Πακέτο «δύο σε ένα» και στην… εκπαίδευση

Ένα προϊόν που έως τώρα το είχαμε συνηθίσει σε εμπορεύματα, το… «πακέτο
δύο σε ένα», κάνει εντυπωσιακή εμφάνιση από πέρυσι και στη Μέση Εκπαίδευση:
ιδιωτικό σχολείο και φροντιστήριο μαζί!

Πρόκειται για μια νέα τάση που τείνει να πάρει μεγάλες διαστάσεις ειδικά στις
πλουσιότερες πόλεις της περιφέρειας, καθώς η Αθήνα είναι σχεδόν κορεσμένη από
ιδιωτικά σχολεία. Αρχής γενομένης από τις καταλήψεις στα Δημόσια Λύκεια του
’98-’99 και με αποκορύφωση τη φετινή και την επόμενη σχολική χρονιά, πολλά
«διάσημα» φροντιστήρια μετεξελίχθηκαν είτε σχεδιάζουν να μετεξελιχθούν σε
ιδιωτικά σχολεία.

Οι ιδιοκτήτες τους ­ συνήθως συμπράττουν πολλοί φροντιστές μαζί ­ κάνουν
επενδύσεις πολλών δισ. δραχμών για νέα κτίρια και υποδομές, εκμεταλλευόμενοι
αρχικά την αναταραχή στη δημόσια εκπαίδευση, κατόπιν το «όνομα» που έφτιαξαν
ως φροντιστές στις τοπικές κοινωνίες και τελικά πιεζόμενοι από τη μείωση που
παρατηρήθηκε τα τελευταία χρόνια στην πελατεία των φροντιστηρίων. Κυρίως όμως,
παρέχουν ένα «πακέτο» μεικτών υπηρεσιών πολυτελούς ιδιωτικού σχολείου και
φροντιστηρίου σε μία τιμή.

Τα δίδακτρα

Τα δίδακτρα που λαμβάνουν αυτά τα νέα ιδιωτικά σχολεία από τους μαθητές τους
και που για το Λύκειο ξεκινούν από 1,5 και φθάνουν το 1,8 ­ και περισσότερο ­
εκατ. δραχμές, αφορούν τόσο τις σχολικές εκπαιδευτικές υπηρεσίες όσο και τις
«φροντιστηριακές», δηλαδή την ενισχυτική διδασκαλία. Την οποία μάλιστα κάνουν
πρώην φροντιστές που έγιναν καθηγητές των ιδιωτικών, οι οποίοι εκ των
πραγμάτων έχουν το τεκμήριο ότι γνωρίζουν καλά τα φροντιστηριακά μαθήματα.

Έτσι οι γονείς εκεί που πλήρωναν σχεδόν τα μισά χρήματα μόνο για φροντιστήρια
των παιδιών τους, τώρα πληρώνουν λιγότερα από τα διπλά προκειμένου να έχουν το
κεφάλι τους ήσυχο από οποιαδήποτε αναταραχή στη δημόσια εκπαίδευση. Το ίδιο
βέβαια θα συνέβαινε πλέον και σε ένα τυπικό ιδιωτικό σχολείο, αλλά φαίνεται
πως η ψυχολογία είναι διαφορετική όταν ο γονιός βλέπει έναν εγνωσμένου κύρους
φροντιστή να ανοίγει σχολείο.

Ήδη, σύμφωνα με συνδυασμό στοιχείων που πήραν «ΤΑ ΝΕΑ» τόσο από την Ομοσπονδία
Ιδιωτικών Εκπαιδευτικών Λειτουργών Ελλάδας (ΟΙΕΛΕ) όσο και από την Ομοσπονδία
Εκπαιδευτικών-Φροντιστών Ελλάδας (ΟΕΦΕ) τουλάχιστον 11 ολοκαίνουργια ιδιωτικά
σχολεία λειτουργούν από πρώην φροντιστές στη χώρα, εκ των οποίων ένα μόνο
βρίσκεται στην Αθήνα και τα υπόλοιπα στην περιφέρεια. Και για τον επόμενο
χρόνο έχουν ήδη δοθεί άδειες λειτουργίας σε άλλους 17 φροντιστές είτε ομάδες
φροντιστών, που σκοπεύουν να ανοίξουν ιδιωτικά σχολεία από τα Φάρσαλα και τη
Βέροια μέχρι τη Ρόδο και την Κέρκυρα!

Μάλιστα, μόλις χθες, λέει στα «ΝΕΑ» ο γραμματέας της ΟΕΦΕ κ. Γ. Τσαρπαλής, ο
ίδιος μαζί με την πρόεδρο της Ομοσπονδίας κ. Έφη Παπαδέα και άλλους
εκπροσώπους του χώρου τους, συναντήθηκαν στην Τρίπολη Αρκαδίας με φροντιστές
από όλη την Πελοπόννησο προκειμένου να συζητήσουν ανάμεσα σε άλλα θέματα και
την προοπτική να ανοίξουν ιδιωτικά σχολεία. Τα φροντιστήρια αναζητούν τρόπο να
αντιμετωπίσουν τη μειωμένη (σε σχέση με τα προ μεταρρύθμισης δεδομένα)
πελατεία τους, για την οποία ευθύνεται όχι μόνον η ενισχυτική διδασκαλία, αλλά
και η συνολική μείωση του σχολικού πληθυσμού. Ένα πρώτο βήμα ήταν ότι πολλά
φροντιστήρια έχουν εξελιχθεί ήδη σήμερα σε κέντρα εκπαίδευσης στην
πληροφορική. Ένα αλλο βήμα, η είσοδος των φροντιστών στα ιδιωτικά σχολεία.

Διέξοδος

«Η Ομοσπονδία των φροντιστών πράγματι θέλει να μπει στον χώρο της ιδιωτικής
εκπαίδευσης, καθώς αυτό είναι και μια εξαιρετική διέξοδος για τους χιλιάδες
καθηγητές που απασχολούμε», λέει ο κ. Τσαρπαλής. «Μάλιστα θέλουμε να δώσουμε
και κοινωνικό χαρακτήρα στις κινήσεις μας, γι’ αυτό μελετάμε να ανοίξουμε
ιδιωτικά σχολεία σε περιοχές όπου δεν υπάρχουν, όπως η Δυτική Μακεδονία και η
Θράκη. Πάντως, επειδή απαιτούνται πάρα πολλά χρήματα για τέτοιες επενδύσεις,
οι κινήσεις μας θα είναι προσεκτικές και μακροπρόθεσμες. Πριν από έναν μήνα
κάναμε επαφές με δύο μεγάλες εταιρείες για να εξετάσουμε πιθανή χρηματοδότηση
και οικονομοτεχνικές μελέτες. Πάντως, πρέπει να επισημάνουμε πως η τάση αυτή,
που ξεκίνησε με τις καταλήψεις των δημοσίων σχολείων, δεν δείχνει ότι μπορεί
να έχει ιδιαίτερα ευρεία έκταση και πολλά τέτοια σχολεία που μετεξελίχθηκαν
από φροντιστήρια, ήδη δεν πηγαίνουν καλά. Πρέπει λοιπόν κανείς να είναι πολύ
προσεκτικός».

Μαθήματα

Τη νέα αυτή τάση έχει επισημάνει και ο πρόεδρος των ιδιωτικών εκπαιδευτικών κ.
Μιχ. Κουρουτός: «Οι περισσότεροι φροντιστές που ανοίχτηκαν στον χώρο της
ιδιωτικής εκπαίδευσης, κάνουν μεγάλες επενδύσεις. Κατά μέσον όρο χρειάζονται
πάνω από 2 δισ. για ένα νέο σχολείο και φτιάχνουν συγκροτήματα προδιαγραφών,
με γήπεδα, κολυμβητήρια, θέατρα, κ.λπ. Συνεπώς, επενδύουν πολλά χρήματα,
ποντάροντας στο ότι θα προσελκύσουν κόσμο επειδή παρέχουν σχολικά και
φροντιστηριακά μαθήματα. Το τελευταίο διάστημα ο ιδιωτικός τομέας στη Μέση
Εκπαίδευση γιγαντώθηκε και ο χάρτης αλλάζει καίρια. Τα σχολεία αυτά συνήθως
αναπτύσσονται εκεί όπου υπάρχει έλλειμμα στη δημόσια εκπαίδευση και ταυτόχρονα
οικονομική ευχέρεια. Έτσι βλέπουμε ότι στη Θεσσαλία, λ.χ., έγιναν ήδη ή
ετοιμάζονται αρκετά νέα ιδιωτικά σχολεία. Και παράλληλα, επειδή εντείνεται ο
ανταγωνισμός, ορισμένα μικρομεσαία σχολεία θα έχουν δύσκολο μέλλον. Η αγωνία
και το ενδιαφέρον γι’ αυτές τις εξελίξεις αγγίζει φυσικά τους ιδιωτικούς
εκπαιδευτικούς, το καθεστώς εργασίας των οποίων σήμερα περισσότερο από ποτέ
πρέπει να διασφαλιστεί και οι αυθαιρεσίες ορισμένων ιδιωτικών σχολείων εις
βάρος τους να σταματήσουν».

Έτσι λοιπόν το τοπίο στην ιδιωτική εκπαίδευση αλλάζει χρόνο με τον χρόνο. Και
θα έχει ενδιαφέρον τα επόμενα χρόνια να δει κανείς πόσα από αυτά τα νέα
σχολεία τελικά θα ανοίξουν πράγματι, κατά πόσο θα ευδοκιμήσουν τα υπάρχοντα
και, κυρίως, πόσους μαθητές θα απορροφήσουν στο μέλλον από τη δημόσια εκπαίδευση…

Όλα άλλαξαν μετά τη μεταρρύθμιση

Τη λογική της παροχής «πακέτου» εκπαιδευτικών υπηρεσιών από αυτήν τη νέα
κατηγορία επιχειρηματιών, επισημαίνει και ο πρόεδρος του Συνδέσμου Ιδρυτών
Ιδιωτικών Σχολείων κ. Αθ. Ζαχόπουλος.

Επιπλέον όμως, επισημαίνει ότι σε ορισμένες περιπτώσεις η φροντιστηριακή
λογική των ιδιοκτητών έχει αντανάκλαση στο νέο σχολείο, κάτι που δεν είναι
σωστό: «Πράγματι, υπάρχει αυτή η τάση που ξεκίνησε εξαιτίας της μείωσης της
πελατείας των φροντιστηρίων μετά τη μεταρρύθμιση και πολλοί φροντιστές
παρέχουν ενα “πακέτο” πρωινού σχολείου και απογευματινού “φροντιστηρίου” μαζί.
Όμως αρκετοί είναι αυτοί που το κάνουν με περιορισμένα μέσα, καθώς ο νόμος
τούς δίνει τη δυνατότητα να μην ανοίξουν ολόκληρο σχολείο, αλλά μόνο μια-δυο
τάξεις Λυκείου. Τέτοιες περιπτώσεις δεν βλέπω να ευδοκιμούν για πολύ. Επίσης
πρέπει να προσεχθεί από τους γονείς το γεγονός ότι τα φροντιστήρια κατά
παράδοση δίνουν βάση μόνο στα πανελλαδικά εξεταζόμενα μαθήματα και όχι στα
ενδοσχολικά, επειδή αυτά μετράνε για τις εξετάσεις. Όμως το σχολείο είναι άλλο
πράγμα και δεν πρέπει το μάθημα να εξαντλείται σε αυτά».

Από καθηγητές του Δημοσίου έφθασαν σε επένδυση 3,5 δισ.

Ιδιωτικό σχολείο. Το κτιριακό συγκρότημα του νέου ιδιωτικού σχολείου της Λάρισας – εδώ φαίνεται τμήμα των συνολικών εγκαταστάσεων, που κόστισε 3,5 δισ. στους ιδιοκτήτες του. Το Γυμνάσιο – Λύκειο άνοιξε πέρυσι

Ο κ. Νίκος Μπακογιάννης ήταν επί 13 χρόνια καθηγητής σε δημόσιο σχολείο στη
Λάρισα. Σχεδόν τρία χρόνια πριν από την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση, ήταν ίσως ο
πρώτος που αισθάνθηκε τους “κραδασμούς” που θα επακολουθούσαν. Το 1995
παραιτήθηκε από το Δημόσιο. Συνεταιρίστηκε με τον συνάδελφό του κ. Κ Ντόλκο
και μαζί άνοιξαν τα πολυφροντιστήρια Ντόλκου-Μπακογιάννη, που αμέσως απέδωσαν
τα αναμενόμενα.

“Εμείς από τότε είχαμε σκοπό να επεκταθούμε. Πριν ακόμα ανοίξουμε το
φροντιστήριο, στόχος μας ήταν να δημιουργήσουμε μια μεγάλη ιδιωτική
εκπαιδευτική μονάδα. Ήταν ήδη ειλημμένη απόφαση και το φροντιστήριο ήταν απλά
το ενδιάμεσο στάδιο, που μας βοήθησε στην υλικοτεχνική υποδομή για το ιδιωτικό
σχολείο”, λέει σήμερα στα “ΝΕΑ”, που δεν είναι πλέον ιδιοκτήτης φροντιστηρίου.

Δεν έχει πλέον φροντιστήριο, γιατί το 1998 οι κ.κ. Μπακογιάννης και Ντόλκος
άνοιξαν έναν παιδικό σταθμό και την επόμενη χρονιά πρόσθεσαν Νηπιαγωγείο και
Δημοτικό στο δυναμικό τους. Και πέρυσι έκαναν το μεγαλύτερο βήμα: Έκλεισαν το
αποδοτικό φροντιστήριο και στη θέση του άνοιξαν ένα υπερσύγχρονο και
ολοκαίνουργιο ιδιωτικό Γυμνάσιο και Λύκειο. Το κτιριακό συγκρότημα σήμερα
εκτείνεται σε κτίρια 12.000 τετραγωνικών μέτρων.

“Κάναμε συνολική επένδυση ύψους 3,5 δισεκατομμυρίων δραχμών και ήδη δεν
χρωστάμε σε κανέναν!”, λέει ο κ. Μπακογιάννης.

“Τα βήματά μας ήταν πολύ προσεκτικά γιατί θέλαμε να κάνουμε πραγματικά μεγάλη
επένδυση και μας ενδιέφερε το μέλλον. Έχοντας και οι δυο την εκπαιδευτική
εμπειρία, πήραμε τις ληξιαρχικές πράξεις γεννήσεων σε βάθος μιας δεκαετίας και
διερευνήσαμε τον πιθανό μαθητικό πληθυσμό της πόλης μας προτού πάρουμε τις
αποφάσεις. Είδαμε ότι υπήρχε περιθώριο κι ότι πριν από εμάς, ένα ποσοστό
σχεδόν 10% των ντόπιων μαθητών Λυκείου πήγαινε στα άλλα δυο ιδιωτικά σχολεία
της περιοχής. Μόλις ανοίξαμε το δικό μας ιδιωτικό Λύκειο, πήραμε το 13% των
μαθητών Λυκείου της Λάρισας! Πείσαμε τον κόσμο, που μας ήξερε και από το
φροντιστήριο, αλλά κι εμένα από το Δημόσιο, γιατί και τα κτίρια είναι
ολοκαίνουργια και οι καθηγητές μας εγνωσμένου κύρους. Η επένδυση πηγαίνει πολύ
καλά και ήδη πλησιάζουμε τους 1.000 μαθητές σε όλες τις βαθμίδες”.

Τι ήταν αυτό που συνέβαλε στην επιτυχία;

“Μα βέβαια η καλή μας φήμη και το γεγονός ότι ο στόχος για το ιδιωτικό σχολείο
προϋπήρχε. Γιατί πιστεύω ότι όσοι ιδιοκτήτες φροντιστηρίων αποφασίζουν σήμερα
να κλείσουν τα φροντιστήρια επηρεασμένοι από την μετα-αρσένεια εποχή και να τα
μεταβάλουν σε σχολεία στηριζόμενοι μόνο και μόνο στους μαθητές τους, θα έχουν
ημερομηνία λήξης. Δεν ευδοκιμούν εύκολα προσπάθειες που χρειάζονται κεφάλαια
ύψους δισ. δραχμών αν δεν είσαι αποφασισμένος να προσφέρεις πραγματικά καλή
εκπαίδευση”.

Τι πληρώνουν οι μαθητές της Λάρισας στο νέο ιδιωτικό σχολείο; Τα δίδακτρα
ξεκινούν από 1 εκατ. δραχμές για το Δημοτικό και φτάνουν το 1,6 εκατ. δραχμές
στη Β’ και Γ’ Λυκείου. Στο ποσό αυτό όμως συμπεριλαμβάνονται τα
“φροντιστηριακά” μαθήματα ενισχυτικής διδασκαλίας, που γίνονται συχνά από τους
ίδιους καθηγητές που κάποτε δίδασκαν στο φροντιστήριο, οι οποίοι έχουν ­
προφανώς λόγω του φροντιστηρίου ­ το τεκμήριο της καλής φροντιστηριακής
διδασκαλίας. Με δυο λόγια, εκεί που πρώτα ο μαθητής πλήρωνε σχεδόν τα μισά για
να πηγαίνει μόνο στο φροντιστήριο, τώρα πληρώνει περισσότερα αλλά “αγοράζει”
ένα ελκυστικό “πακέτο” τύπου… 2 σε 1, δηλαδή σχολείο και φροντιστήριο μαζί.
Νιώθει έτσι ήσυχος ο γονιός από ό,τι κι αν συμβεί στη δημόσια εκπαίδευση και
ανοίγει το πορτοφόλι. Έτσι, η επιχείρηση Ντόλκου-Μπακογιάννη της Λάρισας είναι
χαρακτηριστικό πρώιμο παράδειγμα της τάσης που τώρα διαφαίνεται καθαρά, με τα
φροντιστήρια να μετεξελίσσονται σε ιδιωτικά σχολεία. Με τη διαφορά ότι είναι
ένα υγιές παράδειγμα, καθώς δεν είναι σίγουρο ότι σε όλες αυτές τις
περιπτώσεις οι μετεξελίξεις θα λειτουργήσουν με κριτήρια που δεν θα έχουν να
κάνουν μόνο με την οικονομική διάσταση του θέματος…