ΓΝΩΜΗ Να δώσουμε ψυχή στον 21ο αιώνα

Οι ΗΠΑ και οι άλλοι. Σκίτσο του Νίκολα από τον «Ιντιπέντεντ»

Το κρίσιμο ερώτημα αυτού του καινούργιου αιώνα είναι: η εποχή της
αλληλεξάρτησης θα είναι άραγε κάτι καλό ή κάτι κακό για την ανθρωπότητα; Η
απάντηση εξαρτάται από τρεις παράγοντες. Τα πλούσια έθνη θα διανείμουν
τα οφέλη του σύγχρονου κόσμου και θα τον ανακουφίσουν από τα βάρη του;

Τα φτωχά έθνη θα πραγματοποιήσουν τις αλλαγές που είναι απαραίτητες για να
καταστεί δυνατή η πρόοδος;

Θα μπορέσουμε όλοι μας να αποκτήσουμε αρκετή αυτοσυνείδηση ώστε να καταλάβουμε
τα αμοιβαία καθήκοντα και τις αμοιβαίες υποχρεώσεις μας;

Δεν θα το καταφέρουμε, αν στους φτωχούς αυτού του κόσμου ηγούνται άνθρωποι
όπως ο Οσάμα Μπιν Λάντεν, που πιστεύουν ότι μπορούν να βρουν τη λύτρωσή τους
στην καταστροφή μας. Δεν θα τα καταφέρουμε ούτε αν στους πλούσιους ηγούνται
εκείνοι που τρέφουν έναν κοντόφθαλμο εγωισμό και διαιωνίζουν την αυταπάτη ότι
θα μπορούμε πάντα να διεκδικούμε για εμάς αυτό που αρνούμαστε στους άλλους. Θα
πρέπει όλοι μας να αλλάξουμε.

Κατά πρώτον, πρέπει να κερδίσουμε τη μάχη κατά της τρομοκρατίας. Δεν υπάρχει
ποτέ καμιά δικαιολογία για τον εσκεμμένο φόνο αθώων πολιτών για πολιτικούς,
θρησκευτικούς ή οικονομικούς λόγους. Έχει έπειτα θεμελιώδη σημασία να
καταλάβουμε ότι δεν μπορούμε να έχουμε ένα σύστημα παγκόσμιας αγοράς χωρίς να
έχουμε και μια παγκόσμια οικονομική πολιτική, μια παγκόσμια πολιτική για την
υγεία, μια παγκόσμια πολιτική για την εκπαίδευση, μια παγκόσμια πολιτική για
το περιβάλλον και μια παγκόσμια πολιτική για την ασφάλεια. Πράγματι, πρέπει να
διευρύνουμε περισσότερο τις προοπτικές εκείνων τους οποίους η πρόοδος έχει
παραμερίσει και να μειώσουμε έτσι το φυτώριο των εν δυνάμει τρομοκρατών,
αυξάνοντας ταυτόχρονα τον αριθμό των εν δυνάμει εταίρων μας. Για να
κατασκευάσει νέους εταίρους, ο πλούσιος κόσμος πρέπει να αποδεχθεί την
υποχρέωσή του να προσφέρει περισσότερες οικονομικές δυνατότητες και να
συμβάλει στη μείωση της φτώχειας.

Για να αρχίσουμε, πρέπει να αναθεωρήσουμε το παγκόσμιο χρέος. Πρέπει χωρίς
καθυστέρηση να δώσουμε τα 10 δισεκατομμύρια δολάρια που ζητεί ο γενικός
γραμματέας του ΟΗΕ Κόφι Άναν για να καταπολεμηθεί το AIDS. Πρέπει να
χρηματοδοτήσουμε την εκπαίδευση. Συγκριτικά με το κόστος που θα έχει η
καταπολέμηση μιας νέας γενιάς τρομοκρατών, η σχολική εκπαίδευση 100
εκατομμυρίων παιδιών σε όλο τον κόσμο δεν είναι δαπανηρό εγχείρημα.

Αν η αλληλεξάρτηση μέλλει να είναι ένα καλό μάλλον, παρά ένα κακό για τον 21ο
αιώνα, πρέπει να παραδεχθούμε ότι η κοινή κληρονομιά μας, εμάς των ανθρώπων,
είναι πιο σημαντική από τις διαφορές μας. Εδώ εντοπίζεται η μάχη για την ψυχή
του 21ου αιώνα. Και η ιστορία μας έχει δείξει πόσο δύσκολη να την αντιληφθούμε
είναι η έννοια αυτή.

Ο Bill Clinton είναι τέως πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών