Οι Νεοελληνικές Σπουδές σε Βρετανία και ΗΠΑ

Η κ. Γ. Φαρίνου-Μαλαματάρη, αναπλ. καθηγήτρια της Νεοελληνικής Φιλολογίας
στο Α.Π. Θεσσαλονίκης, αναφέρεται στη συνέντευξη του καθηγητή κ. Βασίλη
Λαμπρόπουλου («ΤΑ ΝΕΑ» 18.2.2002) και στις διαφορές των Νεοελληνικών Σπουδών
στο Αμερικανικό και το Βρετανικό Πανεπιστήμιο:

Ο Βασίλης Λαμπρόπουλος: καθηγητής στο Πανεπιστημίο του Μίσιγκαν

«Έτσι μεταπίπτει, χωρίς, φαντάζομαι, να το θέλει, στη δομιστική διπολικότητα
του άσπρου – μαύρου, όπου άσπρο είναι πάντοτε το αμερικανικό και μαύρο, στη
συγκεκριμένη περίπτωση, το βρετανικό. (Το ελληνικό έχει από καιρό καταδικαστεί
με συνοπτικές διαδικασίες). Κρίμα, διότι νόμιζα ότι ο πρώτος όρος των
πολυ-πολιτισμικών σπουδών, που επαγγέλλεται ο κ. Λαμπρόπουλος, είναι ο
σεβασμός στη διαφορετικότητα. Στη σημερινή, εξάλλου, συγκυρία συμφέρει να
υπάρχουν και η πολιτισμική προσέγγιση που καλλιεργείται στην Αμερική και η
φιλολογική, συνηθέστερη ακόμη στην Ευρώπη. Χωρίς τη δεύτερη, άλλωστε, μάλλον
θα ήταν αδύνατη και η πρώτη.

Στην περιγραφή όμως της αμερικανο-βρετανικής διαφοράς αποσιωπώνται ή
παραποιούνται ορισμένα γεγονότα.

Α) Ακριβώς επειδή ο αριθμός των διδακτικών θέσεων έχει παραμείνει ο
ίδιος (λόγω των γενικότερων περικοπών στα αγγλικά Πανεπιστήμια), ο διδακτικός
μόχθος που καταβάλλουν οι Νεοελληνιστές Μπίτον, Μάκριτζ, Τζιόβας (θα προσέθετα
και τους Χόλτον και Ρικς) είναι τεράστιος, σε συνάρτηση μάλιστα με το γεγονός
ότι κρατούν τα Νέα Ελληνικά υψηλά στην εκτίμηση των συναδέλφων τους άλλων
συγγενών τμημάτων, πράγμα που αποδεικνύεται από το ότι διευθύνουν ως
εκλεγμένοι κοσμήτορες ολόκληρη τη Σχολή των Ανθρωπιστικών Επιστημών του
Κολεγίου ή του Πανεπιστημίου τους (όπως συμβαίνει τώρα με τον Χόλτον στο
Κέιμπριτζ και τον Ντ. Ρικς στο King’s College του Λονδίνου). Ακόμη
διοργανώνουν συνέδρια διαβαλκανικού, διευρωπαϊκού ή διεθνούς ενδιαφέροντος (σε
μερικά από τα οποία μετέχει και ο ίδιος ο κ. Λαμπρόπουλος). Επίσης, το
συγγραφικό τους έργο είναι αξιοθαύμαστα εκτεταμένο και όσα από τα βιβλία τους
έχουν γραφεί ή μεταφραστεί στα ελληνικά αποτελούν βασικά εγχειρίδια στην
πανεπιστημιακή και την ευρύτερη κοινότητα.

Β) Δεν νομίζω ότι η συντριπτική πλειοψηφία των προπτυχιακών φοιτητών με
ειδίκευση τα Νέα Ελληνικά προέρχεται από την Ελλάδα. Είναι μάλλον Βρετανοί ή
ανήκουν, όπως και στην Αμερική, σε αυτό που ο κ. Λαμπρόπουλος ονομάζει
Διασπορά.

Γ) Όντως, αρκετοί από τους μεταπτυχιακούς φοιτητές των Νεοελληνικών
Σπουδών στην Αγγλία είναι Έλληνες. Όπως μερικοί άλλοι είναι Αμερικανοί. Μετά
δεν επιστρέφουν όλοι στην Ελλάδα. Είτε μένουν στην Αγγλία (Τζιόβας) είτε έχουν
επανδρώσει – συγγνώμη για τη σεξιστική λέξη! – Αμερικανικά Πανεπιστήμια
(Τζουσδάνης, Βαν Ντάικ, Γ. Γκότση κ.ά.) είτε έχουν επιστρέψει στην Ελλάδα και
αρκετοί κατέχουν πανεπιστημιακές θέσεις στην Αθήνα, στη Θεσσαλονίκη, στα
Γιάννενα και παλαιότερα στην Κρήτη και την Κύπρο. Συνεπώς, το συμπέρασμα που
συνάγεται αβίαστα είναι ότι τα βρετανικά Πανεπιστήμια έχουν μεταβληθεί σε
δεξαμενή εφοδιασμού πολλών Πανεπιστημίων στον κόσμο με Νεοελληνιστές».