ΓΝΩΜΗ Ευρώ: Προπαγάνδα και υπαρκτή πραγματικότητα

Η κυκλοφορία του ευρώ αποτελεί, κατά την κυρίαρχη άποψη, βήμα προς την
ευρωπαϊκή ολοκλήρωση. Κατά τον κ. Σρέντερ, π.χ., το νέο νόμισμα αποτελεί
ένδειξη ότι το όνειρο εκατοντάδων ετών για μια ενωμένη Ευρώπη τείνει να γίνει
πραγματικότητα.

Ευρώπη: Ενιαίος γεωγραφικός χώρος, πεδίο πολέμων από τη ρωμαϊκή εποχή. Ποιος
δεν θα ήθελε την υπέρβαση των εθνικισμών και τη δημιουργία μιας ενιαίας
Ευρώπης; Είναι τυχαίο ότι ουμανιστές, ο Βίκτωρ Ουγκώ, οι κλασικοί τού
Μαρξισμού, ποιητές και φιλόσοφοι, οραματίστηκαν αυτό το μέλλον; Ποιος όμως
εισηγήθηκε την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση; Ο πλέον οξυδερκής εκπρόσωπος του αγγλικού
ιμπεριαλισμού: ο Ουίνστον Τσώρτσιλ. Η σύμπτωση είναι τυχαία;

Η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση είναι, πρωτίστως, μια διαδικασία οικονομικής
ενοποίησης: Ευρωπαϊκή Κοινότητα Άνθρακα και Χάλυβα (1952). Ευρωπαϊκή Κοινότητα
Ατομικής Ενέργειας (1958). Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα (1958). ΕΟΚ: η
επιλογή του τίτλου είναι ενδεικτική και η μετάλλαξη σε Ευρωπαϊκή Ένωση δεν
μεταβάλλει την ουσία του εγχειρήματος.

Η ευρωπαϊκή ενοποίηση είναι επιλογή των κυρίαρχων τάξεων των χωρών της
Ευρώπης. Η δημιουργία ενιαίου οικονομικού χώρου θα ενίσχυε τη θέση του
ευρωπαϊκού κεφαλαίου απέναντι στις δύο άλλες μητροπόλεις του καπιταλισμού (τις
ΗΠΑ και την Ιαπωνία). Ειδικά το ευρώ, παρά τη μειονεκτική θέση του (το 90% των
συναλλαγών γίνεται ακόμη με δολάρια), φιλοδοξεί να ανταγωνισθεί το δολάριο.
Αλλά το καθοριστικό δεν είναι το νόμισμα. Είναι η δυναμική του ευρωπαϊκού
καπιταλισμού, στον σημερινό κόσμο των ανελέητων ανταγωνισμών. Επίσης, με την
επέκταση προς Ανατολάς (10 υποψήφιες χώρες) το ευρωπαϊκό κεφάλαιο θα
εκμεταλλευθεί προνομιακά αυτές τις χώρες, προλαμβάνοντας τη βουλιμία των ΗΠΑ.

Η ενοποίηση, συνεπώς, υπηρετεί πρωτίστως τα συμφέροντα του ευρωπαϊκού
πολυεθνικού κεφαλαίου. Έτσι, τα κριτήρια του Μάαστριχτ (μείωση του δημόσιου
χρέους στο 60% του ΑΕΠ, χαμηλά επιτόκια, χαμηλός πληθωρισμός) είχαν ως
συνέπεια μια πολύχρονη πολιτική σκληρής λιτότητας, μια σκληρή δημοσιονομική
πειθαρχία, την οποίαν δοκίμασαν και δοκιμάζουν και οι Έλληνες εργαζόμενοι. Τα
δύο μεγάλα κόμματα πανηγυρίζουν για την είσοδο της χώρας μας στην ΟΝΕ, «στο
κέντρο του διεθνούς οικονομικού συστήματος». Όμως ήδη δοκιμάσαμε τις συνέπειες
του Μάαστριχτ. Και με την είσοδο στην ΟΝΕ η χώρα μας, όπως και οι υπόλοιπες,
δεν θα διαμορφώνει πλέον αυτόνομα τη νομισματική της πολιτική. Έχουμε ήδη
απεμπολήσει ένα βασικό μέσον οικονομικής πολιτικής, εφόσον τη νομισματική
πολιτική θα τη διαμορφώνει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.

Με την είσοδο στην ΟΝΕ και με το ενιαίο νόμισμα, ισχυρίζονται οι
προπαγανδιστές, θα αναβαθμισθεί ο ρόλος της Ελλάδας, θα εισέλθουμε σε μία
περίοδο σταθερότητας, θα προστατευθούν τα χαμηλά εισοδήματα κ.λπ. Αλλά με τα
κριτήρια του Μάαστριχτ το δημόσιο χρέος πρέπει να αντιστοιχεί στο 60% του ΑΕΠ.
Το δικό μας βρίσκεται κοντά στο 100%. Γενικότερα, θα έχουμε μία πραγματική
σύγκλιση με τις υπόλοιπες χώρες της Ε.Ε. ή μία απόκλιση; Το κατά κεφαλήν
εθνικό εισόδημα της χώρας μας είναι 12.000 δολάρια, ενώ το μέσο των χωρών της
Ευρώπης είναι 20.000. Η αγοραστική δύναμη του Έλληνα είναι το 69% του μέσου
όρου της ευρωζώνης. Χρειαζόμαστε ­ μας λένε ­ δέκα χρόνια ταχύρρυθμης
οικονομικής ανάπτυξης για να προσεγγίσουμε τους «εταίρους» μας. Λοιπόν: νέα
αέναη λιτότητα χάριν της «Ευρωπαϊκής Ιδέας». Και ας μη μιλήσουμε για την
αύξηση του κόστους ζωής που θα υπάρξει με τις «στρογγυλοποιήσεις» των τιμών με
το νέο νόμισμα, καθώς και με το πλήθος των νόμιμων και παράνομων
αναπροσαρμογών.

Ο κ. Π. Δράκος αισιοδοξεί ότι το ευρώ θα δώσει ώθηση στις αναδιαρθρώσεις, στη
χρήση νέων τεχνολογιών, σε διεθνείς συνεργασίες. Σωστό! Η «ευρωπαϊκή
ολοκλήρωση» είναι μέρος, στιγμή, της τάσης διεθνοποίησης του καπιταλισμού, η
οποία γίνεται μέσα από έναν σκληρό πόλεμο ανταγωνισμών, συγχωνεύσεων,
αναδιαρθρώσεων εις βάρος της εργατικής τάξης (ανεργία, αβεβαιότητα κ.λπ.) και,
συνολικά, της διατήρησης ενός βιώσιμου μεταβολισμού ανάμεσα στον άνθρωπο και
στη φύση. Οι ιδεολόγοι μιλούν για «δημοκρατικό έλλειμμα» της Ε.Ε. Η
υποβάθμιση, ακόμη και η κατάργηση δημοκρατικών θεσμών και δικαιωμάτων, είναι
νομοτελειακή στη φάση του ιμπεριαλισμού των πολυεθνικών. Η Ευρώπη του Σένγκεν,
του Τρομονόμου, της Ευρωαστυνομίας, του Εντάλματος Σύλληψης και Έκδοσης, του
Ευρωστρατού, η Ευρώπη που ακολουθεί τις ΗΠΑ στην εγκληματική πορεία τους,
τείνει να απαρνηθεί ό,τι θετικό δημιούργησαν οι λαοί αυτής της ηπείρου. Δεν
χαιρόμαστε που θα γίνουμε «Ευρωπαίοι Πολίτες»! Είμαστε εναντίον της Ενωμένης
Ευρώπης των πολυεθνικών και της καταπάτησης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, όχι
από τις θέσεις ενός παρωχημένου εθνοκεντρισμού, αλλά με αφετηρία την προοπτική
μιας πραγματικής συναδέλφωσης και συνεργασίας των λαών της ηπείρου μας.

Ο Ευτύχης Μπιτσάκης είναι ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων.