Ο Υμηττός των μικρών αποδράσεων

Η Αθήνα κερδίζει μέρα με τη μέρα έναν ακόμη τόπο μικρών αποδράσεων. Μόλις
τέσσερα χιλιόμετρα από την Ομόνοια, το κέντρο της πόλης, και ο Υμηττός αρχίζει
και πάλι να πρασινίζει. Ένα από τα πέντε βουνά, που «κλείνουν» το Λεκανοπέδιο,
ο Υμηττός πέρασε από την απογύμνωση παλαιότερα, τις φωτιές στη συνέχεια και
την ξηρασία του περσινού καλοκαιριού. Κι όμως το βουνό και οι άνθρωποι που το
αγάπησαν, κατάφεραν να κρατήσουν κοντά του φυτά και ζώα.

«Η φυσική αλλά και η τεχνητή αναδάσωση στη βόρεια και την κεντρική πλευρά του
βουνού, στις πλαγιές δηλαδή πάνω από την Αγία Παρασκευή και τα Γλυκά Νερά και
η Καισαριανή, πάνε πολύ καλά. Ειδικά στο βόρειο τμήμα του, το βουνό είναι
καταπράσινο», λέει ο κ. Γιώργος Σφήκας, πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας
Προστασίας της Φύσης. Οι προσπάθειες της Φιλοδασικής Ένωσης Αθηνών κράτησαν
μεγάλο μέρος του αισθητικού δάσους της Καισαριανής και δημιούργησαν εκ νέου
τον ελαιώνα που υπήρχε.

«Οι ξηρασίες του περσινού καλοκαιριού ήταν καταστροφικές. Φέτος όμως ευτυχώς
βρέχει! Κι αν κάποιοι κάνουν λόγο για κακοκαιρίες, οι βροχές είναι η ανάσα του
βουνού. Κι αυτό θα φανεί την άνοιξη που τα λουλούδια θα αθνίζουν τεράστια σε
κάθε μεριά», σημειώνει ο κ. Σφήκας. Μοναδικό μελανό σημείο του Υμηττού
παραμένει η νότια πλευρά του πάνω από την Τερψιθέα της Γλυφάδας. Η
οικοπεδοποίηση και η υπερβόσκηση στην περιοχή, έχει απογυμνώσει, ευτυχώς μόνο
τις χαμηλές ζώνες του βουνού. Ψηλά το Μαυροβούνι προσπαθεί ακόμη να διατηρήσει
τα δένδρα του.

Με περισσότερα από 600 είδη φυτών, από τα οποία τα 30 είναι ενδημικά της
Ελλάδος, ο Υμηττός, κι ας είναι περιαστικό δάσος, είναι ισάξιος του Πάρνωνα
και του Ελικώνα. «Μεταξύ των φυτών υπάρχουν και 44 είδη ορχιδέας. Οι ειδικοί
γνωρίζουν ότι η συγκέντρωση τόσων ειδών ορχιδέας είναι ίσως η μεγαλύτερη στην
Ευρώπη, σε σύγκριση με τη χιλιομετρική έκταση του βουνού», τονίζει ο κ.
Σφήκας.

Γεγονός είναι ότι αυτό το βουνό τα έχει όλα! Μικρά και μεγάλα σπήλαια για τους
εξερευνητές, ορθοπλαγιές για τους αναρριχητές, υπέροχα μονοπάτια για εκείνους
που αγαπούν την πεζοπορία, σπάνια χλωρίδα για τους φυσιολάτρεις, μέχρι και
μοναστήρια του 11ου μ.Χ. αιώνα. Αν και οι ασφαλτοστρωμένοι δρόμοι οδηγούν έως
τις κορυφές του, το αυτοκίνητο δεν είναι το κατάλληλο μέσο για να ανακαλύψει
κανείς τον «άγνωστο» Υμηττό. Χελώνες, λαγοί, αλεπούδες, κουνάβια, νυχτερίδες
αλλά και πουλιά αρπαχτικά, μόνιμοι φτερωτοί κάτοικοι ή μεταναστευτικά είδη
βρίσκουν καταφύγιο στις πλαγιές του. Το φθινόπωρο τα κίτρινα κρινάκια, τα
κυκλάμινα και οι φθινοπωρινοί κρόκοι στολίζουν το τοπίο και την άνοιξη η
εικόνα είναι μαγευτική. Στη χαμηλή ζώνη βλάστησης του Υμηττού υπάρχουν οι
μεσογειακοί θαμνώνες. Πουρνάρια, κουμαριές, φιλίκια, αγριοτσικουδιές,
αγριελιές, φρύγανα, μονοετή φυτά και βολβώδη, ανάμεσα σε πεύκα. Από τα 700
μέτρα και πάνω, στην ανώτερη ζώνη, υπάρχουν μόνο μικρά φυτά. Μάλιστα στην
κορυφή, δίπλα από τις κεραίες, βρίσκονται συγκεντρωμένα πολλά από τα σπάνια
είδη που υπάρχουν στο βουνό. Απ’ όποια πλευρά κι αν προσεγγίσει κανείς το
βουνό θα βρει ένα μονοπάτι για πεζοπορία. Από τη Γέφυρα της Κατεχάκη ή από την
αντίθετη μεριά, την Τερψιθέα της Γλυφάδας, ξεκινούν μονοπάτια που στην πορεία
διακλαδώνονται και βγάζουν σε δεκάδες άλλους μικρότερους δρόμους. Κάποια είναι
δύσβατα και απαιτούν πεζοπορία μεγαλύτερη από μία ώρα, κάποια άλλα μικρότερα
και αρκούν είκοσι λεπτά για μια όμορφη βόλτα. Σε άλλα η ανηφόρα είναι μεγάλη,
κάπου χρειάζεται κανείς να περπατήσει στα τέσσερα κάτω από τα βράχια, ενώ δεν
λείπουν και τα ξέφωτα. Και στη διαδρομή, μπορεί κανείς να δει το φράγκικο
εκκλησάκι του Αγίου Μάρκου, τις 6 μικρές σπηλιές κοντά στη φυσική γέφυρα από
την πλευρά της Γλυφάδας, την υπέροχη θέα των Μεσογείων κοντά στον υποσταθμό
του ΟΤΕ, το σπήλαιο της Μέδουσας πάνω από το νεκροταφείο του Παπάγου.

«Πηγαίνω από μικρός στον Υμηττό. Λίγη μόλις ώρα από το σπίτι μου στην Αθήνα,
μόλις ανεβαίνει κανείς πιο ψηλά, ξεχνά ότι βρίσκεται στην Αττική. Ο θόρυβος
των αυτοκινήτων σταματά να ακούγεται και σου δημιουργείται μια διάθεση
εξερεύνησης, κι ας μην είσαι έμπειρος ορειβάτης ή πεζοπόρος. Άλλωστε ο Υμηττός
δεν κρύβει δυσάρεστες παρά μόνο ευχάριστες εκπλήξεις», λέει ο 22χρονος Γκάρο
Αγαμπαντιάν, που έχει περπατήσει τα περισσότερα μονοπάτια του βουνού.