«Ξηρασία» στις επιδοτήσεις σχεδιάζουν οι Βρυξέλλες

Την ώρα που η ελληνική κυβέρνηση διαπραγματεύεται με… νύχια και με δόντια
για τις επιδοτήσεις στα καπνά ή το βαμβάκι, ένα εντελώς νέο σκηνικό αναμένεται
να διαμορφωθεί σε έναν περίπου χρόνο συνολικά για τη γεωργία της Ευρώπης.
Σκηνικό, το οποίο ουσιαστικά θα καταργεί πλήρως τις επιδοτήσεις και θα
μοιράζει την “πίτα” για τη γεωργία σε πολύ περισσότερες χώρες, αφού από το
2004 εισέρχονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση 10 νέα κράτη – μέλη.

Αμέσως μετά τις προεδρικές εκλογές στη Γαλλία, την άνοιξη του 2002, αναμένεται
να αρχίσει η συζήτηση για την ενδιάμεση αναθεώρηση της Κοινής Αγροτικής
Πολιτικής (ΚΑΠ). Καταρχήν, στόχος είναι η τελική συμφωνία να επιτευχθεί τον
Δεκέμβριο του 2002, επί δανικής προεδρίας.

Με το χρονοδιάγραμμα αυτό είναι σύμφωνη και η Αθήνα, καθώς θεωρεί ότι οι
Δανοί, ως μη έχοντες ιδιαίτερα συμφέροντα στον τομέα, είναι σε θέση να
προεδρεύσουν των ευαίσθητων διαπραγματεύσεων με επιτυχία. Επιπλέον, αμέσως
μετά, το πρώτο εξάμηνο του 2003, η προεδρία της Ένωσης περνά στην Ελλάδα,
οπότε η Αθήνα δεν θα έχει μεγάλες δυνατότητες για σκληρή διαπραγμάτευση, ενώ
σε κάθε περίπτωση κινδυνεύει να κατηγορηθεί ότι, ως προεδρία, επέτρεψε την
εφαρμογή απαράδεκτων για τους αγρότες συμφωνιών.

60 δισ. ευρώ

Στο… τραπέζι των διαπραγματεύσεων πάντως θα βρεθούν κάπου 60 δισ. ευρώ
ετησίως ­ το ήμισυ περίπου του κοινοτικού προϋπολογισμού που μέχρι τώρα
απορροφά η γεωργία. Ορισμένες χώρες – μέλη θα απαιτήσουν τον περιορισμό αυτού
του ποσού για το σύνολο της Κοινότητας, θεωρώντας ότι μέρος αυτών των χρημάτων
θα πρέπει να επενδυθεί σε αναπτυξιακά εγχειρήματα, τα οποία θα συμβάλουν στην
δημιουργία απασχόλησης και μείωσης της τεράστιας ανεργίας της Ένωσης.

Από την άλλη μεριά, όποια κι αν είναι η πίτα, οι διεκδικητές της θα είναι
περισσότεροι, αφού έρχονται να προστεθούν οι αγρότες των νέων χωρών, οι οποίοι
είναι βεβαίως σε δυσχερέστερη θέση από τους αγρότες της Γαλλίας, της Ισπανίας
ή της Ελλάδας. Και οι πιο… διεκδικητικοί από αυτούς είναι οι Πολωνοί: η νέα
κυβέρνηση στη Βαρσοβία έχει στηριχθεί στις αγροτικές ψήφους για να κερδίσει
τις εκλογές κι ως εκ τούτου ζητά “τον ουρανό με τα άστρα” από τις Βρυξέλλες
στον τομέα της γεωργίας, προκειμένου να συμφωνήσει στην ένταξη στην Ε.Ε. Και,
φυσικά, διεύρυνση χωρίς την Πολωνία δεν γίνεται. Αυτή, άλλωστε, ήταν το κύριο
κίνητρο για να ξεκινήσει αυτό το ευρωπαϊκό εγχείρημα. Είναι χαρακτηριστικό ότι
κοινοτικοί αξιωματούχοι, στις κατ΄ ιδίαν συζητήσεις τους, λένε τώρα πως το
πολιτικό πρόβλημα της Κύπρου είναι “αστείο” μπροστά στο πρόβλημα που έχει
δημιουργήσει η Πολωνία. Ενδέχεται, μάλιστα, ειδικά η περίπτωση της Πολωνίας
και των απαιτήσεών της στον τομέα της γεωργίας να απασχολήσουν τους “15” στη
σύνοδο κορυφής του Λάακεν, στις 14 Δεκεμβρίου.

Οι κίνδυνοι

Πέραν της διεύρυνσης, ωστόσο, ή της συνολικής μείωσης των κονδυλίων, οι
Έλληνες αγρότες βρίσκονται αντιμέτωποι με μια “αλλαγή λογικής” που
δρομολογείται στην Ένωση. Κοινοτική πηγή έλεγε ότι η υποστήριξη των αγροτών θα
λειτουργεί ως “δίχτυ ασφαλείας” ­ δηλαδή, οι αγρότες θα λαμβάνουν κοινοτικά
χρήματα για τους κινδύνους και τα ρίσκα που παίρνουν, αλλά όχι για την
παραγωγή. Όπως είναι προφανές, η λογική αυτή αντιτίθεται στο σημερινό καθεστώς
των επιδοτήσεων και αναμένεται να προκαλέσει θύελλα αντιδράσεων σε χώρες με
μεγάλο ποσοστό αγροτικού πληθυσμού.

Την ίδια στιγμή, πάντως, κυβερνητικές πηγές επισημαίνουν ότι μέχρι την
εφαρμογή της νέας ΚΑΠ, που θα συμφωνηθεί το 2002 ή το 2003, θα υπάρξουν κάποια
“καλά χρόνια”. Έτσι, εμμέσως ή αμέσως, οι Έλληνες αγρότες έχουν… λαμβάνειν 9
τρισ. δρχ. μέχρι το 2006, υπό την προϋπόθεση ότι οι ρυθμοί απορροφητικότητας
θα βελτιωθούν. Και τούτο διότι όπως ακριβώς και για το Κοινοτικό Πλαίσιο
Στήριξης, βάσει των νέων κανονισμών ό,τι δεν απορροφάται επιστρέφει στον
κοινοτικό προϋπολογισμό.

Επί του παρόντος, πάντως, η ελληνική κυβέρνηση έχει επιδοθεί σε αγώνα δρόμου
για να εξασφαλίσει μια σχετικά καλή τιμή για το βαμβάκι ­ κι αυτό θα
ανακοινωθεί τη Δευτέρα ­ αλλά και για τριετή εξαίρεση των ρυθμίσεων για τον
καπνό. Κυβερνητικές πηγές εξέφραζαν αισιοδοξία πως το τελευταίο αυτό θα ήταν
εφικτό στο Συμβούλιο υπουργών Γεωργίας, καθώς υπάρχουν και άλλες χώρες με το
ίδιο αίτημα.