Ποιος λογαριάζει τους μετόχους…

Είναι πιθανό να κρύβεται μεγάλο παρασκήνιο στην υπόθεση της Εθνικής με την
Alpha. Τα γραφεία των δημοσιογράφων τροφοδοτήθηκαν τις ημέρες αυτές με ουκ
ολίγες φήμες ­ πολλές, προφανώς υποβολιμαίες ­ όπως, για παράδειγμα, ότι τα
στελέχη της Alpha υπονόμευσαν τη συμφωνία προσεγγίζοντας άλλους
ενδιαφερόμενους επενδυτές ­ πίσω από την πλάτη του Γ. Κωστόπουλου ­, ότι ο
ίδιος ο Γ. Κωστόπουλος έπαιξε «διπλό ρόλο», ότι ασκήθηκαν κυβερνητικές πιέσεις
που οδήγησαν σε πρόωρη ανακοίνωση της συμφωνίας, ότι υπήρξαν ακόμη και
κυβερνητικοί εκβιασμοί στους τραπεζίτες προκειμένου να σωθεί η συμφωνία, και
άλλες πολλές.

Το πιθανότερο είναι ότι παρασκήνιο υπήρξε, αλλά με εντελώς διαφορετικό
περιεχόμενο από τις παραπάνω φήμες. Οι κρυφές πλευρές του πολυσυζητημένου
τραπεζικού γάμου, πάντως, δεν εμποδίζουν την εξαγωγή κάποιων πρώτων
συμπερασμάτων για τα γεγονότα.

Ένα τέτοιο συμπέρασμα είναι ότι στην Ελλάδα τα μεγάλα και μικρά, προσωπικά και
μη, συμφέροντα μπορεί να αποδειχθούν ισχυρότερα από τους ισχυρότερους ηγέτες.
Όταν μια συμφωνία την οποία κλείνουν οι κορυφαίοι τραπεζίτες της χώρας και
ευλογεί στη συνέχεια η κυβέρνηση και προσωπικά ο Πρωθυπουργός μπορεί να
ανατραπεί από τα πιο χαμηλόβαθμα στελέχη, επειδή αυτά θεωρούν ότι θίγονται τα
συμφέροντά τους, τότε υπάρχει πρόβλημα. Οι επιχειρήσεις της χώρας, όπως και το
κράτος, προφανώς δεν μπορεί να διοικηθούν αποτελεσματικά.

Ένα δεύτερο συμπέρασμα είναι ότι η συγκεκριμένη συμφωνία δεν υπήρξε αποτέλεσμα
τόσο της δυναμικής της τραπεζικής αγοράς όσο της θέλησης των δύο πρωταγωνιστών
της. Όμως, όσο αγαθές προθέσεις και αν είχαν οι κ.κ. Κωστόπουλος και Καρατζάς,
έπρεπε να διασφαλίσουν, στον βαθμό του δυνατού, ότι αυτές μπορεί να γίνουν και
πράξη. Προφανώς, κάπου δεν σταθμίστηκε σωστά το μέγεθος των δυσκολιών. Ένα
τρίτο συμπέρασμα είναι ότι δεν υπήρξε εξαντλητική προετοιμασία των όρων της
συμφωνίας για την οργανωτική δομή της νέας τράπεζας και την κατανομή των ρόλων
και των αρμοδιοτήτων.

Εν ολίγοις, το περιεχόμενο της συμφωνίας επέτρεψε στα στελέχη της Alpha να
αισθανθούν ότι θίγονται και ότι το «πάνω χέρι» το παίρνει η Εθνική. Σύμφωνα με
ανεξάρτητες πηγές, αυτή η αντίδραση δεν είναι απολύτως αδικαιολόγητη, αν και
δεν δικαιολογείται, από την άλλη πλευρά, η απολύτως ισότιμη μεταχείριση του
μικρότερου εταίρου της συμφωνίας. Ωστόσο, αν η προετοιμασία ήταν καλύτερη,
ίσως δεν θα είχε δοθεί λαβή για τις αντιδράσεις αυτές, χωρίς να είναι σίγουρο
ότι θα τις εξαφάνιζε.

Όπως τότε…

Όσο για την κυβέρνηση, δεν μπόρεσε να αποφύγει τον πειρασμό να οικειοποιηθεί ­
ανεπισήμως, έστω ­ μια εξέλιξη που θα έπρεπε να μείνει στη σφαίρα της
ιδιωτικής πρωτοβουλίας.

Το γεγονός ότι τα στελέχη της όπως και ο ίδιος ο Πρωθυπουργός χαιρέτισαν τη
συμφωνία δεν είναι βεβαίως παράλογο, αλλά δεν έγινε τότε όσο σαφές έπρεπε ότι
το θέμα αφορούσε τις δύο τράπεζες και δεν ήταν αποτέλεσμα καμίας κυβερνητικής
μεσολάβησης.

Με άλλα λόγια, όπως παλαιότερα η κυβέρνηση είχε επιχειρήσει να αξιοποιήσει
πολιτικά την άνοδο του Χρηματιστηρίου, έτσι και τώρα, σε μικρότερο ίσως βαθμό,
θέλησε να επωφεληθεί από μία «λαμπερή», όπως φαινόταν τότε, συμφωνία. Μόνο
που, στη συνέχεια, έχασε τη λάμψη της.

Τα συμπεράσματα αυτά έχουν, βεβαίως, πλέον μόνο ιστορική αξία. Αυτό που έχει
τώρα σημασία είναι αν η συμφωνία μπορεί να προχωρήσει με επωφελείς όρους.
Επωφελείς για τους μετόχους των δύο τραπεζών και, κατά συνέπεια, για το σύνολο
της οικονομίας της χώρας.

Αδιάφορο

Οι μέτοχοι, κανονικά, δεν πρέπει να ενδιαφέρονται καθόλου για το πόσους
υποδιοικητές θα ορίσει ο κάθε εταίρος της συμφωνίας και πόσες θέσεις γενικών
διευθυντών θα πάρει. Αυτό είναι ένα θέμα που ενδιαφέρει μόνο όσους βρίσκονται
στις θέσεις αυτές και δεν θέλουν να τις χάσουν. Οι μέτοχοι ενδιαφέρονται μόνο
για το αποτέλεσμα, δηλαδή για τη δυνατότητα του νέου σχήματος να αναπτυχθεί,
να αυξήσει τα κέρδη του και να εξασφαλίσει για τους ίδιους ικανοποιητική
απόδοση. Αν αυτό επιτυγχάνεται με τα στελέχη μόνο του ενός εκ των δύο εταίρων
ή με εντελώς νέα στελέχη είναι αδιάφορο για τον μέτοχο.

Το νέο σχήμα δεν θα έχει, λοιπόν, πιθανότητες επιτυχίας, αν οι δύο εταίροι
προσέλθουν σε αυτό με τη λογική της παράταξης. Αν θεωρούν ότι στριμώχνονται σε
ένα κοινό μαγαζί και προσπαθεί ο καθένας να διασφαλίσει μεγαλύτερο χώρο για
τον εαυτό του, για να κυριαρχήσει στον άλλο.

Πολλοί πιστεύουν ότι η προϋπόθεση αυτή δεν έχει πλέον καμία ελπίδα να
ικανοποιηθεί, γιατί οι ανθρώπινες σχέσεις σε επίπεδο στελεχών έχουν διαρραγεί.
Θα δείξει…

Άλλωστε, πρέπει να σημειωθεί ότι η προϋπόθεση αυτή δεν θα είναι παρά μόνο μία
από τις πολλές για να πετύχει το πείραμα. Στη συνέχεια, πρέπει να ληφθούν
σωστές αποφάσεις, να αποκτήσει ο νέος όμιλος εξωστρέφεια, να αποφύγει τη
γραφειοκρατία που απειλεί κάθε προσπάθεια αυτού του μεγέθους και ούτω καθεξής.
Δηλαδή, δεν είμαστε ακόμη παρά μόνο στην αρχή. Και αυτή δεν έγινε με τον
καλύτερο τρόπο.