ΔΡΟΜΟΙ

Το 2002…

… βρίσκει τον κόσμο σε μια κατάσταση που δεν έχει προηγούμενο στην ιστορία.
Μία και μόνο χώρα, η Αμερική, διαθέτει αξεπέραστη στρατιωτική και οικονομική
ισχύ και μπορεί να επιβάλει παντού τη θέλησή της, μπορεί να καταστρέψει τις
στρατιωτικές δυνάμεις οποιασδήποτε άλλης χώρας και να τη συντρίψει οικονομικά
και κοινωνικά. Πολλοί Αμερικανοί και ακόμη πιο πολλοί ξένοι φίλοι τους
πιστεύουν πως η Αμερική είναι η σύγχρονη εκδοχή μιας παγκόσμιας αυτοκρατορίας
– μιας καλοπροαίρετης αυτοκρατορίας, στην οποία όλοι αυτοί αισθάνονται
εθελοντές.

Ο δυτικός…

… πολιτισμός πάντα επηρεαζόταν από την ιδέα μιας παγκόσμιας αυτοκρατορίας –
μιας επίγειας αντανάκλασης της επουράνιας αυτοκρατορίας του Θεού. Οι
περισσότεροι άλλοι πολιτισμοί δεν είχαν τέτοια φιλοδοξία. Η δυτική αίσθηση
υπεροχής ξεκίνησε από τον ουρανό, όταν Εβραίοι και χριστιανοί πίστευαν πως
κατείχαν την αποκλειστική αλήθεια, και κατέβηκε στη γη με τον Διαφωτισμό. Η
Δύση επέβαλε γενική ισχύ στις πεποιθήσεις της για τα ανθρώπινα δικαιώματα και
τις ατομικές ελευθερίες και στην επιδίωξη της ευημερίας. Για πολλούς, τα
τελευταία χρόνια, ο εξαμερικανισμός της παγκόσμιας λαϊκής κουλτούρας
προοιωνίζεται τον εξαμερικανισμό των παγκόσμιων πολιτικών και οικονομικών
αξιών. Οι Αμερικανοί πάντα πίστευαν πως η αμερικανική κοινωνία αντιπροσωπεύει
ό,τι το καλύτερο. Εξ αυτού πηγάζει η εσφαλμένη εντύπωση, όπως παρατηρεί ο
αρθρογράφος Ουίλιαμ Πφαφ στην «Χέραλντ Τρίμπιουν», πως όλοι οι άλλοι μισούν
την Αμερική επειδή τη ζηλεύουν.

Η Αμερική…

… αν υποθέσουμε πως ήταν κάποτε μια καλοπροαίρετη και «καλοήθης» δύναμη,
σήμερα έχει αλλάξει πολύ. Το πώς κυβερνάται καθορίζεται αποκλειστικά από το
χρήμα, υποστηρίζει ο Πφαφ. Ακόμη και το Ανώτατο Δικαστήριο αποφάσισε πως τα
χρήματα που ξοδεύουν διάφορα ιδιωτικά και εμπορικά συμφέροντα για την εκλογή
της ηγεσίας της χώρας αποτελούν μια μορφή συνταγματικής κατοχύρωσης της
ελευθερίας. Όμως, αυτό μετατρέπει σε πλουτοκρατικό το αντιπροσωπευτικό σύστημα
της χώρας.

Το θεμελιώδες…

… ερώτημα των προσεχών δεκαετιών θα είναι αναπόφευκτα πώς θα χρησιμοποιήσει
η Αμερική την ισχύ της. Μια αυτοκρατορία δεν μπορεί να επικρατήσει μόνο με την
επιβολή. Οι επιτυχημένες αυτοκρατορίες του παρελθόντος διαμόρφωσαν την ιστορία
με την πολιτιστική τους ισχύ. Οι δυτικές αυτοκρατορίες διέθεταν μόνο ένα
κλάσμα της σημερινής αμερικανικής στρατιωτικής και οικονομικής ισχύος. Και
όμως, οι πρώην κτήσεις τους είναι ό,τι είναι σήμερα εξαιτίας της δυτικής
πολιτιστικής επίδρασης: οι ιμπεριαλιστές εκδιώχθηκαν με τη βία από τις
αποικίες τους, εν ονόματι των δυτικών αξιών για τα ανθρώπινα δικαιώματα και
την εθνική ανεξαρτησία. Άραγε ποιο θα είναι από εδώ και πέρα το πρόσωπο της
νέας παγκόσμιας τάξης; Θα εκφράζει αποκλειστικά την αμερικανική ισχύ όπως
τώρα; Μέχρι σήμερα, διαπιστώνει ο Πφαφ, η Αμερική δεν δείχνει να διαθέτει τον
απαραίτητο πνευματικό και πολιτιστικό δυναμισμό που θα μπορούσε να προσελκύσει
οικειοθελώς τον υπόλοιπο κόσμο στις αξίες της.