Διαστάσεις Το κλάμα του παλιάτσου

Οι πολιτικοί δίνουν υποσχέσεις. Οι στρατιωτικοί βομβαρδίζουν. Οι φιλόσοφοι
αναλύουν. Ο κλόουν τι άλλο μπορεί να κάνει από το να κλάψει;

«Δόκτωρ Γέλιο»: ο Πατς Άνταμς δεν έφερε το γέλιο στα άρρωστα παιδιά της Καμπούλ

Ο Πατς Άνταμς έχει επισκεφθεί πολλά μέρη. Τα σαράντα τελευταία χρόνια έχει
πάει στη Βοσνία, στο Κόσοβο, στη Λατινική Αμερική, στην Αφρική, στην Ασία, σε
όποια περιοχή του κόσμου μαστίζεται από κάποια μεγάλη ανθρωπιστική κρίση και
εκείνος πιστεύει πως θα μπορούσε να βοηθήσει. Όχι με χρήματα ούτε με φάρμακα,
αλλά με το γέλιο. Γιατί ο Άνταμς είναι ο ιδρυτής τής «κωμικοθεραπείας».
Ασθενής και γιατρός ο ίδιος σε ένα ινστιτούτο πνευματικών παθήσεων, έχει κάνει
διάσημη μια θεραπευτική τεχνική που βασίζεται στο γέλιο και εφαρμόζεται στα
παιδιά. Η ιστορία του έχει γίνει μάλιστα και ταινία, με πρωταγωνιστή τον
Ρόμπιν Ουίλιαμς.

Στο Αφγανιστάν, ο «Δόκτωρ Γέλιο» δεν είχε πάει. Υπό τις σημερινές συνθήκες,
όμως, δεν θα μπορούσε βέβαια να λείψει. Έφθασε τα χαράματα της περασμένης
Τρίτης, μαζί με 23 κλόουν-γιατρούς από την οργάνωση «Ένας δρόμος για την
ειρήνη». Και πήγε γραμμή στο παιδιατρικό νοσοκομείο Ίντιρα Γκάντι, στο κέντρο
της Καμπούλ. Γύρω στις 12 το μεσημέρι, ο μεγαλόσωμος αυτός 65χρονος άντρας,
ντυμένος με ρούχα παλιάτσου, έφθασε στον προορισμό του, όπου τον υποδέχθηκε ο
δρ Μουστάφα Μαράι. Και του εξήγησε ότι το νοσοκομείο αυτό, που είναι το
μοναδικό στην Καμπούλ για παιδιά, κτίστηκε το 1965 με χρήματα της κυβέρνησης
του Νέου Δελχί. Ότι τα πράγματα πήγαιναν καλά μέχρι να αρχίσουν οι Αφγανοί να
πυροβολούν ο ένας τον άλλον. Ότι τότε οι Ινδοί γιατροί έφυγαν. Ότι το
νοσοκομείο δεν έχει σήμερα ούτε φάρμακα ούτε ιατρικό εξοπλισμό, κι είναι υγρό
και κρύο γιατί δεν υπάρχουν χρήματα για το πετρέλαιο. «Κάντε μου έναν κατάλογο
των πραγμάτων που χρειάζεστε», είπε ο Άνταμς, «και όταν γυρίσω στην Αμερική,
θα το φροντίσω προσωπικά. Υπάρχουν τόνοι ιατρικού υλικού στη Νέα Υόρκη που
περιμένουν να σταλούν. Έχετε τον λόγο μου. Δώστε μου τον αριθμό του φαξ». «Δεν
έχουμε φαξ». «Δώστε μου τότε το τηλέφωνό σας». «Ούτε τηλέφωνο έχουμε». «Πάρτε
τότε τους δικούς μου αριθμούς, κι αν δεν έλθουν τα μηχανήματα και τα φάρμακα,
ενημερώστε με».

Στη συνέχεια, ο Άνταμς πήγε στα δωμάτια. Και ανάμεσα σε βρώμικες σύριγγες,
ξεροκόμματα, φλιτζάνια από τσάι και ξεχαρβαλωμένα κρεβάτια, αντίκρυσε παιδιά
αποστεωμένα, πεινασμένα, θύματα δυσεντερίας ή φυματίωσης, για τα οποία δεν
υπήρχαν ούτε μάνες ούτε νοσοκόμες να τα φροντίσουν. Κανένα τους δεν είχε όρεξη
να γελάσει, ούτε με τα μακριά και φαρδιά ρούχα του παλιάτσου ούτε με τα
γαλάζια κι άσπρα του μαλλιά, τα μακριά μουστάκια ή τη μύτη του αρλεκίνου. Και
τότε αυτός ο γενναίος άνδρας, που τόσο πόνο έχει δει στη ζωή του, δεν άντεξε
και ξέσπασε σε λυγμούς.