Πρόσωπα Ηθοποιός ή δολοφόνος;

Είναι άραγε δολοφόνος ο πρωταγωνιστής του «Κανταχάρ»; Οι πράξεις του τότε
δεν μπορούν να καταδικαστούν στη βάση τωρινών πεποιθήσεων, τονίζει ο
σκηνοθέτης της ταινίας.

Χάσαν Ταντάι. Ο ηθοποιός του «Κανταχάρ» κατηγορείται ότι είναι Αμερικανός φυγάς

Τον Ιούνιο του 1980, ο 29χρονος Αμερικανός Ντέιβιντ Μπέλφιλντ, γιος μαύρου
πατέρα και λευκής μητέρας, σκότωσε τον πρώην Ιρανό διπλωμάτη και επικριτή του
Αγιατολάχ Χομεϊνί, Αλί Ακμπάρ Ταμπαταμπάι, στην Ουάσιγκτον. Ο Μπέλφιλντ, ο
οποίος είχε προσηλυτιστεί στο Ισλάμ δέκα χρόνια νωρίτερα και είχε πάρει το
όνομα Νταούντ Σαλαχουντίν, διέφυγε στον Καναδά κι από εκεί, αν πιστέψει κανείς
τις αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών, στην Τεχεράνη. Το 1995 είχε κάνει
στιγμιαία την εμφάνισή του στην Κωνσταντινούπολη, όπου ομολόγησε τη δολοφονία
του Ταμπαταμπάι σε εκπομπή του ABC.

Σύμφωνα με το περιοδικό «Τάιμ» και την εφημερίδα «Ουάσιγκτον Τάιμς», ο
Μπέλφιλντ επανεμφανίστηκε τώρα, 21 χρόνια μετά τον φόνο, ως Χάσαν Ταντάι και
πρωταγωνιστής της ταινίας «Κανταχάρ» του Ιρανού σκηνοθέτη Μοχσέν Μαχμαλμπάφ. Ο
εισαγγελέας Νταγκ Γκάνσλερ, που ασχολείται μέχρι σήμερα με τον φόνο του
Ταμπαταμπάι, δήλωσε πως δεν έχει αμφιβολία ότι «ο ηθοποιός είναι ο άνθρωπός
μας». Ο ίδιος ο Ταντάι, στη μοναδική συνέντευξη που έχει δώσει για την ταινία,
λέει πως «εξακολουθεί να προσπαθεί να καταλάβει» ποιος είναι. «Δεν είναι
σπάνιο φαινόμενο στους Αμερικανούς της γενιάς μου», προσθέτει.

Και ο Μαχμαλμπάφ προσέλαβε εν γνώσει του έναν δολοφόνο; Ήξερε πως ο ηθοποιός
του είχε σκοτώσει κάποιον, γράφει ο σκηνοθέτης στον «Γκάρντιαν», αλλά κανένα
δικαστήριο δεν έχει αποδείξει πως είναι δολοφόνος. Ο Ταμπαταμπάι, επισημαίνει,
ήταν εξέχον μέλος της μυστικής αστυνομίας του Σάχη, της Σαβάκ, και την εποχή
εκείνη «ολόκληρο το ιρανικό έθνος αναζητούσε μέλη της Σαβάκ για να τα
εξοντώσει ως υπεύθυνα για τη δυστυχία του, όπως οι Αμερικανοί κυνηγούν τώρα τα
μέλη της Αλ Κάιντα». «Καταγγέλλω κάθε μορφή βίας», τονίζει, «αλλά δεν μπορώ να
καταδικάσω τις πράξεις του τότε με βάση τις τωρινές πεποιθήσεις άλλων». Αν
ήξερε ότι ο Ταντάι ήταν δολοφόνος, προσθέτει ο Μαχμαλμπάφ, θα είχε κάνει
ταινία για τον φόνο που διέπραξε, «για να διερευνήσω γιατί στις πολιτισμένες
και πλούσιες ΗΠΑ, ένας μαύρος διαπράττει μια πολιτική δολοφονία και μετά
διαφεύγει σε μια χώρα σαν το Ιράν, που έχει τεταμένες σχέσεις με τις ΗΠΑ».
«Για μένα», τονίζει ο Ιρανός σκηνοθέτης, «η υπόθεση του Χάσαν Ταντάι είναι σαν
να δικαζόταν ο ένοπλος επαναστάτης Τσε Γκεβάρα από το δικαστήριο του ειρηνιστή
Μαχάτμα Γκάντι. Αλλά την εποχή εκείνη, και στα βάθη της κουλτούρας της
δυσαρέσκειας των μαύρων Αμερικανών στις Ηνωμένες Πολιτείες, ο Τσε Γκεβάρα ήταν
το μέτρο και όχι ο Γκάντι».