ΓΝΩΜΗ Χρειάζονται αγγελιαφόροι εκσυγχρονισμού

Ο Τζορτζ Μπους προειδοποίησε τους Αμερικανούς ότι ο πόλεμος κατά της
τρομοκρατίας θα είναι μακρύς. Πώς όμως θα ξέρουν ότι κερδήθηκε έστω και ο
πρώτος γύρος του; Απλό. Θα έχει κερδηθεί όταν ο Οσάμα Μπιν Λάντεν και οι
σύμμαχοί του θα έχουν σκοτωθεί και όταν οι ηγέτες τους αραβο-μουσουλμανικού
κόσμου θα έχουν σκοτώσει τις ιδέες του. Μέχρι σήμερα ωστόσο οι μόνοι ηγέτες
που έχουν επιτεθεί άμεσα στον Μπιν Λάντεν και στη στρεβλή άποψή του για το
Ισλάμ είναι ο πρόεδρος Μπους και ο Τόνι Μπλερ. Γιατί; Μία αιτία είναι πως οι
ηγέτες της Μέσης Ανατολής δεν συνηθίζουν να μιλούν ειλικρινά στον λαό τους,
ιδιαίτερα όσον αφορά τη θρησκεία. Ορισμένοι ηγέτες φοβούνται επίσης να
αμφισβητήσουν άμεσα τον Μπιν Λάντεν μήπως γίνουν στόχοι του. Αλλά ο
σημαντικότερος λόγος είναι ο εξής: ο Μπιν Λάντεν είναι ένα αυθεντικό πρόσωπο
που παράτησε τα πλούτη του στη Σαουδική Αραβία για να ζήσει σε μια σπηλιά και
να πολεμήσει τους Σοβιετικούς και τους Αμερικανούς. Για να αντισταθμίσει
κανείς το αυθεντικό του μήνυμα μίσους χρειάζεται έναν αυθεντικό αγγελιαφόρο
προόδου, ανεκτικότητας και εκσυγχρονισμού. Πολύ λίγα τέτοια μηνύματα και λίγοι
αγγελιαφόροι υπάρχουν σήμερα στον αραβο-μουσουλμανικό κόσμο. Κατ’ αρχάς, είναι
δύσκολο να αναπτύξει κανείς μια αυθεντική φωνή σε αυταρχικές κοινωνίες, όπου
ηγέτες της σκέψης ­ ιμάμηδες, ακαδημαϊκοί, πολιτικοί ή αρθρογράφοι ­ είτε
ανήκουν στο καθεστώς είτε φυλακίζονται από το καθεστώς. Η φυσική απάντηση στον
θρησκευτικό ολοκληρωτισμό του Μπιν Λάντεν είναι μια ιδεολογία που να έχει
επίσης τις ρίζες της στην ισλαμική παράδοση και στις ισλαμικές αξίες, αλλά να
είναι προοδευτική και να βλέπει προς τα εμπρός. Ουδείς Αραβο-μουσουλμάνος
ηγέτης έχει σήμερα προβάλει ένα τέτοιο όραμα. Αντιθέτως, ο Μπιν Λάντεν είναι
απλώς μια ακραία έκφραση της ίδιας αυστηρής θρησκευτικής ιδεολογίας την οποία
έχουν χρησιμοποιήσει πολλά από αυτά τα αραβικά καθεστώτα για να
νομιμοποιηθούν. Το Ισραήλ ήταν αυτό που εκτέλεσε τον ηγέτη των ναζί Άντολφ
Άιχμαν. Αλλά η σύγχρονη Γερμανία ήταν εκείνη που «εκτέλεσε» τον Ναζισμό,
συντάσσοντας ένα από τα πιο δημοκρατικά συντάγματα του κόσμου και εφαρμόζοντάς
το. Έτσι οι Γερμανοί μεταμόρφωσαν τη Γερμανία από μια καταστροφική σε μια
εποικοδομητική δύναμη για τους ίδιους, την Ευρώπη και τον κόσμο. Ο
Μπινλαντενισμός πρέπει να αντιμετωπισθεί με τον ίδιο τρόπο.