Διαστάσεις Η ανάσταση των σκλάβων

Οι έμποροι των σκλάβων έκαναν τα πάντα για να την καταργήσουν, αλλά η
ταυτότητα είναι ανεξίτηλα γραμμένη στα χρωμοσώματα. Χάρις σ’ αυτά μπορεί να
αναστηθεί ο σκλάβος που ανακαλύπτει μια μέρα τον εαυτό του.

Περλ Ντάνκαν. Η Αφροαμερικανίδα συγγραφέας με τους γονείς της

Η Περλ Ντάνκαν γνώριζε πάντα ότι στην ιστορία της οικογένειάς της υπήρχε η
θολή ανάμνηση μιας βίαιης μεταφοράς από τη δυτική Αφρική στις αγορές σκλάβων
της βρετανικής Τζαμάικα. Ήταν εκείνα τα ίχνη μακρινών πατρίδων και πολιτισμών,
εκείνα τα περίεργα ονόματα με τα οποία προσφωνούσαν καμιά φορά οι γονείς της ο
ένας τον άλλον (εκείνος τη φώναζε Νταάκι, εκείνη Πάρι) ή οι φράσεις που
χρησιμοποιούσαν για κείνη (“λουλούδι της νύχτας”, “βασίλισσα του νερού”),
πάντα μεταξύ τους, πάντα στο σπίτι, λες και φοβόνταν ότι κάποιος θα τους
ακούσει και θα τους τιμωρήσει. Στα 52 της χρόνια, η Περλ ήθελε πια να μάθει.
Και πήρε τον δρόμο της ανθρωπολογίας, της γενεαλογίας, της γλωσσολογίας, της
ιστορίας, των ντοκουμέντων που εξακολουθούν να είναι κρυμμένα σε παλιές
εκκλησίες της Τζαμάικα και της Νέας Υόρκης. Ακολούθησε μια διαδρομή που την
έφερε από τη Νέα Υόρκη στην Τζαμάικα, από την Τζαμάικα στην Αφρική, στην
Γκάνα, κι από την Γκάνα στους λόφους Ακουαπίμ. Εκεί, σ’ αυτούς τους λόφους,
εξαφανίστηκε το 1619 ένας άνδρας. Εκεί αρχίζει ή εκεί χάνεται η δική της
ιστορία.

Όλα ξεκίνησαν όταν η Περλ διάβασε ότι η γενετική είναι πλέον σε θέση να
αναπαραγάγει ένα ακριβές γενεαλογικό δένδρο μέσα από τα νουκλεοτίδια του
χρωμοσώματος Υ. Παρ’ όλο που οι οι έρευνες αυτές γίνονται σε πανεπιστημιακά
εργαστήρια κλειστά για το κοινό, εκείνη έγραψε στο Πανεπιστήμιο της Αριζόνα,
κι ύστερα στα Πανεπιστημιακά Ινστιτούτα της Βοστώνης και της Νότιας Καρολίνα.
Περιέργως, οι απαντήσεις ήταν θετικές. Ίσως να μην την πήραν στα σοβαρά. Ίσως
να ήθελαν να τη χρησιμοποιήσουν ως πειραματόζωο. Εκείνη, πάντως, άρχισε να
γυρίζει σαν την τρελή στην κοινότητα των Τζαμαϊκανών της Νέας Υόρκης,
ψάχνοντας ανθρώπους που θυμόνταν ότι είχαν κάποια σχέση με την Γκάνα και
ζητώντας τους να πάρει δείγμα του DNA τους. Βρήκε 42 εθελοντές. Κι όταν πήρε
τις αναλύσεις των δειγμάτων από τα εργαστήρια, ήξερε ότι το μυστικό της
βρισκόταν στους Ακουαπίμ, την τρίτη σε μέγεθος εθνότητα της Γκάνας.

Δεν έμενε παρά να πάρει δείγματα και από τους ιθαγενείς. Το ταξίδι ήταν
συναρπαστικό όσο και επεισοδιακό. Κι όταν έκανε τελικά τη σύγκριση, η Περλ
μπορούσε να συμπεράνει οριστικά ότι ήταν ένας απ’αυτούς, μια Ακουαπίμ. Η
αόρατη κόρη αόρατων ανθρώπων – γράφει ο Βιτόριο Τσουκόνι στη Ρεπούμπλικα –
είχε επιτέλους αποκτήσει μια συγκεκριμένη εθνική ταυτότητα. Δεν ήταν απλώς
μαύρη, αλλά γόνος ενός λαού κι ενός τόπου. Η ζωή της είχε γίνει ένα τεράστιο
δένδρο με μεγάλες και βαθιές ρίζες. Η Περλ Ντάνκαν αισθανόταν επιτέλους Πολίτης.