα φορολογίας. Επίσης, θα προτείνεται η κατάργηση της συντριπτικής
πλειοψηφίας των φόρων υπέρ τρίτων. Η άποψη της Επιτροπής είναι ότι οι φόροι
αυτοί ισοδυναμούν με πρόσθετη φορολογική επιβάρυνση για τους καταναλωτές,
οδηγούν σε τεχνητή αύξηση των τιμών των εμπορευμάτων στην αγορά και αποτελούν
μία από τις αιτίες για την πολυπλοκότητα του φορολογικού συστήματος.

Πάνω-κάτω οι φόροι στα καύσιμα

Όσο για τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης στα καύσιμα, από τα στοιχεία που έχει
συγκεντρώσει η Επιτροπή προκύπτει ότι ο συντελεστής του ειδικού φόρου
κατανάλωσης στο μαζούτ, στην Ελλάδα, είναι υψηλότερος απ’ ό,τι στις άλλες
χώρες-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και από το ελάχιστο κοινοτικό όριο. Το
ελάχιστο κοινοτικό όριο για τη φορολογία του μαζούτ είναι 13 ευρώ ανά τόνο,
ενώ στην Ελλάδα η φορολογία είναι 19 ευρώ ανά τόνο. Αυτό, κατά την άποψη της
Επιτροπής, δίνει τα περιθώρια για μείωση της φορολογίας στα καύσιμα της
βιομηχανίας, που αποτελούν βασικό στοιχείο του κόστους παραγωγής και ­ άρα ­
αναμένεται να οδηγήσουν σε συγκράτηση του επιπέδου των τιμών και σε αύξηση της
ανταγωνιστικότητας.

Στο πετρέλαιο κίνησης και θέρμανσης, ο ειδικός φόρος κατανάλωσης στην Ελλάδα
βρίσκεται στα ελάχιστα κοινοτικά όρια. Στο πετρέλαιο θέρμανσης είναι 18 ευρώ
ανά χιλιόλιτρο και στο πετρέλαιο κίνησης είναι 245 ευρώ ανά χιλιόλιτρο. Το
γεγονός αυτό ­ κατά την Επιτροπή ­ δημιουργεί περιθώρια για αύξηση των φόρων
αυτών, ώστε να αναπληρωθούν οι απώλειες εσόδων που θα προκύψουν από τη μείωση
του φόρου στο μαζούτ, αλλά και μέρος τους κόστους των φοροελαφρύνσεων που θα
επέλθουν στη φορολογία εισοδήματος. Όσο για τον κίνδυνο να υπάρξουν
πληθωριστικές πιέσεις από ένα τέτοιο μέτρο, πιστεύεται ότι αυτές θα
αντισταθμισθούν από τις θετικές επιπτώσεις στις τιμές, από τη μείωση του
κόστους παραγωγής των επιχειρήσεων. Ανάλογα συμπεράσματα προκύπτουν και για τη
φορολογία στη βενζίνη, που ανέρχεται σε 296 ευρώ ανά χιλιόλιτρο για την
αμόλυβδη βενζίνη και σε 316 ευρώ για τη βενζίνη σούπερ, με ελάχιστο κοινοτικό
όριο και για τις δύο τα 287 ευρώ ανά χιλιόλιτρο.

Αύξηση αφορολόγητου εισοδήματος

Η φορολογική επιβάρυνση των καταναλωτών, που θα προκύψει από την αύξηση των
ειδικών φόρων κατανάλωσης στα καύσιμα, θα υπερκαλύπτεται ­ κατά την Επιτροπή ­
από τις αλλαγές που θα γίνουν στη φορολογία εισοδήματος και ειδικότερα στο
αφορολόγητο όριο εισοδήματος, στους συντελεστές, καθώς και στις αυξήσεις των
μειώσεων φόρου για τα παιδιά. Τα μέτρα που θα προτείνονται, θα οδηγούν σε
μείωση των φόρων, ιδιαίτερα στα χαμηλά και στα μεσαία εισοδήματα. Και αυτό,
παρά το γεγονός ότι οι φοροελαφρύνσεις αυτές θα είναι πιο συγκρατημένες σε
σχέση με τις αρχικές προσδοκίες. Σύμφωνα με πληροφορίες, η Επιτροπή θα
προτείνει την αύξηση του αφορολόγητου ποσού εισοδήματος στα επίπεδα των 3
εκατ. δρχ. ­ για τους μισθωτούς και τους συνταξιούχους ­ από 2,862 εκατ. δρχ.
που ισχύει για τα φετινά εισοδήματα. Επίσης, θα υπάρχουν αναπροσαρμογές στους
συντελεστές της φορολογικής κλίμακας, που θα οδηγούν σε μείωση των φορολογικών
βαρών για τα χαμηλά εισοδήματα. Σταδιακή μείωση, που θα ισχύσει τα επόμενα
χρόνια, θα προβλέπεται και στον ανώτατο συντελεστή φορολογίας εισοδήματος, που
σήμερα είναι 40%.

Στο πόρισμα της Επιτροπής για τη φορολογία των επιχειρήσεων θα προτείνεται και
η κατάργηση των περισσοτέρων από τις δαπάνες που εκπίπτουν σήμερα από το
εισόδημα, με εξαίρεση τις ασφαλιστικές εισφορές, τα έξοδα ιατρονοσοκομειακής
περίθαλψης του φορολογουμένου, καθώς και τα ασφάλιστρα ζωής που καταβάλλονται
για ιδιωτική ασφάλιση. Στις αναπροσαρμογές αυτές θα στηριχθεί, κατά ένα μέρος,
η προσπάθεια αναζήτησης πρόσθετων πηγών εσόδων για τον προϋπολογισμό.