ΔΡΟΜΟΙ

Το ευρώ…

… είναι ίσως το πρώτο μεγάλο νόμισμα που δεν στηρίζεται στη στρατιωτική ισχύ
­ αν και πηγάζει από την ιστορική γαλλογερμανική αντιπαράθεση που αιματοκύλισε
για πολλούς αιώνες την Ευρώπη. Ό,τι ο Καρλομάγνος και οι επίγονοί του δεν
μπόρεσαν να καταφέρουν με τη βία, γίνεται πραγματικότητα και μάλιστα ειρηνικά.
Αντίθετα, το δολάριο στηρίχτηκε πάντα στη στρατιωτική ισχύ. Αυτό το έχουν
νιώσει στο πετσί τους οι χώρες που βρέθηκαν στη σφαίρα επιρροής του:
Ισημερινός, Ελ Σαλβαδόρ, Γουατεμάλα, «ξεπούλησαν» την κυριαρχία τους,
υιοθετώντας το δολάριο ως επίσημο νόμισμά τους. Άλλες χώρες συνδέουν τα
νομίσματά τους με την αξία του δολαρίου για να τιθασεύσουν τον πληθωρισμό.
Αυτό δεν πετυχαίνει πάντα ­ το έδειξε πριν από τρία χρόνια η κρίση της Ασίας,
το έδειξε και η περίπτωση της Αργεντινής, όπου βούλιαξε η οικονομία μαζί με
την κυβέρνηση.

Το μειονέκτημα…

… της «δολαριοποίησης» αυτών των χωρών είναι πως, όταν η αμερικανική
κεντρική τράπεζα χαράσσει τη νομισματική πολιτική της, δεν λαμβάνει υπόψη της
τις επιπτώσεις των αποφάσεών της στις ξένες χώρες που η οικονομία τους δεν
κινείται με τους ίδιους ρυθμούς που κινείται η αμερικανική. Γιατί να τις λάβει
υπόψη της, άλλωστε, σε ένα καθαρά αμερικανοκεντρικό διεθνές σύστημα; Στο
υπάρχον διεθνές σύστημα είναι αμφίβολο αν ο στρατηγός Ντε Γκωλ θα διατύπωνε
σήμερα την άποψη που είχε διατυπώσει κάποτε: «Ένα κράτος, ένας στρατός, ένα
νόμισμα». Γιατί, σε συνθήκες παγκοσμιοποίησης με αμερικανική κυριαρχία, τι
είναι προτιμότερο, ένα εθνικό νόμισμα υποταγμένο στο δολάριο ή ένα νόμισμα που
θα ανήκει στο ευρώ;

Σε μια μεγάλη…

… προσδοκία έχει στηριχτεί ολόκληρο το οικοδόμημα του ευρώ: πως το ενιαίο
νόμισμα θα επιτρέψει στην Ευρώπη να γίνει μια ανταγωνιστική παγκόσμια δύναμη.
Αν αυτό σημαίνει πως το ευρώ θα ενισχύσει την προάσπιση του ευρωπαϊκού
κοινωνικού μοντέλου, τότε έχει κανείς κάθε λόγο για να το υποστηρίξει. Αν όμως
η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα βλέπει το ευρώ σαν ένα «λιπαντικό» που θα κάνει
την ευρωπαϊκή οικονομία να κυλήσει πάνω στις ράγες του αγγλοσαξονικού
νεοφιλελεύθερου μοντέλου, οι εργαζόμενοι που θα βρεθούν αύριο στον δρόμο δεν
έχουν κανένα λόγο για να χειροκροτούν. Δεν θέλουμε να θρηνήσουμε θύματα σαν
και αυτά που θρηνεί η Αμερική, όπου το 2001 χάθηκαν περισσότερες από 1,8
εκατομμύρια θέσεις εργασίας. Η λεγόμενη «ευελιξία» της αγοράς εργασίας
υπόσχεται ανάκαμψη της οικονομίας, αλλά έχει κοινωνικό κόστος που ­ ευτυχώς ­
για τους Ευρωπαίους θεωρείται ακόμη αδιανόητο.

Η ένταξη…

… στο ευρώ κανείς δεν μπορεί να πει πως δεν έχει πλεονεκτήματα ή δεν έχει
κινδύνους. Όμως, η μεγαλύτερη δοκιμασία που έχει μπροστά της η Ευρώπη του ευρώ
­ ιδιαίτερα μετά τα γεγονότα της 11ης Σεπτεμβρίου, που μας υπενθύμισαν τραγικά
την πραγματικότητα δύο άνισων κόσμων ­ είναι να αποδείξει πως μπορεί να
προτείνει ένα εναλλακτικό μοντέλο που θα προσφέρει διεθνή οικονομική,
κοινωνική και πολιτική σταθερότητα.