Πρόσωπα Κάνει τα παιδιά να διαβάζουν

Πώς κάνεις ένα παιδί να διαβάσει; «Του λες, αυτό το βιβλίο είναι
απαγορευμένο. Δεν είναι για σένα. Μην το αγγίζεις. Γι’ αυτό εδώ μιλάω, να, το
βάζω στο ράφι. Και τώρα θα λείψω για μια-δυο ώρες».

Φίλιπ Πούλμαν. Ο πρώτος συγγραφέας παιδικών βιβλίων που κέρδισε το Γουίτμπρεντ

Η συμβουλή προέρχεται από έναν άνθρωπο που έχει τη δύναμη να κάνει τα παιδιά
να διαβάζουν, που δημιουργεί ένα φανταστικό κόσμο τόσο συναρπαστικό ώστε ακόμη
και οι πιο απρόθυμοι αναγνώστες δεν μπορούν να αντισταθούν στην παρόρμηση να
γυρίσουν τη σελίδα, να ανακαλύψουν τη χαρά του βιβλίου. «Διαβάζουμε για
πολλούς λόγους», λέει ο Βρετανός συγγραφέας Φίλιπ Πούλμαν. «Αυτό που παίρνουμε
όλοι διαβάζοντας μια ιστορία, δεν μπορούμε να το πάρουμε από την τηλεόραση ή
από μια ταινία. Στην οθόνη, οι εικόνες καθορίζουν τη φαντασία σου. Όταν
διαβάζεις, πρέπει να συμβάλεις κι εσύ… το μυαλό σου δραστηριοποιείται
περισσότερο επειδή εσύ δημιουργείς τις εικόνες, όχι ο σκηνοθέτης».

Ο Φίλιπ Πούλμαν, 55 χρόνων, έγινε τις προάλλες ο πρώτος συγγραφέας παιδικών
βιβλίων που κέρδισε το βρετανικό λογοτεχνικό βραβείο Γουίτμπρεντ για το
«Κεχριμπαρένιο Τηλεσκόπιο», το τελευταίο βιβλίο της τριλογίας του με γενικό
τίτλο «Η Τριλογία του Κόσμου» (τα δύο πρώτα βιβλία της τριλογίας κυκλοφορούν
στα ελληνικά από τις εκδόσεις Ψυχογιός σε μετάφραση Κώστια Κοντολέων). Πρώην
δάσκαλος παιδιών 9 ως 13 χρόνων σε δύο σχολεία της Οξφόρδης και πατέρας δύο
μεγάλων πλέον παιδιών, πιστεύει ότι η κουλτούρα της υπερπροστασίας και του
φόβου (για τους παιδεραστές, το λαθρεμπόριο παιδιών…) στερεί από τα παιδιά
την παιδική ηλικία, καθώς οι γονείς βολεύονται κλείνοντάς τα στο σπίτι μπροστά
σε ένα κομπιούτερ. Πιστεύει ότι τα παιδιά μπορούν να αντιμετωπίσουν πολλά
πράγματα που εμείς πιστεύουμε πως τα ξεπερνούν, πως πρέπει να ενθαρρύνονται να
μαθαίνουν για τα ναρκωτικά και το σεξ (αν εξαρτιόταν από τον Πούλμαν, όλα τα
ναρκωτικά θα ήταν νόμιμα και ελεύθερα διαθέσιμα), πως δεν πρέπει να τα
θωρακίζουμε από τις πικρές πραγματικότητες.

Η Τζόαν Ρόουλινγκ κάνει τις περισσότερες πωλήσεις με τον Χάρρυ Πόττερ, αλλά οι
κριτικοί παραδέχονται πως ο Πούλμαν είναι καλύτερος συγγραφέας – ενήλικοι
«καταβροχθίζουν» τα βιβλία του. Αντίθετα από τον μικρό μάγο, οι ήρωες του
Πούλμαν δεν πολεμούν εναντίον του κακού: ο Γουίλ και η Λύρα επιδιώκουν να
οικοδομήσουν μια «δημοκρατία του ουρανού» και ο Θεός εμφανίζεται ως ένας
ήσσονος σημασία άγγελος, ο οποίος μάλιστα δολοφονείται! Οι θρησκευόμενοι
έγιναν έξαλλοι. «Δώσε τους και την παραμικρή ευκαιρία και θ’ αρχίσουν να καίνε
αιρετικούς, να καταδιώκουν τους ομοφυλόφιλους και να κλειδώνουν τις γυναίκες»,
λέει ο συγγραφέας. «Δεν τους έχω καμιά εμπιστοσύνη».