Πρόσωπα Η εξαφάνιση της δημοσιογράφου

Η δημοσιογράφος Άννα Πολιτκόφσκαγια είχε αποκαλύψει τις αγριότητες

των Ρώσων στρατιωτικών στην Τσετσενία· την Κυριακή εξαφανίστηκε ενώ βρισκόταν
υπό κράτηση.

Άννα Πολιτκόφσκαγια. Τολμά να διαμαρτύρεται για τις αγριότητες των Ρώσων στην Τσετσενία

«Χαμένη ηθική συνείδηση της Ρωσίας» είχε χαρακτηρίσει η βρετανική «Γκάρντιαν»
την Άννα Πολιτκόφσκαγια. Δημοσιογράφος της δεκαπενθήμερης εφημερίδας «Νόβαγια
Γκαζέτα» και μητέρα έφηβων παιδιών, τιμήθηκε το 2000 με τη Χρυσή Πένα της
Ρωσικής Ένωσης Δημοσιογράφων και είναι από τους ελάχιστους Ρώσους
διανοουμένους που τολμούν να διαμαρτύρονται για τις αγριότητες των ρωσικών
στρατευμάτων στην Τσετσενία. Έγραψε για τις λεηλασίες και τις απαγωγές
Τσετσένων αμάχων από Ρώσους στρατιωτικούς, οι οποίοι τους φυλακίζουν σε
στρατόπεδα μέχρι να πληρώσουν λύτρα οι οικογένειές τους. Έγραψε για τους
μισογεμάτους νερό λάκκους στους οποίους τούς κρατούν και για τα βασανιστήρια
που για πολλούς απέβησαν μοιραία. Έγραψε για το Γκρόζνι που είναι «μια ζωντανή
κόλαση, ένας άλλος κόσμος, ένας τρομερός Άδης… δεν υπάρχουν σημάδια
πολιτισμού ανάμεσα στα ερείπια – εκτός από τους ίδιους τους ανθρώπους». Έγραψε
για τα παιδιά που παίζουν αδιάφορα ανάμεσα σε εκρήξεις και πυροβολισμούς, για
τους μαζικούς τάφους που ανακαλύπτονται, για Ρώσους στρατιώτες που πυροβολούν
αθώους πολίτες χωρίς προφανή αιτία – «αν δεν δώσεις στους στρατιώτες στα
μπλόκα ένα “Έντυπο 10” – ένα δεκάρουβλο – κινδυνεύεις να σε πυροβολήσουν στην
πλάτη». «Κάθε συζήτηση για ανθρώπινα δικαιώματα είναι ανόητη», έγραφε η
Πολιτκόφσκαγια. «Τέτοια δικαιώματα απλώς δεν υφίστανται». Δύο χιλιάδες πολίτες
έχουν εξαφανιστεί. «Η συνολική εικόνα του τσετσενικού γκέτο δεν είναι απλώς
ζοφερή, είναι ακατανόητη… Τι ζητάει ο Πούτιν στην Τσετσενία;», ρωτούσε η
δημοσιογράφος.

Πέρυσι τον Φεβρουάριο συνελήφθη στη Νότια Τσετσενία, οι στρατιώτες την
απείλησαν ότι θα τη βιάσουν και θα την εκτελέσουν, τής απαγγέλθηκε κατηγορία
πως παραβίασε τη νομοθεσία που διέπει τη δημοσιογραφική κάλυψη της σύγκρουσης
και διατάχθηκε να εγκαταλείψει την Τσετσενία. Επέστρεψε όμως για να φέρει τα
χρήματα που είχε υποσχεθεί για να εγχειρηθεί ένα παιδί γεμάτο εγκαύματα.
Μίλησε τότε με τον επικεφαλής μιας ομοσπονδιακής ερευνητικής επιτροπής που
είχε συγκεντρώσει στοιχεία για καταχρήσεις του στρατού και, μία ώρα μετά, το
ελικόπτερο που μετέφερε την επιτροπή εξερράγη. Δεν υπήρχαν πουθενά τριγύρω
Τσετσένοι, έγραψε αμφισβητώντας την επίσημη θέση του στρατού και εισπράττοντας
απειλές κατά της ζωής της που την έκαναν να καταφύγει στη Βιέννη. «Αυτό που με
βασανίζει περισσότερο», είχε πει πρόσφατα, «είναι η σκέψη ότι αυτοί που ήθελαν
να σταματήσουν τη δουλειά μου τα κατάφεραν».

Το Σάββατο οι στρατιωτικοί συνέλαβαν και πάλι την Άννα Πολιτκόφκσαγια στη
Νότια Τσετσενία. Την Κυριακή ανακοίνωσαν πως η δημοσιογράφος εξαφανίστηκε ενώ
εκρατείτο στη στρατιωτική βάση του Σατόι. Ο αρχισυντάκτης της Σεργκέι Σοκόλοφ
εξέφρασε «εξαιρετική ανησυχία» για την εξαφάνισή της.