Το «παράδοξο» της Σοφοκλέους έχει την εξήγησή του

Σχεδόν καθημερινά επισημαίνονται οι μεγάλοι ρυθμοί ανάπτυξης της ελληνικής
οικονομίας και των ελληνικών επιχειρήσεων. Επίσης, σχεδόν καθημερινά
επισημαίνεται ότι το Χρηματιστήριο αντικατοπτρίζει την πορεία της οικονομίας.

Εύλογα προκύπτει η εξής απορία: Αφού η ελληνική οικονομία πάει καλά, τότε
γιατί πέφτει το Χρηματιστήριο, μειώνεται ο τζίρος, όλοι μιλούν για συρρίκνωση
και συστήνονται διαρκείς επιτροπές για την αντιμετώπιση των προβλημάτων;
Σύμφωνα με μια προσέγγιση, υπάρχει κάποιο παράδοξο. Σύμφωνα με μιαν άλλη, η
ελληνική οικονομία, τελικά, δεν πάει τόσο καλά, κυρίως σε ό,τι αφορά την
πραγματική οικονομία, την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων και την
πραγματική σύγκλιση. Για άλλους, η ελληνική οικονομία πάει καλά στο πλαίσιο
της διεθνούς ύφεσης ή στασιμότητας και, κατά συνέπεια, το Χρηματιστήριο
αντικατοπτρίζει τη μεταβατική περίοδο από τη στασιμότητα προς την ανάπτυξη.

Ο πρόεδρος του ΧΑΑ

Παναγιώτης Αλεξάκης, πρόεδρος ΧΑΑ: «Η ελληνική κεφαλαιαγορά, ενταγμένη πλέον στις ώριμες, επηρεάζεται και από την πορεία αυτών των αγορών»

Ο πρόεδρος του Χρηματιστηρίου κ. Παναγιώτης Αλεξάκης, απαντώντας στο σχετικό
ερώτημα, δήλωσε στην «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» ότι «η ελληνική οικονομία παρουσιάζει
σταθερότητα και ανάπτυξη, ενώ στο Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών υπάρχουν
δυναμικές εταιρείες και ως εκ τούτου επενδυτικές ευκαιρίες, και ο
μακροπρόθεσμος ορίζοντας είναι θετικός για επενδυτικές τοποθετήσεις. Η
ελληνική κεφαλαιαγορά, ενταγμένη πλέον στις ώριμες αγορές, επηρεάζεται και από
την πορεία αυτών των αγορών, όπως έδειξαν και οι αποδόσεις του 2001. Στην
αγορά μας υπάρχει ένα σημαντικό τμήμα ξένων επενδυτών, οι οποίοι συχνά
σηματοδοτούν και την πορεία της. Όπως είναι γνωστό, η παγκόσμια οικονομία
βρίσκεται σε φάση εξόδου από τη στασιμότητα και μέχρι να παγιωθεί μια
αναπτυξιακή πορεία, η αγορά επηρεάζεται αντίστοιχα».

Οι θεσμικοί επενδυτές

Χρίστος Σπανός, πρόεδρος Ένωσης Θεσμικών Επενδυτών: «Μία από τις αιτίες είναι η ανασφάλεια που νιώθουν οι αγορές ύστερα από ένα “ξεφούσκωμα”»

Τι λένε, όμως, οι φορείς της αγοράς; Ο πρόεδρος της Ένωσης Θεσμικών Επενδυτών
κ. Χρίστος Σπανός, μιλώντας στην «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ», τόνισε ότι «η βασική αιτία της
πτώσης είναι η μείωση της ρευστότητας που κατευθύνεται προς τη Σοφοκλέους. Για
παράδειγμα, η άνοδος του 1998 και του 1999 συνδυάστηκε με ροή μεγάλης
ρευστότητας προς το Χρηματιστήριο, η οποία ενισχυόταν από έναν
ανατροφοδοτούμενο μηχανισμό αισιοδοξίας για την ελληνική και διεθνή οικονομία,
ανόδου των τιμών των μετοχών, πτώσης των επιτοκίων και επανατοποθέτησης
κεφαλαίων σε μετοχικές αξίες. Η κρίση των μετοχών της Νέας Οικονομίας, τα
μαύρα σύννεφα για την πορεία της διεθνούς οικονομίας και τα χτυπήματα που
δέχτηκαν οι διεθνείς κεφαλαιαγορές σταμάτησαν τη λειτουργία τού παραπάνω
ανατροφοδοτούμενου μηχανισμού αισιοδοξίας και παροχής ρευστότητας προς τα
χρηματιστήρια. Επόμενο ήταν να συμβεί κάτι αντίστοιχο και στη Σοφοκλέους.
Συνεπώς, οι αιτίες της πτώσης βρίσκονται εκεί όπου υπάρχουν αιτίες που
μειώνουν τη ρευστότητα και την κίνηση κεφαλαίων προς το Χρηματιστήριο. Μία από
αυτές είναι η ανασφάλεια που αντιλαμβάνονται οι αγορές ύστερα από ένα
«ξεφούσκωμα». Η παρατεταμένη πτώση στο Χρηματιστήριο έχει οδηγήσει πολλά
κεφάλαια σε στάση αναμονής (σε ρέπος, ομόλογα, ομολογιακά αμοιβαία κεφάλαια
κ.λπ.) και είναι θέμα χρόνου να επενδυθούν σε μετοχές, μετοχικά αμοιβαία κ.ά.
Χρειάζεται, όμως, ένα έναυσμα, για το οποίο στις αγορές δεν ξέρουμε πότε και
από πού έρχεται».

Παναγιώτης Βοϊλής, πρόεδρος ΣΜΕΧΑ: «Η μετάταξη του ελληνικού Χρηματιστηρίου στις ώριμες αγορές έφερε τις ελληνικές επιχειρήσεις αντιμέτωπες με τις αντίστοιχες διεθνώς, οι οποίες είναι ανταγωνιστικότερές τους»

Ο πρόεδρος των χρηματιστών (ΣΜΕΧΑ) κ. Παναγιώτης Βοϊλής πιστεύει ότι οι
βασικές αιτίες έχουν σχέση με τα οικονομικά μεγέθη των ελληνικών επιχειρήσεων
και με την ανταγωνιστική τους θέση στη διεθνή κατάταξη. «Κατ’ αρχήν, τα
αναμενόμενα οικονομικά αποτελέσματα των εισηγμένων της χρήσης 2001 δεν
δικαιολογούσαν άνοδο του Χρηματιστηρίου. Στο μεταξύ, η παρατεταμένη περίοδος
πτώσης των τιμών στο ΧΑΑ προκάλεσε αδυναμία άντλησης κεφαλαίων από το
Χρηματιστήριο, γεγονός που οδήγησε τις εισηγμένες στον τραπεζικό δανεισμό.
Αξίζει να σημειωθεί ότι, σύμφωνα με τα στοιχεία χρήσης κεφαλαίων που
αντλήθηκαν, μεγάλο μέρος διατέθηκε για την κάλυψη τραπεζικού δανεισμού.
Επίσης, η μετάταξη του ελληνικού Χρηματιστηρίου στις ώριμες αγορές έφερε τις
ελληνικές επιχειρήσεις στο μικροσκόπιο ελέγχου και αντιμέτωπες με τις
αντίστοιχες διεθνώς, οι οποίες είναι ανταγωνιστικότερές τους. Με άλλα λόγια,
ενώ οι ελληνικές επιχειρήσεις βρίσκονταν μεταξύ των πρώτων θέσεων, όταν η
Σοφοκλέους ήταν αναπτυσσόμενη, μετά την αναβάθμιση βρέθηκαν σε χαμηλότερες
θέσεις. Με αυτές τις χαμηλές θέσεις οι διαχειριστές κεφαλαίων συνήθως
ασχολούνται λιγότερο και επενδύουν ό,τι περισσέψει από τις πρώτες θέσεις.
Τέλος, θα πρέπει να τονιστεί ότι η διστακτικότητα από την πλευρά των ισχυρών
παικτών να δημιουργήσουν αγορά, αλλά και η επιλογή επενδυτών προς άλλα
χρηματιστήρια όπου υπάρχουν μεγαλύτερη κινητικότητα και διακυμάνσεις τιμών
αποτελούν δύο ακόμη βασικές αιτίες».

Οι εισηγμένες εταιρείες

Παναγιώτης Δράκος, πρόεδρος Ένωσης Εισηγμένων: «Ο κόσμος έχασε χρήματα, δεν μπορεί να απεγκλωβιστεί και δεν βρίσκεται στην αγορά για νέες επενδύσεις σε μετοχές»

Ο πρόεδρος της Ένωσης Εισηγμένων (ΕΕΕΧΑΑ) κ. Παναγιώτης Δράκος, απαντώντας στο
σχετικό ερώτημα της «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ», επεσήμανε ότι η «Ένωση εκπροσωπεί τις
εταιρείες που έχουν αντλήσει κεφάλαια από το ΧΑΑ και πραγματοποιούν επενδύσεις
στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, από τις οποίες αντλούν την κερδοφορία τους.
Στην κερδοφορία αυτή στηρίζεται η δυνατότητα να προσδοκούν σε ακόμα μεγαλύτερη
άντληση κεφαλαίων για τις μελλοντικές τους επεκτάσεις. Οι μελλοντικές
επεκτάσεις θα φέρουν μελλοντική κερδοφορία επαναλαμβάνοντας έτσι τον καλό αυτό
κύκλο που τόσο έχει ωφελήσει την εθνική οικονομία, και από την επιτάχυνση του
οποίου περιμένουμε την πραγματική σύγκλιση. Τα μέλη της ΕΕΕΧΑΑ, βεβαίως,
ενδιαφέρονται για την πορεία της μετοχής τους. Διοικούνται, εξ άλλου, από τους
κυρίους μετόχους των εισηγμένων. Αλλά ο χρόνος τους είναι αφιερωμένος στην
πρόοδο της επιχείρησης σχεδόν καθ’ολοκληρίαν. Λοιπόν, η απάντηση στην ερώτησή
σας, είναι απλή: Ο κόσμος έχασε χρήματα, δεν μπορεί να απεγκλωβιστεί και δεν
είναι στην αγορά για νέες επενδύσεις σε μετοχές, ούτε ρευστοποιώντας άλλα
περιουσιακά στοιχεία, αν του έχουν μείνει, ούτε χρησιμοποιώντας υπάρχοντα
διαθέσιμα».

Ίων Στεριώτης, πρόεδρος Συνδέσμου Εισηγμένων: «Οι μεγαλύτεροι Έλληνες κεφαλαιούχοι δεν παίζουν στην Αθήνα, αλλά είναι τοποθετημένοι στα Χρηματιστήρια Νέας Υόρκης και Λονδίνου»

Από την πλευρά του, ο πρόεδρος του Συνδέσμου Εισηγμένων Εταιρειών κ. Ίων
Στεριώτης, μιλώντας στην «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ», δήλωσε ότι «τα υψηλά και αφορολόγητα
επιτόκια των ρέπος και κυρίως των ευρω-δραχμών, που έφθαναν το 2001 το 10%,
επέδρασαν αρνητικά. Επίσης, εκτιμήθηκε αρνητικά από την αγορά ότι τις
μεγαλύτερες απώλειες το 2000 – 2001 τις είχαν οι μεγαλοεπενδυτές και οι
επαγγελματίες του ΧΑΑ, αντίθετα με όσα όλοι περιμέναμε. Αποτέλεσμα ήταν να
χτυπηθούν και οι μακροχρόνιοι επενδυτές των αμοιβαίων. Στους σημερινούς
αρνητικούς παράγοντες καταμετρώ, πρώτα απ’ όλα, τη συνεχή είσοδο στο ΧΑΑ
μικρών επιχειρήσεων και τις λανθασμένες επιλογές στις εισδοχές των κρατικών.

Η ενημέρωση των ξένων επενδυτών (θεσμικών αλλά και ιδιωτών) κατευθύνεται
κυρίως στη Νέα Υόρκη και στο Λονδίνο και όχι, ακόμη, στις μικρότερες αγορές
της Ευρώπης, στις αγορές της Άπω Ανατολής, της Αυστραλίας και στους αποδήμους.
Στην εσωτερική αγορά χρειάζονται περισσότερα πράγματα: Πρώτον, εκπαίδευση και
όχι «ενημέρωση» των επενδυτών. Δεύτερον, εξομοίωση του φορολογικού καθεστώτος
αγοράς και διακράτησης μετοχών με εκείνο που ισχύει σε ξένα χρηματιστήρια. Από
έρευνα, που διενήργησα το 2000, διαπίστωσα ότι οι μεγαλύτεροι Έλληνες
κεφαλαιούχοι δεν παίζουν στην Αθήνα, αλλά είναι τοποθετημένοι στα
Χρηματιστήρια Νέας Υόρκης και Λονδίνου όπου μπορούν να έχουν οικογενειακούς
αφορολόγητους χρηματιστηριακούς λογαριασμούς ­ θεσμό που έχουμε ζητήσει να
ισχύσει και στην Ελλάδα».