Ελληνικό παιχνίδι καθυστερήσεων

Την τακτική τού… κατενάτσιο ­ της έντεχνης καθυστέρησης, δηλαδή ­ έχει
επιλέξει η Αθήνα όσον αφορά την αγγλοτουρκική φόρμουλα για τον ευρωστρατό, ενώ
αναμένει πιέσεις από τις ΗΠΑ και την Ευρωπαϊκή Ένωση για το θέμα.

ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ

Χαμόγελα μεταξύ Γ. Παπανδρέου – Βεντρίν. Η φωτογραφία όμως είναι παλαιότερη. Γιατί ο Γάλλος υπουργός Εξωτερικών σε πρόσφατη κρουαζιέρα στη Μεσόγειο με τον Ισμαήλ Τζεμ συμφώνησε τη στήριξη της Τουρκίας μετά την «παροχή» εξοπλιστικού προγράμματος 250 εκατ. δολ. της Άγκυρας προς τη Γαλλία

Το κείμενο που συμφωνήθηκε μεταξύ Ουάσιγκτον, Λονδίνου και Άγκυρας θα
παρουσιασθεί ­ και θα υποστηριχθεί ­ σήμερα το μεσημέρι, στη διάρκεια του
γεύματος του Συμβουλίου Υπουργών Εξωτερικών, στις Βρυξέλλες. Την παρουσίαση θα
κάνει ο Βρετανός υπουργός Εξωτερικών Τζακ Στρο, ο οποίος γνωρίζει εκ προοιμίου
πως έχει την υποστήριξη όλων σχεδόν των χωρών-μελών της Ένωσης πλην της
Ελλάδας. Οι υπέρμαχοι του κειμένου θα τονίσουν πως έτσι αίρεται το τουρκικό
«βέτο» στη χρήση ΝΑΤΟϊκών υποδομών εκ μέρους της Ένωσης ­ και άρα, ο
ευρωστρατός θα είναι σε θέση να δράσει σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα.

Το κλίμα μεταξύ των «14» είναι μάλλον αρνητικό για τις ελληνικές θέσεις, καθώς
οι περισσότερες πρωτεύουσες έχουν ήδη συμφωνήσει με το αγγλικό κείμενο.

Δεδομένου του κλίματος εντός της Ένωσης, κύκλοι του υπουργείου Εξωτερικών
θεωρούν απίθανο το ενδεχόμενο να υπάρξει συμβιβαστική συμφωνία κατά το
σημερινό Συμβούλιο. Και θεωρούν βέβαιη την παραπομπή του στη Σύνοδο Κορυφής
του Λάακεν, την ερχόμενη Παρασκευή. Ωστόσο, συνεργάτες του κ. Σημίτη έλεγαν
πως και εκεί δεν υπάρχουν πολλά περιθώρια αλλαγής ­ και ως εκ τούτου καλύτερα
θα ήταν το όλο θέμα να παραπεμφθεί συνολικά στην ισπανική προεδρία, που
αρχίζει τον Ιανουάριο.

Πίσω από την τακτική της Αθήνας για καθυστέρηση υπάρχουν μια σειρά από λόγοι.
Ο ένας είναι ότι ο Κώστας Σημίτης δεν επιθυμεί μια κατά τα άλλα θετική σύνοδος
κορυφής να μετατραπεί σε «ματς», όπου η Ελλάδα θα είναι από τη μια μεριά και
οι άλλοι 14 εταίροι από την άλλη. Αυτό, λένε συνεργάτες του Πρωθυπουργού, θα
δημιουργούσε μια αίσθηση απομόνωσης της Ελλάδας που δεν δικαιολογείται από
αυτό καθαυτό το αντικείμενο, αφού η ελληνική κυβέρνηση επιθυμεί τη λειτουργία
του ευρωστρατού, ίσως περισσότερο από πολλές άλλες χώρες. Έτερος λόγος είναι
τα ασφυκτικά χρονικά περιθώρια. Σε αντίθετη περίπτωση, η Αθήνα θα είχε τη
δυνατότητα να μεταβάλει τη στάση ορισμένων εταίρων και να μην είναι η μόνη
κατά της βρετανικής φόρμουλας.

Τέλος, ένας τρίτος λόγος είναι η πορεία του Κυπριακού: στα μέσα Ιανουαρίου,
όταν οι κ.κ. Κληρίδης και Ντενκτάς θα αρχίσουν πράγματι να διαπραγματεύονται,
θα φανεί και κατά πόσον υπάρχει πράγματι αλλαγή στάσης της Τουρκίας και των
Τουρκοκυπρίων στο εθνικό μας θέμα. Έτσι, εάν τα πράγματα πάνε καλά,
ενδεχομένως και η Αθήνα να μη χρειασθεί να είναι τόσο «σκληρή» στη
διαπραγμάτευσή της για τη σχέση της Τουρκίας με τον ευρωστρατό.

Βέβαια, η τακτική της Αθήνας για… κατενάτσιο, δεν συναντά και μεγάλο
ενθουσιασμό στους συμμάχους. Έτσι, στην Ουάσιγκτον, ο Αμερικανός πρόεδρος
Τζορτζ Μπους φέρεται να έχει δεχθεί εισηγήσεις για ένα τηλεφώνημα προς τον κ.
Σημίτη, όπου οι πιέσεις μπορούν να «στολισθούν» με καλά λόγια για το Κυπριακό
και με τον καθορισμό της ημερομηνίας της επίσκεψης του Έλληνα Πρωθυπουργού
στην αμερικανική πρωτεύουσα.

Οι συνεργάτες του κ. Σημίτη όταν ακούν αυτές τις πληροφορίες χαμογελούν. Και
θυμίζουν τη Σύνοδο Κορυφής του Κάρντιφ, τον Ιούνιο του 1998, όταν ο Μπιλ
Κλίντον είχε τηλεφωνήσει άγρια μεσάνυχτα στον κ. Σημίτη απαιτώντας να γίνει η
Τουρκία… μέλος της Ένωσης! Φυσικά, η απάντηση τότε ήταν αρνητική ­ και το
ίδιο ενδέχεται να συμβεί και τώρα. Μάλιστα, όπως λένε κυβερνητικές πηγές, η
άσκηση πιέσεων προς την ελληνική κυβέρνηση μερικές φορές δημιουργεί το ακριβώς
αντίθετο από το επιδιωκτέο αποτέλεσμα ­ διότι περιορίζουν τα όρια της διαπραγμάτευσης.

Θέλουμε τρεις αλλαγές

Τρεις συγκεκριμένες αλλαγές στο αγγλοαμερικανικής εμπνεύσεως κείμενο που αφορά
τον ευρωστρατό θα ζητήσουν ο υπουργός Εξωτερικών Γ. Παπανδρέου και ο
αναπληρωτής του Τ. Γιαννίτσης από το Συμβούλιο Υπουργών.

Η μία έχει στόχο να μη μεταφέρεται η λογική του ΝΑΤΟ στην Ένωση, αναιρώντας
ουσιαστικά κοινοτικές αποφάσεις. Η άλλη είναι να απαλειφθεί το σημείο του
κειμένου που αναφέρει πως «προκειμένου να» (in order to) ληφθεί μια απόφαση
για δράση, πρέπει να κληθεί το μη μέλος της Ένωσης αλλά μέλος του ΝΑΤΟ, δηλαδή
η Τουρκία, να εκφράσει τις αντιρρήσεις του. Όπως υποστηρίζει η Αθήνα, αυτό
σημαίνει αδυναμία λήψης απόφασης εάν δεν ακολουθηθεί η συγκεκριμένη διαδικασία
και η Ένωση θα καταστεί όμηρος μιας χώρας εκτός Ε.Ε. Τέλος, η τρίτη αλλαγή ­
φραστική και ουσίας ­ που ζητά η ελληνική πλευρά, είναι η αντικατάσταση της
λέξης που αφήνει ανοικτό το ενδεχόμενο να μη ληφθεί απόφαση εφόσον η Τουρκία
έχει φόβους για την ασφάλειά της.

Πώς η Τουρκία «αγόρασε» τη Γαλλία

Μάλιστα, τις τελευταίες ημέρες βρέθηκε και η εξήγηση της αλλαγής στάσης της
Γαλλίας, που σύμφωνα με το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών ήταν μια χώρα που
ηρνείτο χάριν της Τουρκίας να «ΝΑΤΟποιηθεί» η Ένωση. Έτσι έγινε γνωστό ότι
πριν από λίγο καιρό ο Γάλλος υπουργός Εξωτερικών, Ιμπέρ Βεντρίν, έκανε
κρουαζιέρα στη Μεσόγειο με τον Ισμαήλ Τζεμ, ενώ κορυφαίο στέλεχος του γαλλικού
υπουργείου είχε διαβουλεύσεις στο Παρίσι με τον Τούρκο ομόλογό του. Πριν από
δύο ημέρες επιβεβαιώθηκε ακόμη η πρόσκληση του Τούρκου υπουργού Άμυνας κ.
Τσακμάκογλου προς τον Γάλλο ομόλογό του, κ. Ρισάρ. Τι σημαίνουν όλα αυτά τα
πάρε – δώσε; Απλούστατα, η Άγκυρα ετοιμάζεται να δώσει στο Παρίσι ένα
εξοπλιστικό πρόγραμμα ύψους περίπου 250 εκατομμυρίων δολαρίων.