Διαστάσεις Νόμιζαν πως τους βομβαρδίζουν

Ήταν ατύχημα, δεν υπάρχει καμιά πολιτική διάσταση, ισχυρίστηκε ο ταξίαρχος
Τζωρτζ Έμντιν. Κι έλεγε ψέματα, φυσικά.

Στο Λάγος: οι κάτοικοι παρατηρούν τα πτώματα κοντά στο κανάλι Όκε Άφα

Στον «Κήπο δίχως όρια», το βιβλίο της ταλαντούχου πορτογαλίδας συγγραφέως
Λίντια Ζορζ (εκδ. ΠΟΛΙΣ), ο δημοσιογράφος που πρωταγωνιστεί ανακαλύπτει
επιτέλους ένα λόγο ύπαρξης όταν πέφτει πάνω σε έναν πνιγμό στον Τάγο, πριν
έλθει η αστυνομία. Παίρνει τότε ένα μαδέρι και ζητά από τους περίεργους που
έχουν συγκεντρωθεί να γυρίσουν το κεφάλι του πτώματος προς τα πάνω ώστε να
τραβήξει εντυπωσιακές – και αποκλειστικές – φωτογραφίες με την Arriflex του. Η
σκηνή τον έχει συνεπάρει, αυτό που τον ενοχλεί μόνο είναι ότι τα μαλλιά τού
νεαρού έχουν μπει στο στόμα του, ζητά έτσι να τα βγάλουν με ένα καλάμι, και
τραβά ξανά, ξανά και ξανά, αισθάνεται ότι τα πλάνα του είναι ανώτερα κι από
εκείνα της ταινίας του Ταρκόφσκι για τον Αντρέι Ρουμπλιώφ, όπου ο
μαθητευόμενος του μοναχού έπεφτε χτυπημένος από βέλος και γλιστρούσε σ’ ένα
ρυάκι.

Όταν έβγαζαν τα πτώματα από τα κανάλια του Λάγος, οι αρχές είχαν φτάσει πριν
από τους δημοσιογράφους και τους φωτογράφους. Αλλά τα πτώματα παρέμεναν εκεί,
στις όχθες των καναλιών, παραταγμένα το ένα δίπλα στο άλλο, μικρά παιδιά,
έφηβοι, μανάδες με βρέφη στην αγκαλιά. Γύρω τους απελπισμένοι γονείς, σύζυγοι
και συγγενείς, καθώς και πολλοί περίεργοι. Ο φωτογράφος Πίους Οτούμι Έκπε
τραβούσε, τραβούσε, τραβούσε, με τους λυγμούς να του ανεβαίνουν στο λαιμό, κι
όταν έκανε να φύγει πρόσεξε ότι οι αρχές ήταν πάντα εκεί. Αλλά δεν απομάκρυναν
τα πτώματα. Όπως του είπε ένας αξιωματούχος, ο κόσμος ήθελε να εξασφαλίσει ότι
η σκηνή θα καλυπτόταν όσο το δυνατόν πληρέστερα από τα τηλεοπτικά συνεργεία
προτού μεταφερθούν τα πτώματα στο νεκροτομείο. Ο κόσμος ήθελε να μάθει
ολόκληρη η οικουμένη τι ακριβώς είχε συμβεί στην πόλη τους.

Οι κάτοικοι του Λάγος θέλουν να μάθουμε ότι οι εκρήξεις οδήγησαν σε τραγωδία
επειδή ο στρατός αποθηκεύει πυρομαχικά και απηρχαιωμένο εξοπλισμό μέσα σε
κατοικημένες περιοχές. Θέλουν να μας μεταδώσουν τα συναισθήματα αυτών των
αμόρφωτων, απροστάτευτων και απελπισμένων ανθρώπων που έτρεχαν πανικόβλητοι
για να γλιτώσουν από τη φωτιά και τα φονικά σράπνελ (πολλοί νόμιζαν πως είχε
γίνει πραξικόπημα, άλλοι φώναζαν πως τους βομβαρδίζει η Αμερική) και έβρισκαν
το θάνατο σε ένα βάλτο. Πολλοί πνίγηκαν γιατί δεν ήξεραν πόσο βαθιά είναι τα
νερά. Άλλοι έπεσαν στα κανάλια κάτω από το βάρος του πλήθους που προσπαθούσε
να γλιτώσει. Ορισμένοι δεν είχαν προλάβει να βγουν από το αυτοκίνητό τους.

Όταν σταμάτησαν οι εκρήξεις, οι ψαράδες άρχισαν να ψάχνουν τα κανάλια και να
βγάζουν έξω τα πτώματα με καλάμια. Μα κανείς δεν τους ζήτησε να βγάλουν τα
μαλλιά από τα στόματά τους.