Διαστάσεις Στα χρόνια του αντιαμερικανισμού

«Οι Αμερικανοί τα ‘θελαν και τα ‘παθαν» (για την 11η Σεπτεμβρίου). «Τους
τελευταίους μήνες, οι χειρισμοί τού Μπλαιρ υπήρξαν άψογοι». Ποια από τις δύο
φράσεις (δεν) θα δημοσιεύατε στο περιοδικό σας;

«Χρειάζεται μια νέα ηγεσία». «Και γιατί κοιτάς εμένα;» (Του Αλτάν, από τη Ρεπούμπλικα)

Το London Review of Books είναι ένα πολύ καλό περιοδικό. Τα άρθρα του είναι
πάντα ενδιαφέροντα (αν και μακροσκελή), οι υπογραφές πάντα έγκυρες και οι
απόψεις καλύπτουν ένα ευρύ ιδεολογικό φάσμα (το κλίμα είναι αναμφισβήτητα
αριστερό, αλλά δεν υπάρχει «γραμμή» με τη συμβατική έννοια του όρου).
Αντιλαμβάνεται λοιπόν κανείς την έκπληξη του καθηγητή Ντέηβιντ Μάρκουαντ,
πρύτανη του Mansfield College της Οξφόρδης, όταν έλαβε από τη διευθύντρια του
LRB την ακόλουθη επιστολή:

«Αγαπητέ Ντέηβιντ. Υπάρχει ένα πρόβλημα. Μ’ αρέσει πολύ ο τρόπος που ξεκινά το
κομμάτι σου, αλλά δεν μου επιτρέπει η συνείδησή μου να επαινέσουμε τη στάση
που κράτησε ο Μπλαιρ μετά τις 11 Σεπτεμβρίου (…) Ελπίζω πως δεν θα με βρεις
δογματική ή αθεράπευτα μπερδεμένη. Σε κάθε περίπτωση λυπάμαι πολύ, ιδιαίτερα
επειδή σε σήκωσα από το κρεβάτι για να τελειώσεις το κομμάτι. Ελπίζω ότι μια
επιταγή στο ταχυδρομείο θα σε αποζημιώσει κάπως. Φιλιά, Μέρι-Κέι Ουίλμερς».

Εξέχων πολιτικός επιστήμονας και ένας από τους πλέον διαπρεπείς πολιτικούς
αρθρογράφους της Βρετανίας, ο Μάρκουαντ είχε δεχθεί τον περασμένο Σεπτέμβριο
πρόταση της διευθύντριας του LRB να παρουσιάσει τους «Ανταγωνιστές», ένα
βιβλίο του Τζέημς Νότι που συγκρίνει τις πολιτικές σταδιοδρομίες του Γκόρντον
Μπράουν και του Τόνυ Μπλαιρ. Έγραψε έτσι ένα άρθρο 2.500 λέξεων, που περιείχε
και την εξής φράση: «Ο χειρισμός από τον Μπλαιρ τής μετά την 11η Σεπτεμβρίου
κατάστασης υπήρξε άψογος». Είχαν μεσολαβήσει βέβαια οι Δίδυμοι Πύργοι. Και ένα
αφιέρωμα του περιοδικού στις τρομοκρατικές επιθέσεις, όπου ξεχώριζε η άποψη
της υφηγήτριας του Καίμπριτζ Μέρι Μπερντ, σύμφωνα με την οποία «Οι Γιάνκηδες
τα ‘θελαν και τα ‘παθαν».

Η φράση εκείνη δεν είχε ενοχλήσει τη συνείδηση της Μέρι-Κέι Ουίλμερς. Οι
έπαινοι προς τον Μπλαιρ, όμως, την έβγαλαν από τα ρούχα της. «Αγαπητή
Μέρι-Κέι, βρίσκω το μήνυμά σου εξωφρενικό», απάντησε ο Βρετανός καθηγητής.
«Αυτό που πραγματικά μου λες, καμουφλαρισμένο στα περί συνείδησης, είναι ότι
το περιεχόμενο του περιοδικού σου πρέπει να συμφωνεί με τις προσωπικές σου
προκαταλήψεις και ότι οι αντίθετες φωνές δεν έχουν θέση. Για ένα έντυπο που
λέει ότι προωθεί τον διάλογο και την ανταλλαγή απόψεων, αυτό είναι τερατώδες.
Όσο για την επιταγή, είναι προσβλητικό να θεωρείς ότι η αναγνώριση αυτής της
υποχρέωσής σου με αποζημιώνει για τη συμπεριφορά σου». Ο αρθρογράφος
διευκρινίζει ότι δεν θα είχε κανένα πρόβλημα να συζητήσει το κείμενό του και
ενδεχομένως να αλλάξει κάποια διατύπωση. Αλλά δεν του ζητήθηκε ποτέ.

Το άρθρο δημοσιεύτηκε τελικά στο περιοδικό Πρόσπεκτ. Αλλά το LRB
δύσκολα θα αποτινάξει την κατηγορία της λογοκρισίας. Ο αντιαμερικανισμός
τυφλώνει – ιδιαίτερα τους αριστερούς.