ΑΝΑΛΩΣΙΜΑ Σύνθεση χωρίς τίτλο

Μαντίλια σκεπάζουν τα κεφάλια των κοριτσιών στους πίνακες του Γύζη. Ζωγράφιζε
σκηνές ελληνικής ζωής, όπως τις θυμόταν, ή απλώς τις ονειρευόταν, ζώντας στη
Βαυαρία. Στ’ «αρραβωνιάσματα» φοράνε φλουριά στα φεσάκια, κεντήματα στις
ζώνες, στον ποδόγυρο, παντού. Υπέροχα χρώματα, πλουμίδια εν αφθονία,
κοσμήματα, μακριές κοτσίδες, λεπτά υφάσματα που ξεχωρίζουν μέσα από άλλα,
σκούρα και βαριά. Η Ελλάδα στην Ευρώπη, χαμογελαστή, ξέχειλη από συναισθήματα,
γραφική και τυλιγμένη στη νοσταλγία τού ζωγράφου. Στην έκθεση της Πινακοθήκης
δεν έχει ουρές, τόσο το καλύτερο, απολαμβάνει κανείς τους πίνακες πιο άνετα.
Το βράδυ η τηλεόραση δείχνει γυναικόπαιδα στο Νοσοκομείο Ζακύνθου. Κυνηγημένες
μετανάστριες από τις χώρες της Ασίας, που κόντεψαν να πνιγούν στα νερά του
Ιονίου. Μαντίλες σκεπάζουν και τα δικά τους κεφάλια, ξεφτισμένα, λειωμένα,
ελεεινά κρέμονται πάνω τους ρούχα που υπήρξαν πλουμιστά, κεντητά, εκφραστικά
και πολύχρωμα. Προδοτική αγάπη για το χρώμα τις εκθέτει στα τηλε-θεατικά μας
μάτια. Πριν από την προσφυγιά και το κυνηγητό και το στρίμωγμα στα καράβια,
πριν τις ξεβράσει η θάλασσα σε ξένα νερά, πριν πεινάσουν, πριν εξαθλιωθούν,
είχαν διαλέξει ζωηρόχρωμες φούστες, είχαν κεντήσει φεσάκια των παιδιών τους.
Μπροστά στον φακό πιάνονται από αυτά τα υφάσματα, μοναδικό απομεινάρι της
πατρίδας, της γης που εγκαταλείφθηκε, της ζωής που έμεινε πίσω, τα κρατούν,
λες και θα τις στηρίξουν. Δεν υπάρχει Γύζης να τις βάλει σε εικόνες, να δώσει
νόημα στις χαμένες, τις αδέξιες κινήσεις τους. Δεν υπάρχει τίτλος για τη
σύνθεση. Για λίγα λεπτά περνά στην οθόνη, χέρια που ψάχνουν προστασία, μάτια
που μένουν ανοιχτά με θάρρος άχρηστο, κάτι θυμίζουν, ναι. Μα προσπαθούμε να το
ξεχάσουμε, γιατί είναι αβάσταχτο.