Ζεφύρι: οι βόρειοι και οι νότιοι…

Ζεφύρι. Μία πόλη «μετανάστης» στις παρυφές του Λεκανοπεδίου. Από τη μία οι
βόρειοι, στο πάνω άκρο του δήμου, όπου συγκεντρώνεται ο μεγάλος πληθυσμός των
Τσιγγάνων. Από την άλλη, κάτω από την ­ υπό κατασκευή ­ λεωφόρο Σταυρού
Ελευσίνος, οι νότιοι, οι «λαϊκοί».

Η Τσιγγάνα άπλωσε την πραμάτεια της. Οι μαθητές του Γυμνασίου την προσπερνούν αδιάφορα

Δύο μέρες τώρα φόβος και αγανάκτηση επικρατεί στην περιοχή. Αγανάκτηση διπλή.
Για το παλικάρι που χάθηκε «άδικα», όπως λένε, αλλά κυρίως για την επόμενη
μέρα. Όταν θα σβήσουν τα φώτα της δημοσιότητας, όταν οι κάμερες θα στρέψουν
αλλού τον φακό τους, το Ζεφύρι «θα ξεχαστεί και πάλι».

«Σε λίγες μέρες το θέμα θα έχει ξεθυμάνει. Και τότε;», αναρωτιούνται οι
κάτοικοι. Και απαντούν: Τότε όλα θα επιστρέψουν στους ρυθμούς τους. Έχουν δει,
λένε, τόσα τα μάτια τους, που ούτε η απώλεια μίας ζωής είναι ικανή να φωτίσει
τις «σκοτεινές» πλευρές της καθημερινότητας. Το εμπόριο νακρωτικών θα μείνει
εκεί. Οι κρότοι από τα όπλα θα συνεχίσουν να ηχούν τις νύχτες. «Η φτώχεια και
η μιζέρια δεν φεύγουν. Είμαστε οι τελευταίοι της Αττικής», λέει ο κ. Λεωνίδας,
ένας ηλικιωμένος άνδρας που χρόνια κατοικεί εκεί.

Ο δήμος αρχίζει και τελειώνει στα όρια ενός δρόμου, κεντρικού, της Παναγίας
Γρηγορούσης. Πού είναι το εμπορικό κέντρο; Πουθενά, γιατί απλά δεν υπάρχει.
Όσο κι αν ψάξει κανείς, δύσκολα θα βρει μαγαζιά με ρούχα, οικιακά είδη ή άλλα
αντικείμενα. Τόσο δύσκολα, που προκαλεί έκπληξη ένα κατάστημα με την επιγραφή
«Cosmote». Μόνο μαγαζιά με τρόφιμα και σούπερ μάρκετ υπάρχουν. Πού συχνάζουν
οι νέοι; Αλλού, στο Μπουρνάζι, στα Λιόσια. Και οι μεγαλύτεροι περνούν τα
απογεύματά τους στα δύο τρία παραδοσιακά καφενεία της περιοχής, που κλείνουν
στις έντεκα το βράδυ. «Για τις υπόλοιπες ανάγκες μας πάμε στους γύρω δήμους»,
εξηγούν οι κάτοικοι.

«Σε μία πόλη όπου 8.000 “λαϊκοί” μοιράζονται με τους περισσότερους από 2.000
Τσιγγάνους 1.600 στρέμματα γης, η κατάσταση δεν είναι πλέον ισορροπημένη τα
τελευταία 5 χρόνια. Κάθε βράδυ ακούγονται τουλάχιστον 100 πυροβολισμοί. Το να
βγει κανείς στο μπαλκόνι του να πιει καφέ αν έχει απέναντι Τσιγγάνους είναι
κατόρθωμα. Αν και δεν είναι όλοι οι Τσιγγάνοι έτσι. Υπάρχουν και φιλήσυχοι
άνθρωποι που δεν δημιουργούν προβλήματα», εξηγεί ο δήμαρχος της περιοχής, κ.
Απόστολος Ζέρβας.

Χθες, οι κάτοικοι που κυκλοφορούσαν στους δρόμους ήταν λιγοστοί. Οι
περισσότεροι Τσιγγάνοι. Μόνο το τελευταίο κουδούνι του Γυμνασίου γέμισε με
φωνές την Παναγία Γρηγορούσης. Η κίνηση των αυτοκινήτων στον κεντρικό δρόμο
έντονη. Στα στενά όμως δεν βλέπει κανείς πολλά αυτοκίνητα. Αν και τσαντίρια ή
παράγκες δεν υπάρχουν στην περιοχή σε πείσμα όσων θέλουν τους Τσιγγάνους να
ζουν μόνο σε αυτά, οι συνθήκες διαβίωσής τους θυμίζουν καταυλισμούς μιας άλλης
εποχής. Οικογένειες Τσιγγάνων, με έξι παιδιά και πάνω η καθεμία, στοιβάζονται
σε δύο δωμάτια. Οι γονείς, όσοι δεν έχουν καταφύγει στο εμπόριο ναρκωτικών,
δουλεύουν όπου βρουν για να βγάλουν το μεροκάματο.

Από την άλλη πλευρά, διακρίνονται εύκολα τα σπίτια όπου κατοικούν οι «λαϊκοί».
«Σε όλο το Ζεφύρι οι υποδομές είναι ίδιες. Ασφαλτοστρωμένοι δρόμοι, ύδρευση,
ηλεκτρικό, αποχέτευση και δημοτικός φωτισμός. Δεν γίνονται διακρίσεις σε αυτά.
Όμως εκεί που ζουν οι Τσιγγάνοι η εικόνα είναι διαφορετική. Πετούν σκουπίδια,
δημιουργούν σωρούς από παλιά αντικείμενα. Η έννοια της κοινής ησυχίας δεν
υπάρχει. Η ενσωμάτωση θα πρέπει να ξεκινά και από τους ίδιους», σημειώνει ο κ.
Ζέρβας. Όσο για τους κατοίκους, μιλούν, τσακώνονται μεταξύ τους όταν τους ζητά
κανείς να περιγράψουν την καθημερινή τους ζωή. Λένε πράγματα σκληρά, για τη
φτώχεια, τη μιζέρια, τον ρατσισμό, τον αποκλεισμό, τον φόβο, την άγνοια, την
καχυποψία σε κάθε κίνησή τους. Όμως αρνούνται να πουν τα ονόματά τους.
Αρνούνται να φωτογραφηθούν.

Και απαντούν: «Φοβόμαστε! Εσείς θα φύγετε. Εμείς όμως ζούμε εδώ. Έχουμε τις
οικογένειές μας». Γιατί, τα πρόσφατα γεγονότα δεν έτυχε απλά να γίνουν στον
δήμο τους. Για τους κατοίκους του Ζεφυρίου, τίποτα δεν είναι ξεκομμένο από τα
ήδη υπάρχοντα προβλήματα της περιοχής. Αυτό που έγινε βρίσκεται πλέον στα
χέρια της Δικαιοσύνης. Ή, όπως φοβούνται κάποιοι, στα χέρια του άγραφου νόμου,
μιας άλλης «δικαιοσύνης», που στη γλώσσα των Τσιγγάνων ονομάζεται αυτοδικία.
Κι όμως, η κατάσταση δεν έμοιαζε πάντα με ένα ψαλίδι που όσο πάει και ανοίγει
περισσότερο, χωρίζοντας τους βόρειους από τους νότιους. Οι «λαϊκοί» με τους
Τσιγγάνους κατοίκησαν μαζί την περιοχή. «Μεγαλώσαμε μαζί, πήγαμε σχολείο μαζί.
Γνωριζόμαστε», λένε οι μεγαλύτεροι, σ’ ένα από τα «τσιγγάνικα» καφενεία της
περιοχής. Όμως σήμερα δεν είναι, δεν μπορούν να είναι πλέον μαζί. «Από τότε
που τα ναρκωτικά ήρθαν εδώ, ξαφνικά προέκυψαν οι καλοί και οι κακοί».

Τέσσερα δημοτικά σχολεία έχει το Ζεφύρι. Στο 3ο πηγαίνουν μόνο Τσιγγανόπουλα.
Όταν ξεκίνησε να λειτουργεί, είχε και παιδιά «λαϊκών», όμως τα πήραν οι γονείς
τους. Ένα Γυμνάσιο και ένα Λύκειο φιλοξενούν κυρίως τα παιδιά «λαϊκών», αφού
τα Τσιγγανόπουλα σταματούν συνήθως στο Δημοτικό για να δουλέψουν στη συνέχεια.
Ακόμη και στις πολύ μικρές ηλικίες όμως δεν υπάρχουν μεικτές παρέες.

Εδώ και δύο μέρες το νέο Αστυνομικό Τμήμα, στην οδό Εθνικής Αντιστάσεως,
φρουρείται από μία διμοιρία των ΜΑΤ. Είναι μία περιοχή στην οποία κατοικούν
μόνο Τσιγγάνοι. Οι άνδρες των ΜΑΤ, όρθιοι, περιφρουρούν τον χώρο. Οι Τσιγγάνοι
περνούν απ’ έξω με τα αυτοκίνητά τους και στρέφουν το βλέμμα προς τους άνδρες
των ειδικών δυνάμεων. Δεν τους μιλούν, ούτε φωνάζουν. Λίγα μέτρα πιο κάτω
όμως, στις αυλές των τσιγγάνικων σπιτιών, κάποιοι ορκίζονται εκδίκηση…