Διαστάσεις Όλα ήταν όμορφα

Ο Κουρτ Βόνεγκατ ξέρει από θάνατο. Αιχμάλωτος πολέμου στη Δρέσδη το 1945, είχε
υποχρεωθεί να ξεθάβει πτώματα από τα ερείπια. Την τρομακτική αυτή εμπειρία την
περιέγραψε 24 χρόνια αργότερα στο περίφημο «Σφαγείο Νο πέντε». Έκτοτε δεν
έπαψε να ασχολείται με τον θάνατο. «Είναι κάτι τόσο τρομερά, τρομερά
ενδιαφέρον», λέει στον δημοσιογράφο Τζακ Κεμπ. «Υπάρχουν δύο πράγματα από τα
οποία δεν μπορείς να ξεκολλήσεις τα μάτια σου: άνθρωποι που κάνουν έρωτα και
άνθρωποι που σκοτώνονται». Μια φοιτήτριά του στο Πανεπιστήμιο παραπονιόταν ότι
δεν είχε δει ποτέ πεθαμένο. Πρέπει να κάνεις υπομονή, της είπε. Όλα θα γίνουν.

Στο τελευταίο του βιβλίο, το «Ο Θεός να σε ευλογεί, Δόκτωρ Κεβορκιάν», ο
Βόνεγκατ ταξιδεύει στον Παράδεισο και παίρνει συνεντεύξεις από τα πνεύματα που
συναντά στα 100 μέτρα που χωρίζουν τη γαλάζια σήραγγα από τις Μαργαριταρένιες
Πύλες. Τον σκέπτεται συχνά τον Παράδεισο. Κι όταν φτάσει εκεί για να
εγκατασταθεί, με τις βαλίτσες του, με τα βιβλία του και με τις αναμνήσεις του,
θα ήθελε να του δώσουν την ευκαιρία να διαλέξει την ηλικία που ήταν πιο
ευτυχισμένος στη Γη. Τα 44, θα πει. «Όταν είσαι 44 ετών», λέει στον
δημοσιογράφο Κρίστοφερ Κεμπ, «ο κόσμος αρχίζει επιτέλους να σε παίρνει στα
σοβαρά». Έχει σκεφτεί κι έναν καλό επιτάφιο, τον έχει γράψει σε μερικά βιβλία
του: «Όλα ήταν όμορφα, τίποτα δεν πόνεσε».

Ύστερα από τόση ζύμωση με τον θάνατο, θα έλεγε κανείς ότι οι επιθέσεις της
11ης Σεπτεμβρίου δεν τον εντυπωσίασαν ιδιαίτερα. Στο κάτω-κάτω, στη Δρέσδη
σκοτώθηκαν 135.000 άνθρωποι, ενώ στους Δίδυμους Πύργους λιγότεροι από 3.000.
«Όχι, ήταν διαβολικές αυτές οι επιθέσεις. Ο κόσμος στην Ινδιανάπολη, στη
Μινεάπολη και στο Λος Άντζελες ακόμη παραπατάει». Είναι και η τηλεόραση, που
διογκώνει τα πράγματα και μας υποχρεώνει να σκεπτόμαστε ένα πράγμα κάθε φορά.
Να, για παράδειγμα, την ώρα που όλοι μιλούν για την 11η Σεπτεμβρίου και το
Αφγανιστάν, στο Κονγκρέσο ψηφίζουν διάφορους νόμους που σκοτώνουν το
περιβάλλον. Όσο για τις πολεμικές επιχειρήσεις στο Αφγανιστάν, ουδεμία
έκπληξη: «Η αμερικανική εξωτερική πολιτική στηριζόταν για χρόνια σε
τηλεκατευθυνόμενους καμικάζι».

Στην αυγή του 21ου αιώνα, ο Κουρτ Βόνεγκατ αισθάνεται όπως αισθανόταν στο
τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου: έχει κάνει αυτά που έπρεπε να κάνει, καιρός
να γυρίσει σπίτι. Το πρόβλημα είναι πως δεν ξέρει πού είναι το σπίτι. Ίσως να
είναι στην Ινδιανάπολη, τον τόπο όπου γεννήθηκε πριν από 79 χρόνια, εκεί που
είχε έναν αδελφό, μια αδελφή, μια μάνα κι έναν πατέρα. Ανάμεσά τους θα ήθελε
να πεθάνει, αλλά δεν γίνεται, δεν είναι κανείς τους ζωντανός. Οπότε βολεύεται
και με μια θεαματική συντριβή του αεροπλάνου του στο Κιλιμάντζαρο. Όχι, δεν
πήρε την ιδέα από τον Μπιν Λάντεν, την είχε σκεφτεί νωρίτερα.