Αλλάζει ο νόμος για τις ιδιωτικοποιήσεις

Με «μία μετοχή» θα μένει το Δημόσιο σε όσες δημόσιες επιχειρήσεις και
οργανισμούς αποφασίζει η κυβέρνηση ότι δεν έχει νόημα η μεγαλύτερη κρατική
συμμετοχή. Όμως, η μετοχή αυτή θα είναι «χρυσή», υπό την έννοια ότι θα
εξασφαλίζει στο κράτος δικαίωμα βέτο σε σημαντικές για το δημόσιο συμφέρον
αποφάσεις.

Οι σχετικές νομοθετικές ρυθμίσεις θα περιλαμβάνονται σε νομοσχέδιο που
επεξεργάζεται ήδη το υπουργείο Οικονομίας, σε συνεργασία με το συναρμόδιο
υπουργείο Ανάπτυξης και την Ένωση Ελληνικών Τραπεζών.

Πρόκειται για μια αλλαγή πλαισίου στον πολύ δύσκολο, πλέον, χώρο των
αποκρατικοποιήσεων, με την οποία ο αρμόδιος υπουργός Οικονομίας κ. Νίκος
Χριστοδουλάκης φιλοδοξεί να αλλάξει και το σκηνικό, επιταχύνοντας τις
διαδικασίες.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, το νομοσχέδιο θα είναι έτοιμο σε 15 ημέρες περίπου.

Το 51%

Διάταξη-κλειδί στο νομοσχέδιο, με το οποίο αναθεωρείται ο βασικός ισχύων νόμος
για τις αποκρατικοποιήσεις (ν. 2000/91), θα είναι αυτή που θα αφορά την
κατάργηση των υφιστάμενων περιορισμών για τη μείωση του ποσοστού του Δημοσίου
κάτω από 51% στο μετοχικό κεφάλαιο των ΔΕΚΟ.

Οι ισχύουσες σήμερα νομοθετικές ρυθμίσεις θέτουν φραγμούς στην ιδιωτικοποίηση
δημοσίων επιχειρήσεων σε ποσοστό πάνω από 49%. Η κυβέρνηση έχει αντιμετωπίσει
το πρόβλημα αυτό στην περίπτωση του ΟΤΕ με ειδική νομοθετική ρύθμιση. Όμως, η
σκέψη των νομοθετών τώρα, προκειμένου να διευκολυνθεί η διαδικασία των
αποκρατικοποιήσεων, είναι να εισαχθεί μια γενική ρύθμιση, η οποία θα αφήνει
ελεύθερη τη διυπουργική επιτροπή αποκρατικοποιήσεων να αποφασίζει εκείνη, κατά
περίπτωση, αν θα διατηρήσει ή όχι το Δημόσιο τον έλεγχο σε μια επιχείρηση.

Πάντως, για τη ρύθμιση αυτή διατυπώνονται και επιφυλάξεις, καθώς μπορεί να
θεωρηθεί υπερβολικά φιλελεύθερη και να δώσει λαβή για κριτική εις βάρος της
κυβέρνησης, ότι απεμπολεί το δημόσιο συμφέρον.

Έτσι, δεν αποκλείεται να τροποποιηθεί ή και να εγκαταλειφθεί ολοσχερώς, όταν
το νομοσχέδιο θα φτάσει στο τελικό στάδιο επεξεργασίας του.

Η «χρυσή μετοχή»

Για τη διασφάλιση των συμφερόντων του Δημοσίου, θεσπίζεται η «χρυσή μετοχή»,
την οποία θα κρατά το κράτος σε όσες επιχειρήσεις εκχωρεί πλειοψηφικό μετοχικό
πακέτο στον ιδιωτικό τομέα.

Η «χρυσή μετοχή» είναι, στην πραγματικότητα, ένα δικαίωμα βέτο που θα έχει το
κράτος για αποφάσεις κρίσιμης σημασίας. Ακριβώς ποιες θα είναι και τι θα
αφορούν αυτές οι αποφάσεις, θα αποφασίζεται κατά περίπτωση από τη διυπουργική
επιτροπή αποκρατικοποίησης.

Για την ακρίβεια, κάθε απόφαση για αποκρατικοποίηση πάνω από 49% θα
συνοδεύεται και από προσδιορισμό των αποφάσεων στρατηγικής σημασίας, για τις
οποίες το κράτος θα έχει καθοριστική ψήφο, εμποδίζοντας τη λήψη απόφασης με
την οποία δεν συμφωνεί.

Μορφές αποκρατικοποίησης

Επίσης, το νομοσχέδιο θα καταργεί τις διατάξεις του ν. 2000/91, με τις οποίες
προσδιορίζονταν με συγκεκριμένο τρόπο ποιες μορφές αποκρατικοποίησης μπορούν
να εφαρμοσθούν, σύμφωνα με τις διατάξεις του. Οι μορφές αυτές περιελάμβαναν
κυρίως την απευθείας πώληση, την εισαγωγή στο Χρηματιστήριο και την τοποθέτηση
στρατηγικού επενδυτή.

Με τις νέες ρυθμίσεις θα καλύπτεται κάθε δυνατή μορφή αποκρατικοποίησης, χωρίς
να προσδιορίζονται συγκεκριμένα ποιες είναι αυτές. Έτσι, θα καλύπτονται, για
παράδειγμα, τα ανταλλάξιμα προμέτοχα και κάθε άλλη σχετική έκδοση τίτλων.
Παράλληλα, θα μένει ανοιχτό το πεδίο για την εφαρμογή νέων μεθόδων, αφού δεν
θα υπάρχει περιοριστική αναφορά.

Οι σύμβουλοι

Με το νομοσχέδιο, η κυβέρνηση θα επιχειρήσει να αναθέσει πιο συγκεκριμένα και
δεσμευτικά καθήκοντα στους συμβούλους που προσλαμβάνει για να τη βοηθήσουν
στις αποκρατικοποιήσεις.

Με τις διατάξεις του, η ευθύνη των συμβούλων γίνεται πιο ουσιαστική, έτσι ώστε
όταν προτείνουν στην κυβέρνηση μια λύση, όπως π.χ. την ανάγκη εξεύρεσης
στρατηγικού επενδυτή για μια επιχείρηση, να είναι αυτή εφικτή και όχι απλώς
μία ιδέα που δεν έχει ρεαλιστικές προοπτικές να γίνει πραγματικότητα.

Αυτό έχει συμβεί πράγματι πολλές φορές στο παρελθόν, καθώς οι σύμβουλοι
εισηγούνται λύσεις εκ πρώτης όψεως πολύ ενδιαφέρουσες και σύμφωνες με τις
επιδιώξεις της κυβέρνησης, οι οποίες, όμως, δεν μπορούν να υλοποιηθούν στην
πράξη. Ο σύμβουλος θα πρέπει να έχει μελετήσει σοβαρά τα δεδομένα της αγοράς,
πριν καταλήξει στην πρότασή του, υποστηρίζουν στο υπουργείο Οικονομίας, αν και
αναγνωρίζουν ότι δεν μπορεί να διασφαλισθεί με συγκεκριμένο τρόπο το εφικτό
της πρότασης αυτής.

Νόμος-πλαίσιο

Η επιδίωξη των νομοθετών είναι να αποτελέσει ο νέος νόμος ένα γενικό πλαίσιο,
με βάση το οποίο θα μπορούν να γίνονται οι αποκρατικοποιήσεις, χωρίς
δεσμευτικούς όρους, που να υποχρεώνουν κάθε φορά την κυβέρνηση να καταφεύγει
σε νέες ρυθμίσεις.

Πολλές από τις αποφάσεις θα λαμβάνονται από τη διυπουργική επιτροπή, της
οποίας προβλέπεται η διατήρηση. Επίσης, διατηρούν τις εξουσίες τους τα όργανα
των επιχειρήσεων.

Σύμφωνα με τα σημερινά δεδομένα, για τη διαμόρφωση του πλαισίου αυτού αρκεί
ένα νομοσχέδιο με ολιγάριθμα άρθρα (περίπου 10), το οποίο θα διατηρεί τις
ρυθμίσεις του ν. 2000/92, στον βαθμό που αυτές είναι χρήσιμες και θα
εξυπηρετεί, ταυτόχρονα, τις νέες ανάγκες του προγράμματος ιδιωτικοποίησης.