ΓΝΩΜΗ Μετά τον Αραφάτ το χάος…

Η κατάσταση των Παλαιστινίων είναι ζοφερή. Από μία άποψη, η σημερινή κατάσταση
θυμίζει τον Ιούλιο του 1967, αμέσως μετά τον πόλεμο των δέκα ημερών και την
κατάληψη από το Ισραήλ του συνόλου των παλαιστινιακών εδαφών. Εάν δεν υπάρξει
αποφασιστική παρέμβαση της διεθνούς κοινότητας, πράγμα που δεν διαφαίνεται, ο
φαύλος κύκλος της βίας και της καταστολής δεν θα σταματήσει. Η ισραηλινή
ηγεσία δεν έχει πρόθεση να δώσει τέλος στην πολιτική τής ισχύος, η οποία έχει
πάρει εμφανώς το πράσινο φως των Αμερικανών.

Η ευθύνη για τη σημερινή κρίση ανήκει πρώτα απ’ όλα στον Σαρόν και στον
Μπαράκ, και έπειτα στον Αραφάτ, ο οποίος δεν ξέρει πια τι να κάνει. Ο
Παλαιστίνιος ηγέτης δεν έχει στρατηγική, αντιδρά με αυτοσχέδιο τρόπο. Το πρώτο
βασικό του σφάλμα, αν και πρέπει να του αναγνωρίσουμε ότι δεν είχε άλλη
επιλογή, ήταν ότι δέχθηκε οι διαπραγματεύσεις της Μαδρίτης, και στη συνέχεια
του Όσλο, να διαχωριστούν από τα ψηφίσματα του ΟΗΕ. Αυτό επεβλήθη από τους
Αμερικανούς, ύστερα από πιέσεις των Ισραηλινών. Επιπλέον, απερρίφθη κάθε
μηχανισμός κυρώσεων εναντίον του μέρους ή των μερών που δεν θα σέβονταν τις
δεσμεύσεις τους. Οκτώ συμφωνίες έχουν υπογραφεί από το 1994, και καμιά δεν
έχει εφαρμοστεί στο σύνολό της. Ο εποικισμός των κατεχόμενων παλαιστινιακών
εδαφών δεν σταμάτησε ποτέ: ο Μπαράκ έκτισε περισσότερους οικισμούς ακόμη και
από τον Νετανιάχου. Και η διεθνής κοινότητα δεν είπε κουβέντα.

Οι επιθέσεις αυτοκτονίας των εξτρεμιστών αποτελούν πάντα απάντηση σε μια
ευθεία ισραηλινή πρόκληση, είτε πρόκειται για μια μαζική δολοφονία είτε για
την εκτέλεση κάποιου Παλαιστινίου. Η πρώτη εκστρατεία τέτοιων επιθέσεων έγινε
σε απάντηση της δολοφονίας 29 Παλαιστινίων την ώρα της προσευχής, το 1994, στη
Χεβρώνα. Το 1996, λίγες εβδομάδες πριν από τις πρώτες παλαιστινιακές εκλογές,
δολοφονήθηκε από τους Ισραηλινούς ο Γεχία Αγιάς, ο λεγόμενος «Μηχανικός». Η
Χαμάς απάντησε με επιθέσεις αυτοκτονίας. Το ίδιο έγινε και με τη δολοφονία του
Αμπού Χανούντ, δύο ημέρες πριν από την άφιξη του Αμερικανού απεσταλμένου για
να δώσει νέα ώθηση στις διαπραγματεύσεις, τις οποίες ο Σαρόν δεν θέλει. Κάθε
φορά, οι επιθέσεις αυτοκτονίας προαναγγέλλονται. Κάθε φορά, δολοφονώντας έναν
Παλαιστίνιο, οι Ισραηλινοί ξέρουν καλά τι θα επακολουθήσει.

Τι θα συμβεί όταν ο Αραφάτ δεν θα βρίσκεται πια στο προσκήνιο; Μετά τον θάνατο
του Αμπού Τζιχάντ, ο οποίος δολοφονήθηκε το 1988 από το Ισραήλ, δεν υπάρχει
πλέον προφανής διάδοχος. Ο Αραφάτ είναι η μόνη χαρισματική προσωπικότητα, ο
μόνος που ξέρει να αποσπά συναίνεση. Ουδείς διάδοχός του μπορεί να επιβληθεί
χωρίς τη στήριξη των «στρατιωτικών» αρχηγών της Παλαιστινιακής Αρχής. Θα
μπορέσουν ποτέ οι άνθρωποι που διευθύνουν τις 15 «υπηρεσίες ασφαλείας» που
έχει δημιουργήσει ο Αραφάτ να συμφωνήσουν στο πρόσωπο ενός ηγέτη, όπως ο Αμπού
Μαζέν για την ΟΑΠ ή ο Χανί ελ Χασάν για τη Φατάχ; Φοβάμαι πως όχι. Και εδώ
βρίσκεται η σοβαρότερη απειλή για έναν εμφύλιο πόλεμο μεταξύ των Παλαιστινίων.

Ο Ζαν-Φρανσουά Λεγκρέν είναι Γάλλος αναλυτής, που μελετά το
Παλαιστινιακό ζήτημα εδώ και είκοσι χρόνια.