20 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΒΑΣΙΛΗΣ ΓΟΛΕΜΑΤΗΣ

ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ

Σε δύσκολους καιρούς για την υγεία ένας «εκσυγχρονισμένος» όρκος του
Ιπποκράτη, που θέτει τους κανόνες για το επάγγελμα στη νέα χιλιετία,
εκπονείται και δημοσιεύεται από τις αμερικανικές και αγγλικές επιστημονικές
εταιρείες. Ο καθηγητής Χειρουργικής του Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Βασίλης
Γολεμάτης σχολιάζει τις νέες αρχές και τονίζει ότι «στη σχέση γιατρού –
ασθενούς, όπως και στον έρωτα, πρέπει να συνεργασθούν και οι δύο»!

Χρειαζόταν «διασκευή» ο όρκος του Ιπποκράτη;

Ο όρκος του Ιπποκράτη είναι όπως ο ναός του Παρθενώνα. Δε χρειάζεται ούτε να
του προσθέσεις ούτε να του αφαιρέσεις… Ομνύει στο πνεύμα.

Τι έχει αλλάξει από τότε έως σήμερα για τον γιατρό;

Έχουν αλλάξει πάρα πολλά πράγματα, ο σκοπός όμως είναι ο ίδιος. Αρχίζει από
τον όρκο του Ιπποκράτη και καταλήγει στον πόνο του ασθενούς.

Ο γιατρός αντιμετωπίζει σήμερα περισσότερες ηθικές προκλήσεις;

Ναι! Οι κοινωνίες αλλάζουν, το πνεύμα όμως του Ιπποκράτη παραμένει.

Η πρώτη αρχή, αυτή του καλού για τον ασθενή, κόντρα σε εμπορικά συμφέροντα
και άλλους συμβιβασμούς, πόσο δύσκολο είναι να εφαρμοσθεί σήμερα;

Θα σας απαντήσει ο Ιπποκράτης: «Ιερή και αγνή θα κρατήσω την επιστήμη και τη
ζωή μου».

Πόσο σέβεται την προσωπικότητα του ασθενούς και τον ενημερώνει πλήρως ο
Έλληνας Ασκληπιάδης;

Ο Έλληνας Ασκληπιάδης έχει επικοινωνιακές ικανότητες, αλλά… οι ουρές των
αρρώστων μεγάλες!

Η αρχή της ισότητας μπροστά στην αρρώστια είναι εφικτή;

Και αυτό το είχε προβλέψει ο Ιπποκράτης: «Δεν πρέπει να γίνεται καμία
διάκριση».

Η συνεχιζόμενη ιατρική εκπαίδευση πάσχει ιδιαίτερα στη χώρα μας… Γιατί;

Είναι απαραίτητη, είναι ο καθρέπτης του υψηλού επιπέδου ιατρικής περίθαλψης
μιας χώρας.

Το ιατρικό απόρρητο πόσο ευάλωτο είναι στην εποχή της ηλεκτρονικής
πληροφορίας;

Είναι περισσότερο ευάλωτο. Είναι γενικότερο ζήτημα και χρειάζεται θωράκιση.

Και η υπόσχεση για τιμιότητα προς τον ασθενή, πόσο τηρείται;

Απαραίτητη προϋπόθεση η συνεργασία γιατρού – ασθενούς. Είναι όπως στον έρωτα.
Για να είναι «τέλειος», πρέπει να συνεργαστούν και οι δύο.

Η περίφημη σχέση γιατρού – ασθενούς πώς μπορεί να οικοδομηθεί;

Με την αγάπη του γιατρού και την εμπιστοσύνη του ασθενούς.

Η πρόσβαση του ασθενούς στις υπηρεσίες υγείας μπορεί να διευκολυνθεί από
τους γιατρούς όπως αναφέρει το νέο συμβόλαιο;

Αυτό το νέο συμβόλαιο μού θυμίζει τα «συμβόλαια» των πολιτικών. Πομπώδεις
εκφράσεις, χωρίς να αλλάζει τίποτα το ουσιαστικό.

Πολλές και άχρηστες εξετάσεις, περιττά έξοδα ή και βλάβη του ασθενούς ­
κατά ιατρική παραγγελία;

Μόνο ένας έλεγχος των ασφαλιστικών ταμείων μέσω της πληροφορικής θα περιορίσει
το φαινόμενο.

Μια ακόμα υπόσχεση στο νέο όρκο: οι γιατροί να μη συνδιαλέγονται με
φαρμακευτικές ή ασφαλιστικές εταιρείες. Τι λέτε επ’ αυτού;

Αυτό είναι αυτονόητο. Και επειδή ο Ιπποκράτης ήταν Έλληνας, το είχε προβλέψει:
«Καμία συναλλαγή».

Οι γιατροί δεσμεύονται επίσης να προάγουν την έρευνα και να δημιουργούν νέα
γνώση. Εν Ελλάδι;

Είναι μέρος της αποστολής τους. Κόκκινα αβγά όμως χωρίς μπογιά (επιχορήγηση)
δε βάφονται.

Ο πολυσυζητημένος ποιοτικός έλεγχος των ιατρικών πράξεων δεν ίσχυσε ποτέ
στη χώρα μας. Τις πταίει;

Η λέξη «αξιολόγηση» τείνει να εξαλειφθεί από το ελληνικό λεξιλόγιο. Προσοχή
όμως μη δημιουργήσουμε σώματα «αδιάφθορων» και σε λίγο θα πρέπει να
δημιουργήσουμε σώματα «υπεραδιάφθορων», για να ελέγχουν τους «αδιάφθορους».

Οι ίδιοι οι γιατροί ­ λένε οι οδηγίες ­ θα πρέπει να τιμωρούν τους
συναδέλφους τους που δεν τηρούν τα επαγγελματικά στάνταρντ. Στη χώρα μας;

Υπάρχει ­ θεωρητικά τουλάχιστον ­ το Πειθαρχικό Συμβούλιο του Πανελλήνιου
Ιατρικού Συλλόγου. Μόνο που ο σύλλογος πρέπει να γίνει πιο ισχυρός.

Αγγλοαμερικανικός ο σύγχρονος «όρκος του Ιπποκράτη». Διαφορετική κουλτούρα
και παράδοση από τη δική μας;

Όταν ζούσε ο Ιπποκράτης, οι Αγγλοαμερικανοί δεν είχαν ούτε νοσοκόμους. Ο πόνος
δεν έχει ούτε κουλτούρα ούτε παράδοση. Είναι παγκόσμιος.

Τι θα έπειθε και θα συγκινούσε τους γιατρούς μας να μείνουν πιστοί στον
όρκο;

Η καλυτέρευση των συνθηκών εργασίας και των αποδοχών των γιατρών θα βοηθήσουν
προς αυτή την κατεύθυνση.

Τι συμβουλεύετε τους νέους γιατρούς;

Είναι επίκαιρη η ρήση του Αποστόλου Παύλου: «Αντέχεσθε ασθενών».

Τους ασθενείς;

Η πρόληψη είναι ο καλύτερος γιατρός. Πιστέψτε με… Ομνύω στον όρκο του Ιπποκράτη…